Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Các khái niệm trong cuộc sống Buông xuôi là phủ định và thụ động
 
 
Các khái niệm trong cuộc sống

Buông xuôi là phủ định và thụ động

60 CANTOS DE MILAREPA (1) – DESPOJOS DE OCCIDENTE

 

Điều thứ hai: nếu bạn liên tục nghĩ về buông xuôi như là phủ định và thụ động, không cái gì sai trong nó. Nó là thụ động và phủ định đấy, nhưng tính phủ định và tính thụ động không phải là cái gì đó kết án được. Trong tâm trí chúng ta, khoảnh khắc chúng ta nghe thấy từ `phủ định' kết án nào đó bước vào, khoảnh khắc chúng ta nghe thấy `thụ động' kết án nào đó bước vào - vì với bản ngã cả hai điều này đều là chết.

Không cái gì sai trong việc là thụ động. Tính thụ động là cách để ở trong tiếp xúc sâu với vũ trụ. Và bạn không thể chủ động cùng nó - đó là khác biệt giữa tôn giáo và khoa học. Khoa học là chủ động với vũ trụ, tôn giáo là thụ động với vũ trụ. Khoa học giống như tâm trí nam tính - chủ động, bạo hành, áp đặt; tôn giáo là tâm trí nữ tính - mở, thụ động, cảm nhận. Tính cảm nhận bao giờ cũng thụ động. Và chân lí không để được tạo ra, nó là để được đón nhận.

Bạn sẽ không tạo ra chân lí. Chân lí đã có đó rồi! Bạn phải đón nhận nó. Bạn phải trở thành người chủ và thế thì chân lí sẽ trở thành khách của bạn. Và người chủ phải có tính thụ động. Bạn phải giống như bụng mẹ để đón nhận nó, nhưng tâm trí của bạn được huấn luyện về hoạt động - là chủ động, làm cái gì đó - và đây là cõi nơi bất kì cái gì bạn làm sẽ trở thành cản trở. Đừng làm - chỉ hiện hữu! Đây là điều tính thụ động nghĩa là gì: không làm bất kì cái gì. Chỉ hiện hữu, và cho phép cái đã có đó xảy ra cho bạn. Bạn không được cần một cách sáng tạo, một cách chủ động, để làm cái gì đó. Bạn được cần chỉ để đón nhận. Thụ động đi; đừng can thiệp. Không cái gì sai với tính thụ động.

Thơ ca xảy ra khi bạn thụ động. Ngay cả những khám phá khoa học vĩ đại nhất cũng đã xảy ra trong tính thụ động. Nhưng thái độ của khoa học là chủ động. Ngay cả những điều lớn lao nhất trong khoa học cũng chỉ xảy ra khi nhà khoa học là thụ động, chỉ chờ đợi, không làm gì cả. Và tôn giáo về căn bản là thụ động.

Phật làm gì khi ông ấy đang thiền? Ngôn ngữ của chúng ta, thuật ngữ của chúng ta, cho ấn tượng sai. Khi chúng ta nói Phật đang thiền, điều đó dường như là, vì thuật ngữ này được dùng, ông ấy đang làm cái gì đó. Nhưng thiền ngụ ý không làm. Nếu bạn đang làm cái gì đó, không cái gì sẽ xảy ra.

Nhưng mọi việc làm chỉ giống như dục: lúc ban đầu bạn phải chủ động; thế rồi một khoảnh khắc tới khi tính chủ động dừng lại và bạn phải thụ động. Khi tôi nói "Phật đang thiền," tôi ngụ ý Phật không còn nữa. Ông ấy không làm bất kì cái gì, ông ấy chỉ thụ động - người chỉ chờ đợi, chỉ chờ đợi. Và khi bạn chờ đợi cái không biết, bạn thậm chí không thể mong đợi bất kì cái gì. Bạn không thực sự biết cái gì sẽ xảy ra, vì nếu bạn biết thế thì việc chờ đợi trở thành không thuần khiết ham muốn đã đi vào. Bạn không biết bất kì cái gì!

Mọi điều bạn đã biết đều đã dừng lại, mọi cái biết đã rơi rụng đi. Tâm trí không vận hành, nó đơn giản chờ đợi, và thế thì mọi thứ xảy ra cho bạn. Toàn thể vũ trụ rơi vào trong bạn; toàn thể vũ trụ đi vào trong bạn từ mọi phía. Mọi rào chắn bị rút bỏ. Bạn không giữ lại bản thân bạn.

Không cái gì sai với tính thụ động. Thay vì thế, tính chủ động của bạn là vấn đề. Nhưng chúng ta được huấn luyện về tính chủ động vì chúng ta được huấn luyện về bạo hành, vật lộn, xung đột. Và cũng là tốt khi nó diễn ra, vì trong thế giới bạn không thể thụ động được. Trong thế giới bạn phải chủ động, tranh đấu, áp đặt cách thức của bạn. Nhưng cái giúp ích thế trong thế giới lại không giúp ích khi bạn chuyển hướng tới sự tồn tại sâu hơn. Thế thì bạn phải đảo ngược lại các bước của bạn. Là chủ động nếu bạn đi trong chính trị, trong xã hội, vì giầu có hay vì quyền lực. Là thụ động nếu bạn đi trong Thượng đế, trong tôn giáo, trong thiền. Tính thụ động là con đường ở đó.

Và không cái gì là sai về sự phủ định nữa - không cái gì là sai! `Phủ định' chỉ có nghĩa rằng cái gì đó phải bị bỏ đi. Chẳng hạn, nếu tôi muốn tạo ra không gian trong phòng này, tôi sẽ phải làm gì? Quá trình tạo ra không gian này là gì? Tôi sẽ làm gì? Tôi có thể đem không gian từ bên ngoài và rót đầy căn phòng này không? Tôi không thể đem không gian từ bên ngoài vào được. Không gian đã ở đây rồi - đó là lí do tại sao nó là căn phòng - nhưng nó bị lấp đầy bởi người hay đồ đạc hay đồ vật, cho nên tôi lấy các đồ vật và người ra khỏi nó. Thế thì không gian được phát hiện ra, không được mang vào. Nó đã có ở đây, nhưng bị lấp đầy. Cho nên tôi làm quá trình phủ định: tôi làm trống rỗng nó.

Tính phủ định ngụ ý làm trống rỗng bản thân bạn, không làm cái gì đó khẳng định, vì cái bạn đang cố khám phá đã ở đó. Chỉ ném đồ đạc ra. Ý nghĩ là đồ đạc trong tâm trí. Chỉ ném chúng ra và tâm trí trở thành không gian, và khi tâm trí là không gian nó trở thành linh hồn của bạn - atman của bạn. Nhưng khi nó được lấp đầy bằng ý nghĩ, ham muốn, nó là tâm trí; thiếu vắng, trống rỗng, nó không phải là tâm trí. Phủ định là quá trình bỏ dần. Bỏ mọi thứ...

Cho nên đừng sợ các từ `phủ định' và `thụ động'. Nếu bạn sợ, bạn không bao giờ có thể buông xuôi. Buông xuôi là thụ động và phủ định. Nó không phải là cái gì đó bạn làm; thay vì thế, bạn bỏ việc làm của bạn, bạn bỏ chính khái niệm rằng bạn có thể làm. Bạn không thể làm - đây là cảm giác cơ bản. Chỉ thế thì mới có buông xuôi. Nó là phủ định vì bạn đang di chuyển vào trong cái không biết, cái đã biết bị bỏ lại.

Khi bạn buông xuôi theo thầy, đó là một trong những phép màu, vì bạn không biết cái gì sẽ xảy ra và người này sẽ làm gì với bạn. Và bạn không bao giờ có thể chắc chắn liệu người đó là thực hay không. Bạn không thể biết được bạn đang buông xuôi theo ai và người đó sẽ dẫn bạn tới đâu. Bạn sẽ cố làm cho chắc chắn, nhưng chính nỗ lực này có nghĩa là bạn không sẵn sàng cho buông xuôi.

Nếu bạn tuyệt đối chắc chắn trước khi bạn buông xuôi rằng người này sẽ dẫn bạn tới đâu đó - tới thiên đường - và thế rồi bạn buông xuôi, đó không phải là buông xuôi chút nào. Bạn đã không buông xuôi. Buông xuôi bao giờ cũng theo cái không biết. Khi mọi thứ đều được biết, không có buông xuôi. Bạn đã kiểm lại rằng điều này sẽ xảy ra, và rằng hai cộng hai sẽ thành bốn, thế thì không có buông xuôi. Bạn không thể nói "Tôi buông xuôi" vì bốn đã được làm thành chắc chắn.

Trong không chắc chắn, trong bất an ninh, là buông xuôi. Cho nên dễ dàng buông xuôi theo Thượng đế vì thực tại, không có người nào mà bạn đang buông xuôi theo và bạn vẫn còn là người chủ. Khó buông xuôi theo một thầy sống vì thế thì bạn không còn là người chủ. Với Thượng đế bạn có thể tiếp tục việc lừa dối, vì không người nào sẽ hỏi bạn...

Tôi đã đọc một giai thoại Do Thái. Một ông già đang cầu nguyện Thượng đế, và ông ấy nói, "Hàng xóm ‘A’ của con rất nghèo, và năm ngoài con đã cầu nguyện ngài nhưng ngài đã không làm gì cho ông ấy. Hàng xóm ‘B’ khác của con bị què, và con đã cầu nguyện năm ngoái nữa, nhưng ngài đã chẳng làm gì cả." Vân vân và vân vân, ông ấy tiếp tục. Ông ấy nói về mọi hàng xóm, và thế rồi đến cuối ông ấy nói, "Bây giờ con sẽ cầu nguyện lần nữa năm nay. Nếu ngài tha thứ cho con, con cũng có thể tha thứ cho ngài."

Nhưng ông ấy nói một mình. Mọi việc nói với điều thiêng liêng đều là độc thoại; người kia không có đó. Cho nên điều đó là tuỳ bạn; bạn đang làm gì là tuỳ ở bạn, và bạn vẫn còn là người chủ. Đó là lí do tại sao có nhiều nhấn mạnh thế trong mật tông để buông xuôi theo thầy sống, vì thế thì bản ngã của bạn sẽ bị đập tan tành. Và việc đập tan đó là cơ sở. Việc đập tan đó là cơ sở, và chỉ thế thì cái gì đó mới có thể nảy sinh ra từ nó.

Nhưng đừng hỏi tôi bạn có thể làm gì để buông xuôi. Bạn không thể làm được bất kì cái gì. Hay, bạn chỉ có thể làm một điều: nhận biết về điều bạn có thể làm bằng việc làm, bạn đã thu được gì bởi việc làm - nhận biết đi! Bạn đã thu được nhiều thứ: bạn đã thu được nhiểu khổ, phiền não, ác mộng. Bạn đã thu được! Đó là điều bạn đã thu được qua nỗ lực riêng của bạn, đây là điều bản ngã có thể thu được. Nhận biết về nó đi - về khổ mà bạn đã tạo ra - một cách khẳng định, một cách chủ động, không buông xuôi. Bất kì cái gì bạn đã làm cho cuộc sống của bạn, nhận biết về nó. Chính nhận biết đó sẽ giúp bạn một ngày nào đó vứt tất cả nó đi và buông xuôi. Và nhớ rằng bạn sẽ được biến đổi không phải bởi buông xuôi theo một thầy đặc biệt, mà bởi bản thân việc buông xuôi.

Cho nên thầy là không liên quan; thầy không phải là vấn đề. Mọi người liên tục tới tôi và họ nói, "Tôi muốn buông xuôi, nhưng với ai?" Điều đó không phải là vấn đề, bạn đang bỏ lỡ vấn đề. Vấn đề không phải là với ai. Chỉ việc buông xuôi mới giúp đỡ, không phải người mà bạn đã buông xuôi theo. Người đó có thể không ở đó hay người đó có thể không là đích thực hay người đó có thể không là người chứng ngộ. Người đó có thể chỉ là kẻ lừa đảo; điều đó không phải là vấn đề. Nó là không liên quan! Bạn đã buông xuôi - điều đó giúp ích vì bây giờ bạn mong manh, mở. Bạn đã trở thành nữ tính. Bản ngã nam tính bị mất, và bạn đã trở thành bụng mẹ nữ tính.

Người bạn đã buông xuôi theo có thể là hư huyễn hay người đó có thể không hiện hữu. Điều đó không phải là vấn đề! Bạn đã buông xuôi; bây giờ cái gì đó có thể xảy ra cho bạn. Và nhiều lần chuyện đã xảy ra là ngay cả với thầy giả đệ tử đã trở nên được chứng ngộ. Bạn có thể ngạc nhiên, ngay cả với thầy giả các đệ tử đã trở nên chứng ngộ!

Chuyện kể về Milarepa rằng ông ấy đã đi tới một thầy và ông ấy đã buông xuôi. Milarepa là người rất trung thực, rất tin cậy, cho nên khi thầy nói, "Ông sẽ phải buông xuôi theo ta, chỉ thế thì ta mới có thể giúp được," ông ấy nói, "Được, tôi buông xuôi." Nhưng nhiều người ghen tị. Những người đi theo cũ của thầy đó đã ghen tị với Milarepa vì Milarepa là kiểu người khác thế. Ông ấy chính là một lực từ. Họ trở nên sợ rằng nếu người này còn ở lại đó ông ấy chắc sẽ trở thành đại đệ tử, thầy tiếp. Cho nên họ nói với thầy của họ, "Người này dường như là giả, cho nên đầu tiên kiểm tra xem liệu buông xuôi của ông ta có là thực không."

Thầy nói, "Chúng ta nên kiểm tra ông ta thế nào?" Họ nói, "Bảo ông ta nhảy từ núi này" - họ đang ngồi trên núi. Thế là thầy nói, "Milarepa, nếu ông đã thực sự buông xuôi, nhảy khỏi núi này đi." Thế là ông ấy không đợi ngay cả để nói có, ông ấy nhảy luôn. Các đệ tử nghĩ ông ấy chắc chết; thế rồi họ đi xuống. Họ phải mất nhiều giờ mới đi xuống thung lũng. Ông ấy đang ngồi dưới cây thiền, và ông ấy hạnh phúc - hạnh phúc như ông ấy chưa bao giờ vậy.

Thế là họ tụ tập lại, và các đệ tử nghĩ rằng điều đó chắc phải là trùng hợp ngẫu nhiên. Thầy cũng ngạc nhiên... làm sao điều này có thể xảy ra được? Thế là ông ấy hỏi riêng tư với Milarepa, "Ông đã làm gì? Làm sao điều đó đã xảy ra?" Ông ấy nói, "Khi tôi buông xuôi, không có vấn đề về việc làm của tôi. Thầy đã làm cái gì đó."

Thầy biết rõ rằng mình đã không làm cái gì, cho nên ông ta thử lần nữa. Một ngôi nhà bốc cháy, thế là ông ta bảo Milarepa đi và ngồi ở đó và chỉ bước ra khi cả ngôi nhà đã trở thành tro. Milarepa đi vào. Ông ấy ở đó trong nhiều giờ, thế rồi ngôi nhà chỉ còn là tro. Khi họ tới đó ông ấy bị vùi trong tro - nhưng vẫn sống và phúc lạc như bao giờ. Milarepa chạm chân thầy và nói, "Thầy đang làm phép màu."

Thế là thầy nói, "Khó mà nghĩ được rằng điều đó lại là trùng hợp ngẫu nhiên." Nhưng những người đi theo nói, "Điều này không là gì ngoài trùng hợp ngẫu nhiên. Thử nữa đi. Ít nhất cần ba lần thử."

Họ đi qua một làng và thầy nói, "Milarepa, thuyền còn chưa tới và người chèo thuyền đã không giữ lời hứa, cho nên ông đi đi - bước trên nước, đi sang bờ bên kia và bảo người chở đò tới." Milarepa bước đi, và thế rồi thầy thực sự nghĩ đó là phép màu. Ông ấy đã bước đi và sang bờ bên kia và mang chiếc thuyền về.

Thầy nói, "Milarepa, ông làm điều đó thế nào?" Ông ấy nói, "Tôi chỉ niệm tên thầy và đi tiếp. Chính tên thầy, thưa thày, điều đó giúp tôi."

Thế là thầy nghĩ, "Nếu tên mình giúp được nhiều thế..." Ông ta thử bước lên nước nữa, nhưng ông ta chết chìm - và không ai đã bao giờ nghe nói về ông ta lần nữa.

Làm sao điều đó đã xảy ra? Buông xuôi là điều đó - không phải thầy, không phải điều mà bạn buông xuôi theo. Tượng, đền, cây, đá - bất kì cái gì cũng được. Nếu bạn buông xuôi, bạn trở thành mong manh với sự tồn tại. Thế thì toàn thể sự tồn tại ôm bạn vào trong cánh tay của nó.

Chuyện này có thể chỉ là ngụ ngôn, nhưng nghĩa là ở chỗ khi bạn buông xuôi, toàn thể sự tồn tại ủng hộ bạn. Lửa, núi, sông, thung lũng - không cái gì chống lại bạn vì bạn không chống lại bất kì cái gì. Sự thù địch bị mất.

Nếu bạn ngã từ trên núi và xương bạn bị gẫy, nó là xương của bản ngã của bạn. Bạn đã chống lại; bạn đã không cho phép thung lũng giúp bạn. Bạn đã giúp cho bản thân bạn. Bạn đã nghĩ bản thân bạn khôn hơn sự tồn tại. Buông xuôi ngụ ý bạn đi tới nhận ra rằng bất kì cái gì bạn làm đều sẽ là ngu, ngốc. Và bạn đã làn nhiều điều ngu ngốc trong nhiều kiếp.

Bỏ nó cho bản thân sự tồn tại đi. Bạn không thể làm được bất kì cái gì đâu! Bạn phải nhận ra rằng bạn bất lực. Việc nhận ra rằng "Mình bất lực" giúp cho việc buông xuôi xảy ra.

 

Từ “Vigyan Bhairav Mật tông - tập 2”

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập