Bạn đang ở: Trang chủ Đọc sách trực tuyến Cách sống có ý thức Dũng cảm - Vui sống hiểm nguy
 
 
Cách sống có ý thức

Dũng cảm - Vui sống hiểm nguy - (trang 14)

Chỉ mục bài viết

Đưa bản thân bạn ra khỏi đám đông

Thiền chính là dũng cảm để im lặng và một mình.

Dần dần bạn bắt đầu cảm thấy phẩm chất mới cho bản thân mình, sức sống mới, cái đẹp mới, thông minh mới - không được vay mượn từ bất kì ai, đang trưởng thành bên trong bạn. Nó có gốc rễ trong sự tồn tại của bạn. Và nếu bạn không hèn nhát, nó sẽ đi tới đâm hoa, tới kết quả.

Không ai cả là điều con người được ngụ ý hiện hữu bởi sự tồn tại. Xã hội, nền văn hoá, tôn giáo, nền giáo dục tất cả đều đã cùng âm mưu chống lại đứa trẻ hồn nhiên. Họ tất cả đều có quyền lực - đứa trẻ bất lực và phụ thuộc, cho nên bất kì cái gì họ muốn làm ra từ nó, họ đều xoay xở để làm điều đó. Họ không cho phép đứa trẻ nào được trưởng thành tới số phận tự nhiên của nó. Mọi nỗ lực của họ đều để làm cho con người trở thành thứ tiện dụng. Ai biết được, nếu đứa trẻ được để trưởng thành theo cách của nó, liệu nó sẽ hữu dụng gì cho những quyền lợi được đầu tư hay không? Xã hội không được chuẩn bị để nhận nguy cơ đó. Nó tóm lấy đứa trẻ và bắt đầu nhào nặn đứa trẻ thành cái gì đó cần cho xã hội.

Theo một nghĩa nào đó, nó giết chết linh hồn của đứa trẻ và cho đứa trẻ căn cước giả tạo để cho đứa trẻ không bao giờ thấy linh hồn mình, bản thể mình. Căn cước giả tạo là cái thay thế. Nhưng cái thay thế đó là hữu dụng chỉ trong cùng một đám đông đã trao nó cho bạn. Khoảnh khắc bạn một mình, cái giả bắt đầu rơi rụng đi và cái thực bị kìm nén bắt đầu diễn đạt bản thân nó. Do đó có nỗi sợ đơn độc.

Không ai muốn đơn độc. Mọi người đều muốn thuộc vào đám đông - không chỉ một đám đông, mà nhiều đám đông. Một người thuộc vào đám đông tôn giáo, đảng phái chính trị, câu lạc bộ... và có nhiều nhóm nhỏ khác để thuộc vào. Người ta muốn được hỗ trợ cả hai mươi bốn giờ một ngày bởi vì cái giả, thiếu hỗ trợ, không thể đứng được. Khoảnh khắc người ta một mình, người ta bắt đầu cảm thấy điên dại kì lạ. Cho nên trong nhiều năm bạn đã tin bản thân mình là ai đó, và thế rồi bỗng nhiên trong một khoảnh khắc của đơn độc bạn bắt đầu cảm thấy mình không phải là cái đó. Điều đó tạo ra sợ hãi: thế thì mình là ai?

Và nhiều năm kìm nén... sẽ phải mất thời gian cho cái thực tự diễn đạt nó. Lỗ hổng giữa hai điều này được các nhà huyền môn gọi là "đêm tối của linh hồn" - cách diễn đạt rất thích hợp. Bạn không còn là cái giả nữa, và bạn vẫn chưa là cái thật. Bạn đang trong tình trạng lấp lửng, bạn không biết mình là ai.

Đặc biệt ở phương Tây, vấn đề này còn phức tạp hơn bởi vì họ đã không phát triển bất kì phương pháp luận nào đề khám phá ra cái thực sớm nhất có thể được, để cho đêm tối của linh hồn có thể được rút ngắn lại. Phương Tây chẳng biết gì khi có liên quan tới thiền. Và thiền chỉ là cái tên cho việc là một mình, im lặng, chờ đợi cái thực tự khẳng định nó. Nó không phải là hành động, nó là thảnh thơi im lặng - bởi vì bất kì cái gì bạn "làm" đều sẽ bắt nguồn từ cá tính giả tạo của bạn... tất cả mọi việc làm của bạn, trong bao nhiêu năm qua, đều bắt nguồn từ nó. Nó là thói quen cũ.

Thói quen khó chết đi. Bao nhiêu năm sống trong cá tính giả bị áp đặt bởi những người yêu bạn, những người bạn kính trọng... và họ không cố tình làm bất kì điều gì xấu cho bạn. Ý định của họ là tốt, chỉ mỗi nhận biết của họ chẳng có gì. Họ không phải là những người có ý thức - bố mẹ bạn, thầy giáo bạn, các tu sĩ của bạn, các chính khách của bạn - họ không phải là những người có ý thức, họ vô ý thức. Và ngay cả ý định tốt trong tay người vô ý thức thì cũng biến thành độc hại.

Cho nên bất kì khi nào bạn một mình, có nỗi sợ sâu sắc - bởi vì bỗng nhiên cái giả bắt đầu biến mất. Và cái thực sẽ cần chút ít thời gian, bạn đã đánh mất nó bao nhiêu năm trước rồi. Bạn sẽ phải cân nhắc sự kiện là lỗ hổng bao nhiêu năm này cần được bắc cầu qua.

Trong sợ hãi - rằng "Mình đang làm mất chính bản thân mình, ý nghĩa của mình, lành mạnh của mình, tâm trí mình, mọi thứ"... bởi vì cái ta đã được người khác trao cho bạn bao gồm toàn những thứ này - có vẻ giống như bạn sẽ sắp điên khùng. Bạn lập tức bắt đầu làm điều gì đó chỉ để giữ cho mình được dính líu. Nếu không có mọi người, ít nhất cũng có hành động nào đó, để cho cái giả vẫn còn dính líu và không bắt đầu biến mất.

Do đó mọi người thấy điều khó nhất là vào những ngày nghỉ. Trong năm ngày họ làm việc, cứ hi vọng rằng vào cuối tuần họ sẽ thảnh thơi. Nhưng cuối tuần lại là lúc tồi tệ nhất trên toàn thế giới - nhiều tai nạn xảy ra vào cuối tuần, nhiều người tự tử, nhiều vụ giết người, nhiều trộm cắp, nhiều hãm hiếp. Kì lạ... và những người này lại đã tham dự trong năm ngày và không có vấn đề gì. Nhưng ngày cuối tuần bỗng nhiên cho họ sự chọn lựa, hoặc vẫn còn tham gia vào cái gì đó hoặc thảnh thơi - nhưng thảnh thơi lại sợ sệt; cá tính giả biến mất. Phải vẫn còn tham gia, làm bất kì cái gì ngu xuẩn. Mọi người xô nhau tới các bãi biển, nối đuôi nhau, luồng xe cộ dài hàng dặm đường. Và nếu bạn hỏi họ đang đi đâu, họ đều “tránh xa khỏi đám đông” - và toàn thể đám đông lại đi cùng họ! Họ đi tìm chỗ hoang vắng, im lặng - tất cả họ.

Thực tế, nếu họ ở lại nhà thì sẽ còn cô đơn và im lặng hơn - bởi vì tất cả mọi kẻ ngốc đều đã đi tìm chỗ hoang vắng rồi. Và họ đều xô tới như điên, bởi vì hai ngày sẽ chấm dứt ngay thôi, họ phải tới - đừng hỏi ở đâu!

Trên bãi biển, bạn thấy đấy... họ sao đông thế, thậm chí bãi chợ cũng không đông thế. Và cũng khá kì lạ, mọi người đều cảm thấy rất thoải mái, tắm nắng. Mười nghìn người trên một bãi biển nhỏ tắm nắng, thảnh thơi. Cùng người đó trên cùng bãi biển đó một mình sẽ không thể thảnh thơi được. Nhưng người đó biết hàng nghìn người khác tất cả đang thảnh thơi quanh mình. Cùng những người đó trong văn phòng, cùng những người đó trên phố, cùng những người đó ở chợ, bây giờ cùng những người đó ở bãi biển.

Đám đông là điều bản chất cho cái ta giả tồn tại. Khoảnh khắc nó đơn độc, bạn bắt đầu phiêu diêu. Đây là chỗ người ta nên hiểu thêm chút ít về thiền.

Đừng lo nghĩ, bởi vì cái có thể biến mất thì cũng đáng để biến mất đi. Níu bám lấy nó là điều vô nghĩa - nó không phải là của bạn, nó không phải là bạn.

Bạn là cái một khi cái giả đã ra đi và cái tươi tắn, cái hồn nhiên, con người không ô nhiễm sẽ nảy sinh vào chỗ của nó. Không ai khác có thể trả lời cho câu hỏi của bạn "Mình là ai?" - bạn sẽ biết nó.

Mọi kĩ thuật thiền đều có ích để phá huỷ cái giả. Chúng không cho bạn cái thực - cái thực không thể được cho.

Cái mà có thể được cho thì không thể là thực. Cái thực bạn đã có rồi; chỉ cái giả phải bị lấy đi.

Theo cách khác có thể nói điều đó là: Thầy lấy đi từ bạn những thứ bạn không thực có, và thầy cho bạn cái bạn thực có.

Thiền chỉ là dũng cảm để im lặng và một mình. Dần dần, bạn bắt đầu cảm thấy phẩm chất mới cho bản thân mình, sự sống động mới, cái đẹp mới, thông minh mới - cái không vay mượn từ bất kì ai, cái đang trưởng thành từ bên trong bạn. Nó có gốc rễ trong sự tồn tại của bạn. Và nếu bạn không phải là kẻ hèn nhát, nó sẽ đi tới kết quả, tới việc nở hoa.

Chỉ người bạo dạn, người dũng cảm, người có lòng can đảm, mới có thể có tính tôn giáo. Không phải người hay đi lễ nhà thờ - đây là những người hèn nhát. Không phải người Hindu, không phải người Mô ha mét giáo, không phải người Ki tô giáo - họ chống lại việc tìm kiếm. Cùng đám đông đó, họ đang cố gắng làm cho sự đồng nhất giả tạo của mình được củng cố chắc hơn.

Bạn được sinh ra, bạn đã tới thế giới này bằng cuộc sống, bằng tâm thức, bằng nhạy cảm vô cùng. Nhìn đứa trẻ nhỏ - nhìn vào mắt nó, tươi mát. Tất cả những cái đó đã bị che phủ bởi cá tính giả tạo.

Không có nhu cầu phải sợ. Bạn có thể mất chỉ cái phải bị mất. Và cũng tốt để đánh mất nó đi thật sớm - bởi vì nó càng lưu lại lâu hơn, nó càng trở nên mạnh hơn.

Và người ta không biết gì về ngày mai cả.

Đừng chết trước khi nhận ra bản thể đích thực của bạn.

Chỉ vài người may mắn đã sống với bản thể đích thực và đã chết với bản thể đích thực - bởi vì họ biết rằng cuộc sống là vĩnh hằng, và cái chết là hư huyễn.

Chính trị của con số

Trong xã hội, có trông đợi sâu sắc rằng bạn sẽ cư xử đích xác như người khác. Khoảnh khắc bạn cư xử chút ít khác đi bạn trở thành người lạ, và mọi người rất sợ người lạ.

Đó là lí do tại sao ở mọi nơi nếu hai người đang ngồi trong xe bus, trong tàu hoả, hay chỉ ở điểm dừng xe bus thôi, họ không thể ngồi im lặng được - bởi vì im lặng họ cả hai là người lạ. Họ lập tức bắt đầu giới thiệu lẫn nhau - "Bác là ai thế? Bác đi đâu vậy? Bác làm gì, công việc của bác là gì?" Vài điều... và họ lắng xuống; bạn là người khác cũng giống như họ.

Mọi người liên tục muốn ở trong đám đông khớp với họ. Khoảnh khắc bạn cư xử khác đi, cả đám đông trở nên hoài nghi; cái gì đó đang sai rồi. Họ biết bạn, và họ có thể thấy sự thay đổi. Họ đã biết bạn khi bạn không bao giờ chấp nhận bản thân mình, và bây giờ họ bỗng nhiên thấy rằng bạn chấp nhận bản thân mình...

Trong xã hội này không ai chấp nhận bản thân mình cả. Mọi người đều lên án bản thân mình. Đây là phong cách sống của xã hội: tự lên án bản thân mình. Và nếu bạn không lên án bản thân mình, nếu bạn chấp nhận bản thân mình, bạn đã lọt ra khỏi xã hội rồi. Và xã hội không dung thứ cho bất kì ai lọt ra ngoài bầy đoàn bởi vì xã hội sống theo con số; nó là chính trị của con số. Khi có nhiều con số mọi người cảm thấy yên tâm. Số thật lớn làm cho mọi người cảm thấy rằng họ phải đúng - họ không thể sai, hàng triệu người cùng phe với họ.

Và khi họ bị bỏ lại một mình, nghi ngờ lớn bắt đầu nảy sinh: Chẳng ai cùng phe với mình cả. Cái gì đảm bảo rằng mình đúng đây?"

Đó là lí do tại sao tôi lại nói rằng trong thế giới này, là cá nhân là dũng cảm lớn lao.

Cần phải có nền móng bạo dạn nhất để là cá nhân: "Toàn thể thế giới này có chống lại tôi cũng chẳng thành vấn đề. Điều thành vấn đề là ở chỗ kinh nghiệm của tôi là hợp thức. Tôi không nhìn vào con số, vào bao nhiêu người cùng phe với tôi. Tôi nhìn vào sự hợp thức của kinh nghiệm của tôi - vào liệu tôi có lặp lại lời của ai đó khác như con vẹt, hay cội nguồn phát biểu của tôi là từ kinh nghiệm riêng của tôi. Nếu đó là kinh nghiệm riêng của tôi, nếu đó là một phần của máu và xương và tuỷ của tôi, thế thì toàn thế giới có thể ở một phía; dầu vậy, tôi vẫn đúng và họ sai. Chẳng thành vấn đề, tôi không cần lá phiếu của họ để cảm thấy đúng. Chỉ người mang ý kiến của người khác mới cần hỗ trợ từ người khác."

Nhưng đó là cách xã hội con người đã vận hành cho tới nay. Đó là cách họ giữ bạn bên trong bầy đoàn. Nếu họ buồn bạn cũng phải buồn; nếu họ khổ bạn cũng phải khổ. Bất kì cái gì họ là, bạn cũng phải là cùng thứ đó. Khác biệt là không được phép bởi vì khác biệt chung cuộc dẫn tới cá nhân, tính duy nhất, và xã hội rất sợ cá nhân và tính duy nhất. Điều đó nghĩa là ai đó đã trở thành độc lập với đám đông, người đó không bận tâm chút nào tới đám đông. Các thượng đế của bạn, các đền chùa của bạn, các tu sĩ của bạn, các kinh sách của bạn, tất cả đều đã trở thành vô nghĩa đối với người đó.

Bây giờ người đó có sự hiện hữu riêng của mình và con đường riêng của mình, phong cách riêng của mình - để sống, để chết, để mở hội, để ca hát, để nhảy múa. Người đó đã về nhà.

Và không ai có thể về nhà với đám đông được. Mọi người có thể về nhà chỉ một mình mà thôi.

Nghe "cảm nhận bên trong"

Một cậu bé thường xuyên gãi đầu. Bố nó một hôm nhìn nó và nói, "Này con, sao con cứ gãi đầu thế?"

"Thế này," cậu bé đáp, "Con đoán bởi vì con là người duy nhất biết nó ngứa."

Đây là cảm nhận bên trong! Chỉ bạn mới biết. Không ai khác có thể biết được. Điều đó không thể được quan sát từ bên ngoài. Khi bạn đau đầu, chỉ bạn mới biết - bạn không thể chứng minh được nó. Khi bạn hạnh phúc, chỉ bạn mới biết - bạn không thể chứng minh được nó. Bạn không thể đặt nó lên bàn để mọi người giám định, khảo sát tỉ mỉ, phân tích.

Thực tế, cảm nhận bên trong mang tính bên trong tới mức bạn thậm chí không thể chứng minh được rằng nó tồn tại. Đó là lí do tại sao khoa học phủ nhận nó, nhưng việc phủ nhận không mang tính nhân bản. Ngay cả nhà khoa học cũng biết rằng khi ông ta cảm thấy yêu, ông ta có cảm nhận bên trong. Cái gì đó có đấy! Nó không phải là một vật, và nó không phải là đối thể, và không thể nào đưa nó ra trước người khác được - và dầu vậy nó vẫn hiện hữu.

Cảm nhận bên trong có tính hợp lệ riêng của nó. Nhưng bởi vì việc huấn luyện khoa học, mọi người đã mất tin cậy vào giác quan bên trong của mình. Họ phụ thuộc vào người khác. Bạn phụ thuộc nhiều tới mức nếu ai đó nói, "Anh trông rất hạnh phúc," bạn bắt đầu cảm thấy hạnh phúc. Nếu hai mươi người quyết định làm cho bạn bất hạnh, họ có thể làm cho bạn bất hạnh. Họ chỉ phải lặp lại điều đó cả ngày - bất kì khi nào bạn bắt gặp họ, họ phải nói với bạn, "Anh trông rất bất hạnh, rất buồn. Có chuyện gì vậy? Ai đó chết hay cái gì sao?" Và bạn sẽ bắt đầu ngờ vực: bao nhiêu người đang nói rằng mình bất hạnh thế, mình chắc phải thế rồi.

Bạn lệ thuộc vào ý kiến của mọi người. Bạn đã phụ thuộc vào ý kiến của mọi người nhiều tới mức bạn đã làm mất mọi dấu vết của giác quan bên trong. Giác quan bên trong này phải được khám phá lại, bởi vì tất cả những cái đẹp đẽ và tất cả những cái tốt lành và tất cả những cái thiêng liêng chỉ có thể được cảm thấy bởi giác quan bên trong.

Chấm dứt việc bị ảnh hưởng bởi ý kiến mọi người đi. Thay vì thế, bắt đầu nhìn vào trong... cho phép giác quan bên trong của bạn nói mọi điều với bạn. Tin cậy nó. Nếu bạn tin cậy nó, nó sẽ phát triển. Nếu bạn tin cậy nó bạn sẽ nuôi dưỡng nó, nó sẽ trở nên mạnh hơn.

Vivekananda tới Ramakrishna, và ông ta nói, "Không có Thượng đế! Tôi có thể chứng minh được điều đó - không có Thượng đế đâu." Ông ta là một người rất logic, hay nghi ngờ, được giáo dục tốt, được giáo dục tốt theo tư duy triết học phương Tây. Ramakrishna là người không có giáo dục, không học thức. Và Ramakrishna nói, "Được rồi, vậy ông chứng minh đi!"

Vivekananda nói cả đống, mọi chứng minh ông ta có. Còn Ramakrishna lắng nghe, và thế rồi ông ấy nói, "Nhưng giác quan bên trong của tôi nói Thượng đế có đấy - và đó là thẩm quyền chung cuộc. Tất cả mọi điều ông nói đều là biện luận. Giác quan bên trong của ông nói gì?"

Vivekananda thậm chí chưa từng nghĩ tới điều đó. Ông ta nhún vai. Ông ta đã đọc sách, ông ta đã thu thập luận cứ, chứng minh ủng hộ và chống đối, và ông ta đã cố gắng quyết định liệu Thượng đế có tồn tại hay không tương ứng theo những chứng minh này. Nhưng ông ta đã không nhìn vào trong. Ông ta đã không hỏi giác quan bên trong của mình.

Điều đó ngu xuẩn thế, nhưng tâm trí nghi ngại là ngu xuẩn, tâm trí logic là ngu xuẩn.

Ramakrishna nói, "Biện luận của ông hay lắm, tôi thích đấy. Nhưng tôi có thể làm được gì? Tôi biết! Giác quan bên trong của tôi nói ngài hiện hữu. Cũng như giác quan bên trong của tôi nói tôi hạnh phúc, tôi ốm, tôi buồn, dạ dầy tôi đau, rằng hôm nay tôi cảm thấy không khoẻ, vậy nên giác quan bên trong của tôi nói Thượng đế có. Đấy không phải là vấn đề tranh biện."

Và Ramakrishna nói, "Tôi không thể chứng minh được điều đó, nhưng nếu ông muốn, tôi có thể chỉ cho ông." Không ai đã nói cho Vivekananda trước đây rằng Thượng đế có thể được chỉ ra. Và trước khi ông ta có thể nói điều gì đó thì Ramakrishna đã nhảy lên - ông ấy là con người hoang sơ - ông ấy nhảy lên và dẫm chân lên ngực Vivekananda! Và điều gì đó đã xảy ra, năng lượng nào đó nhảy ra, và Vivekananda cảm thấy rơi vào cơn mê trong ba giờ. Khi ông ấy mở mắt ra, ông ấy đã là con người hoàn toàn khác.

Ramakrishna nói, "Bây giờ ông nói gì đây? Thượng đế có hay Thượng đế không có? Giác quan bên trong của ông bây giờ nói gì?"

Ông ta lặng lẽ thế, tĩnh lặng thế, vì ông ta chưa bao giờ biết tới trước đây. Có hân hoan thế bên trong, hạnh phúc thế, hạnh phúc tràn ngập thế... Ông ta phải cúi mình xuống và chạm chân Ramakrishna và nói, "Vâng, Thượng đế có ạ."

Thượng đế không phải là người mà là cảm giác tối thượng về hạnh phúc, cảm giác tối thượng của việc ở nhà, cảm giác tối thượng rằng "Mình thuộc về thế giới này và thế giới này thuộc về mình. Mình không phải là người lạ ở đây, mình không phải là người ngoài." Cảm giác tối thượng - sự tồn tại - là, "Cái toàn thể này và mình là không tách rời." Kinh nghiệm này là Thượng đế. Nhưng kinh nghiệm này là có thể chỉ nếu bạn cho phép giác quan bên trong của mình vận hành.

Bắt đầu cho phép nó đi! Cho nó nhiều cơ hội nhất có thể được. Đừng bao giờ tìm những thẩm quyền bên ngoài, và đừng bao giờ tìm ý kiến bên ngoài. Giữ cho bản thân mình có chút ít độc lập hơn. Cảm nhiều hơn, nghĩ ít đi.

Đi và ngắm hoa hồng, và đừng lặp lại như vẹt, "Cái này đẹp." Điều này có thể chỉ là ý kiến, mọi người đã nói với bạn; từ chính thời thơ ấu bạn đã từng nghe, "Hoa hồng đẹp, là hoa vĩ đại." Cho nên khi bạn thấy hoa hồng, bạn đơn giản lặp lại, như cái máy tính, "Cái này đẹp." Bạn có thực sự cảm thấy điều đó không? Nó có phải là cảm nhận bên trong của bạn không? Nếu không phải vậy, đừng nói điều đó.

Nhìn mặt trăng, đừng nói rằng nó đẹp - trừ phi đấy là cảm nhận bên trong của bạn. Bạn sẽ ngạc nhiên rằng chín mươi chín phần trăm chất liệu mà bạn mang trong tâm trí mình tất cả đều là vay mượn. Và trong chín mươi chín phần trăm chất liệu đó, rác rưởi vô dụng, một phần trăm của cảm nhận bên trong bị mất, bị át đi. Vứt bỏ thông thái đi. Phục hồi giác quan bên trong của bạn.

Chính là qua giác quan bên trong mà Thượng đế mới được biết tới.

Có sáu giác quan: năm giác quan hướng ra ngoài; chúng cho bạn biết về thế giới này. Mắt nói điều gì đó về ánh sáng; không có mắt bạn sẽ không biết ánh sáng. Tai nói điều gì đó về âm thanh; không có tai bạn sẽ không biết gì về âm thanh. Có giác quan thứ sáu, giác quan bên trong, cái chỉ ra và cho bạn biết điều gì đó về bản thân mình và cội nguồn tối thượng của mọi thứ. Giác quan đó phải được khám phá ra.

Thiền không là gì ngoài việc khám phá ra giác quan bên trong.

NỖI SỢ LỚN NHẤT TRÊN THẾ GIỚI LÀ SỢ Ý KIẾN CỦA NGƯỜI KHÁC. Và khoảnh khắc bạn không sợ đám đông, bạn không còn là cừu nữa, bạn trở thành sư tử. Tiếng gầm lớn phát sinh từ tim bạn, tiếng gầm của tự do.

Phật thực tế đã gọi điều đó là tiếng gầm của sư tử. Khi một người đạt tới trạng thái im lặng tuyệt đối người đó gầm như sư tử. Lần đầu tiên người đó biết tự do là gì bởi vì bây giờ không có sợ ý kiến của bất kì ai. Điều mọi người nói không thành vấn đề. Dù họ gọi bạn là thánh nhân hay tội nhân cũng chẳng quan trọng gì; người phán xử toàn thể và duy nhất của bạn là Thượng đế. Và 'Thượng đế' này không ngụ ý gì về người chút nào, Thượng đế đơn giản nghĩa là toàn thể vũ trụ.

Vấn đề không phải là có khuôn mặt người; bạn có khuôn mặt của cây cối, dòng sông, núi non, các vì sao - toàn thể vũ trụ. Và đây là vũ trụ của chúng ta, chúng ta là một phần của nó. Không cần sợ nó, không cần che giấu bất kì cái gì với nó. Thực tế cho dù bạn có cố gắng bạn cũng không thể nào che giấu được. Cái toàn thể đã biết điều đó rồi, cái toàn thể biết về bạn hơn là bạn biết.

Và điều thứ hai thậm chí còn có ý nghĩa hơn; điều thứ hai là, Thượng đế đã phán xét rồi. Nó không phải là cái gì đó sẽ xảy ra trong tương lai đâu, nó đã xảy ra rồi: ngài đã phán xét rồi. Cho nên ngay cả nỗi sợ việc phán xét đó cũng khô héo đi. Vấn đề không phải là ở Ngày Phán xử cuối cùng. Bạn không cần run rẩy. Ngày phán xử đã xảy ra vào ngày đầu tiên; khoảnh khắc ngài tạo ra bạn, ngài đã phán xử bạn rồi. Ngài biết bạn, bạn là sự sáng tạo của ngài. Nếu cái gì đó đi sai với bạn, ngài chịu trách nhiệm, không phải bạn. Nếu bạn đi lạc lối, ngài chịu trách nhiệm, không phải bạn. Làm sao bạn có thể chịu trách nhiệm được? - bạn không phải là sự sáng tạo của riêng mình. Nếu bạn vẽ và cái gì đó đi sai bạn không thể nói rằng việc vẽ là nguyên nhân của nó - hoạ sĩ mới là nguyên nhân.

Cho nên không cần phải sợ đám đông hay sợ thượng đế tưởng tượng nào đó vào lúc kết thúc thế giới hỏi cái gì bạn đã làm và cái gì bạn đã không làm. Ngài đã phán xử rồi - đó là ý nghĩa thực - điều đó đã xảy ra cho nên bạn tự do. Và khoảnh khắc người ta biết rằng người ta hoàn toàn tự do là chính mình, cuộc sống bắt đầu có phẩm chất năng động của nó.

Sợ hãi tạo ra gông cùm, tự do cho bạn đôi cánh.

Tự do cho bạn đôi cánh

Tôi đã là người không khớp với cả đời mình - trong gia đình tôi, trong tôn giáo của tôi, trong đất nước của tôi - và tôi đã tận hưởng điều đó theo đủ mọi cách, bởi vì là người không khớp mới là cá nhân.

Khớp với trật tự đã được thiết lập hiện có là làm mất đi tính cá nhân của bạn. Và đó là toàn thế thế giới của bạn.

Khoảnh khắc bạn thoả hiệp và làm mất đi tính cá nhân của mình, bạn đã đánh mất đi mọi thứ. Bạn đã tự tử. Những người khớp với thế giới này là những người đã phá huỷ bản thân họ.

Chắc chắn điều đó cần dũng cảm, ý thức cực kì mạnh mẽ về tự do; bằng không, bạn không thể đứng một mình đối chọi lại cả thế giới được. Nhưng đứng đối lại cả thế giới là bắt đầu của niềm vui lớn lao thế, hân hoan và phúc lành mà những người chưa bao giờ là người không khớp có thể hiểu được nó.

Tất cả những cái tên lớn trong lịch sử con người đều là những người không khớp với xã hội của họ. Tất cả những người có đóng góp cho hạnh phúc của con người và cái đẹp của trái đất đều là những người không khớp. Người không khớp có phẩm chất có giá trị vô cùng.

Đừng bao giờ thoả hiệp về bất kì điểm nào. Chính thoả hiệp là chỗ bắt đầu của huỷ diệt của bạn.

Tôi không ngụ ý rằng bạn phải bướng bỉnh; nếu bạn thấy cái gì đó là đúng, đi cùng với nó đi. Nhưng khoảnh khắc bạn nhận ra rằng cái gì đó không đúng, thế thì cho dù cả thế giới có cảm thấy nó là đúng, nó vẫn không đúng với bạn. Và thế thì giữ lấy lập trường của bạn - điều đó sẽ cho bạn sức chịu đựng, sức mạnh, tính toàn vẹn nào đó.

Và là người không khớp không có nghĩa là người bản ngã. Nếu bạn là người bản ngã, chẳng chóng thì chầy bạn sẽ thoả hiệp. Khi bạn thấy bất kì nhóm người nào, bất kì xã hội nào, bất kì nước nào, giúp cho bạn bản ngã hơn, bạn sẽ lập tức khớp với xã hội đó. Người không khớp thực sự là người khiêm tốn, đó là lí do tại sao không ai có thể thu hút được người đó. Người đó tự do bởi vì người đó tự do với bản ngã.

Hiểu biết của tôi là ở chỗ chỉ người thông minh, cá nhân, mới bị bác bỏ. Người vâng lời, người không có tính cá nhân, không tự do diễn đạt, không bao giờ nói không với bất kì cái gì, bao giờ cũng sẵn sàng nói có, thậm chí ngược lại ý chí họ - đây là những người thu được nhiều kính trọng trên thế giới. Họ trở thành tổng thống, họ trở thành thủ tướng, họ được kính trọng theo mọi cách có thể, bởi lí do đơn giản là họ đã tự tử. Họ không còn sống nữa, họ đơn giản bị hoá thạch. Làm sao bạn có thể khớp người đang sống vào hình mẫu nào đó được? Mọi cá nhân đều duy nhất - sao người đó phải khớp vào khuôn mẫu của người khác?

Toàn thể khổ sở của thế giới có thể được điễn đạt rất đơn giản: mọi người đã bị cắt xén, bị tạo khuôn, bị thu xếp bởi người khác mà họ thậm chí không bận tâm tìm xem người này được tự nhiên giả định là gì. Họ không cho sự tồn tại một cơ hội. Từ ngay chính lúc đứa trẻ được sinh ra, họ bắt đầu đầu độc nó - với mọi ý định tốt, tất nhiên. Không bố mẹ nào làm điều đó một cách có ý thức, nhưng nó đã bị ước định theo cùng cách. Người đó lặp lại cùng điều đó với con mình; người đó chẳng biết gì khác.

Đứa trẻ không vâng lời liên tục bị kết án. Đứa trẻ vâng lời mặt khác lại thường xuyên được ca ngợi. Nhưng bạn có nghe nói đứa trẻ vâng lời nào đã trở thành người nổi tiếng thế giới theo bất kì chiều nào của sự sáng tạo không? Bạn có nghe nói đứa trẻ vâng lời nào đã đạt được giải thưởng Nobel về bất kì cái gì không - văn học, hoà bình, khoa học? Đứa trẻ vâng lời chỉ trở thành đám đông bình thường.

Tôi đã sống liên tục như một người không khớp ở mọi nơi, và tôi đã thích thú điều đó, từng li của nó, mọi giọt của nó. Đó là cuộc hành trình hay thế, chỉ là chính mình.

Tự do với, tự do vì

Đừng bao giờ nghĩ dưới dạng tự do với; bao giờ cũng nghĩ dưới dạng tự do . Và khác biệt là bao la, cực kì bao la. Đừng nghĩ dưới dạng với - nghĩ vì đi. Tự do vì Thượng đế, tự do vì chân lí, nhưng đừng nghĩ rằng bạn muốn tự do với đám đông, tự do với nhà thờ, tự do với cái này cái nọ. Bạn có thể có khả năng đi xa ngày nào đó, nhưng bạn sẽ chẳng bao giờ tự do cả, chẳng bao giờ. Nó sẽ là một loại đè nén nào đó.

Sao bạn sợ đám đông?... Nếu lôi kéo có đó, thế thì nỗi sợ của bạn đơn giản chỉ ra lôi kéo của bạn, hấp dẫn của bạn. Bất kì chỗ nào bạn đi đều sẽ vẫn còn bị chi phối bởi đám đông.

Điều tôi đang nói là, nhìn vào sự kiện của nó - rằng không có nhu cầu nghĩ theo đám đông. Nghĩ theo bản thể của bạn. Điều đó có thể được vứt bỏ ngay bây giờ. Bạn không thể tự do nếu bạn tranh đấu. Bạn có thể vứt bỏ nó bởi vì chẳng ích gì mà tranh đấu cả.

Đám đông không phải là vấn đề - bạn mới là vấn đề. Đám đông không lôi kéo bạn - bạn đang bị lôi kéo, không phải bởi ai đó khác mà bởi ước định vô ý thức của riêng bạn. Bao giờ cũng nhớ đừng đổ trách nhiệm đi đâu đó hay cho ai đó khác, bởi vì thế thì bạn sẽ chẳng bao giờ tự do với nó. Sâu bên dưới nó là trách nhiệm của bạn. Tại sao người ta phải chống lại đám đông nhiều thế? Đám đông đáng thương! Sao bạn phải chống nó nhiều thế? Sao bạn lại mang vết thương thế?

Đám đông không thể làm được gì trừ phi bạn hợp tác. Cho nên vấn đề là sự hợp tác của bạn. Bạn có thể vứt bỏ sự hợp tác đó ngay bây giờ, thích là được. Nếu bạn để bất kì nỗ lực nào vào nó, thế thì bạn sẽ bị rắc rối. Cho nên làm nó ngay lập tức. Nó chỉ là thôi thúc của tình thế, của hiểu biết tự phát, nếu bạn có thể thấy ra vấn đề rằng nếu bạn tranh đấu, bạn sẽ tranh đấu một trận chiến thua cuộc. Chính trong tranh đấu bạn đang nhấn mạnh vào đám đông.

Đó là điều đã xảy ra cho hàng triệu người. Ai đó muốn thoát khỏi đàn bà - ở Ấn Độ họ đã làm điều đó trong hàng thế kỉ. Thế rồi họ trở nên ngày một bị thu hút vào trong việc đó. Họ muốn gạt bỏ dục và toàn thể tâm trí họ trở thành dâm dục; họ chỉ nghĩ về dục chứ không gì khác. Họ nhịn ăn, và họ sẽ không ngủ; họ sẽ làm cái này và cái nọ pranayama và yoga và cả nghìn lẻ một thứ - toàn thứ vô nghĩa. Họ càng tranh đấu nhiều với dục, họ càng ép buộc nó nhiều, họ lại càng tập trung vào nó nhiều. Nó trở thành có ý nghĩa thế, từ tất cả các phần.

Đó là điều đã xảy ra cho các tu viện Ki tô giáo. Họ trở nên bị kìm nén thế, toàn sợ sệt. Cùng điều này có thể xảy ra cho bạn nếu bạn trở nên sợ đám đông quá nhiều. Đám đông không thể làm gì được trừ phi bạn hợp tác, cho nên vấn đề là ở tỉnh táo của bạn. Đừng hợp tác!

Đây là quan sát của tôi: rằng bất kì cái gì xảy ra cho bạn, bạn đều chịu trách nhiệm. Không ai khác làm điều đó cho bạn cả. Bạn đã muốn nó được làm, cho nên nó đã được làm. Ai đó khai thác bạn bởi vì bạn muốn bị khai thác. Ai đó phải đưa bạn vào nhà tù bởi vì bạn đã muốn được cầm tù. Phải có việc tìm kiếm nào đó về nó. Có thể bạn quen gọi nó là an ninh. Tên bạn có thể cho khác, cái nhãn của bạn có thể khác, nhưng bạn đã khao khát được cầm tù bởi vì trong tù người ta an toàn và không có không an ninh.

Nhưng đừng tranh đấu với các bức tường nhà tù. Nhìn vào bên trong. Tìm ra khao khát đó về an ninh, và cách đám đông có thể thao túng bạn. Bạn phải đang yêu cầu điều gì đó từ đám đông - thừa nhận, tôn vinh, kính trọng, tôn kính. Nếu bạn yêu cầu họ, bạn phải trả giá lại cho họ. Thế thì đám đông nói, “Được rồi, chúng tôi cho anh sự kính trọng, và anh cho chúng tôi tự do của anh.” Đấy là trò mặc cả đơn giản. Nhưng đám đông chưa bao giờ làm cho bạn cái gì - về cơ bản đấy là bạn. Cho nên thoát ra khỏi con đường riêng của mình đi!

Tìm ra khuôn mặt nguyên thuỷ

Là cái bạn đang là và đừng chú ý chút nào tới thế giới. Thế thì bạn sẽ cảm thấy cực kì thảnh thơi và an bình sâu sắc trong lòng mình. Đây là điều Thiền nhân gọi là “khuôn mặt nguyên thuỷ” - thảnh thơi, không căng thẳng, không khoe khoang, không đạo đức giả, không có cái gọi là kỉ luật về cách bạn phải cư xử.

Và nhớ, khuôn mặt nguyên thuỷ là cách diễn đạt thơ ca hay, nhưng nó không ngụ ý rằng bạn sẽ có khuôn mặt khác. Cùng khuôn mặt này thôi sẽ mất đi tất cả mọi căng thẳng của nó, cùng khuôn mặt này thôi sẽ được thảnh thơi, cùng khuôn mặt này thôi sẽ không mang tính phán xét, cùng khuôn mặt này thôi sẽ không nghĩ về người khác là kém cỏi. Cùng khuôn mặt này dưới những giá trị mới sẽ là khuôn mặt nguyên thuỷ của bạn.

Có câu ngạn ngữ cổ: Anh hùng là người đã không có dũng cảm để là kẻ hèn nhát.

Nếu bạn là kẻ hèn nhát thì cái gì sai trong đó? Bạn là kẻ hèn nhát - điều đó hoàn toàn tốt. Kẻ hèn nhát cũng cần chứ, bằng không thì bạn sẽ có anh hùng từ đâu? Họ là tuyệt đối cần thiết để làm nền tạo ra anh hùng.

Là chính mình đi, dù nó là bất kì cái gì.

Vấn đề là ở chỗ trước đây chưa bao giờ có ai bảo bạn là chính bản thân mình. Mọi người đều chõ mũi vào, nói rằng bạn phải theo cách này, bạn phải theo cách nọ - ngay cả trong những việc thông thường.

Ở trường học của tôi... tôi là đứa trẻ nhỏ, nhưng tôi lại ghét bị bảo tôi phải thế nào. Các thầy bắt đầu mua chuộc tôi - "Nếu em cư xử đúng, em có thể trở thành thiên tài."

Tôi nói, "Quỉ tha ma bắt thiên tài đi - em đơn giản muốn là bản thân mình thôi." Tôi hay ngồi thò chân lên bàn, và mọi thầy đều bị xúc phạm. Họ sẽ nói, "Đây là loại cư xử gì thế này?"

Tôi nói, "Bàn chẳng nói gì với em cả. Đấy là chuyện gì đó giữa em và bàn, vậy sao thầy lại trông cáu thế? Em có cho chân mình lên đầu thầy đâu! Thầy nên thảnh thơi cũng như em thảnh thơi. Và theo cách này em cảm thấy có khả năng hiểu tốt hơn thầy đang dạy điều vô nghĩa gì."

Ngay bên cạnh phòng là chiếc cửa sổ đẹp, và bên ngoài là cây cối và chim chóc và chim cu cu. Phần lớn thời gian tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, và thầy sẽ tới và nói, "Dẫu sao em đã tới trường?"

Tôi nói, "Bởi vì trong nhà em không có cửa sổ giống thế này, mở ra toàn thể bầu trời. Và quanh nhà em không có chim cu cu, không chim chóc. Ngôi nhà ở trong thành phố, bị bao quanh bởi những ngôi nhà khác, chen chúc đến mức chim cũng không tới đó, chim cu cu không cảm thấy rằng đây là những người được ân huệ bởi giọng hót của chúng.

"Thầy quên chuyện em tới đây để nghe thầy đi! Em trả tiền học phí, thầy đơn giản là người phục vụ và thầy nên nhớ điều đó. Nếu em trượt em sẽ không tới phàn nàn với thầy đâu; nếu em trượt em sẽ không cảm thấy buồn. Nhưng nếu trong cả năm em phải giả vờ nghe thầy, trong khi em nghe con chim cu cu bên ngoài, điều đó sẽ là sự bắt đầu của cuộc sống đạo đức giả. Và em không muốn là kẻ đạo đức giả."

Về mọi vấn đề các thầy, các giáo sư đều muốn bạn làm điều đó theo cách nào đó. Trong trường tôi vào những ngày đó, và có lẽ thậm chí cả ngày nay, việc đội mũ lưỡi trai là cần thiết. Tôi chẳng có gì chống lại mũ này cả; từ khi tôi rời khỏi đại học tôi đã bắt đầu đội mũ nhưng tôi đã chẳng bao giờ đội nó khi tôi còn trong đại học. Thầy giáo đầu tiên lo lắng về tôi đã nói, "Em đang làm rối loạn kỉ luật của trường. Mũ của em đâu?"

Tôi nói, "Thầy đem nội qui ứng xử của nhà trường lại đây. Có nhắc gì tới rằng mọi đứa trẻ đều phải đội mũ không? Và nếu không có, thì thầy đang áp đặt cái gì đó ngược lại nội qui nhà trường."

Ông ấy lôi tôi lên thầy hiệu trưởng và tôi nói với thầy hiệu trưởng, "Em tuyệt đối sẵn sàng, chỉ cho em điều đó được ghi ở đâu rằng mũ là bắt buộc phải đội. Nếu nó là điều bắt buộc thì em thậm chí có thể rời khỏi trường, nhưng trước hết hãy cho em thấy nó được ghi ở đâu."

Không có nội qui ghi sẵn và tôi nói, "Thầy có thể nêu cho em lí do hợp lí khác để phải dùng mũ không? Nó có làm tăng thông minh của em không? Nó có làm tăng cuộc sống của em không? Nó có cho em sức khoẻ tốt hơn không, hiểu biết nhiều hơn không?" Tôi nói, "Như em được biết, Bengal là tỉnh duy nhất ở Ấn Độ nơi mũ không được dùng, và đó là phần thông minh nhất của đất nước. Punjab lại chính là cái đối lập. Tại đó, thay vì mũ, mọi người dùng khăn xếp - khăn xếp lớn, cứ dường như thông minh của họ bị thoát đi cho nên họ cố gắng giữ lại nó. Và đó là phần không thông minh nhất của đất nước."

Thầy hiệu trưởng nói, "Dường như có ý nghĩa nào đó trong điều em nói, nhưng đó là kỉ luật nhà trường. Nếu em thôi đội mũ, người khác cũng sẽ thôi."

Tôi nói, "Thế thì sợ là gì? Vứt béng toàn bộ qui ước này đi."

Không ai muốn cho phép bạn là bản thân mình về vấn đề tuyệt đối không có ý nghĩa.

Tôi hay để tóc dài trong thời thơ ấu. Và tôi hay đi vào đi ra cửa hàng của bố tôi, bởi vì cửa hàng và nhà thông nhau. Nhà đằng sau cửa hàng và bắt buộc phải đi qua cửa hàng ra ngoài. Mọi người sẽ hỏi, "Đây là đứa con gái nào vậy?" - bởi vì tóc tôi dài thế, họ không thể hình dung nổi rằng con trai lại có tóc dài thế.

Bố tôi cảm thấy xấu hổ lắm và ngượng ngùng nói, "Nó là con trai đấy."

"Nhưng," họ nói, "thế thì sao lại để tóc dài?"

Một hôm - đấy không phải là bản tính bình thường của ông ấy - ông ấy trở nên ngượng ngùng và giận dữ đến mức ông ấy tới và tự tay cắt tóc tôi. Cầm chiếc kéo mà ông ấy vẫn thường cắt vải trong cửa hàng, ông ấy cắt tóc tôi. Tôi chẳng nói gì với ông ấy cả - ông ấy ngạc nhiên. Ông ấy nói, "Mày không có gì để nói sao?"

Tôi nói, "Con sẽ nói theo cách riêng của con."

"Vậy mày định ngụ ý gì?"

Tôi nói, "Bố sẽ thấy." Và tôi đi tới ông thợ cắt tóc nghiện thuốc phiện, người có cửa hàng ngay trước nhà chúng tôi. Ông ấy là người duy nhất mà tôi kính trọng. Có cả dãy cửa hàng cắt tóc, nhưng tôi thích ông già đó. Ông ấy là người đa dạng hiếm hoi, và ông ấy yêu tôi; trong hàng giờ chúng tôi hay nói chuyện với nhau. Điều ông ấy nói tất cả đều vô nghĩa! Một hôm ông ấy nói với tôi, "Nếu tất cả những người nghiện thuốc phiện mà được tổ chức thành đảng chính trị, chúng ta có thể tiếp quản đất nước này!"

Tôi nói, "Ý tưởng hay đấy..."

"Nhưng," ông ấy nói, "bởi vì chúng ta tất cả đều nghiện thuốc phiện, bản thân tôi cũng quên mất ý tưởng riêng của mình."

Tôi nói, "Bác đừng lo. Cháu ở đây và cháu sẽ nhớ. Bác chỉ cần bảo cháu những thay đổi nào bác muốn có ở đất nước này, loại ý thức hệ chính trị nào bác muốn và cháu sẽ xoay xở điều đó."

Nhưng tôi đến ông ấy và tôi bảo ông ấy, "Bác cạo trọc đầu cháu đi." Ở Ấn Độ đầu cạo trọc chỉ khi bố bạn chết. Trong một khoảnh khắc cơn nghiện thuốc phiện kéo tới giác quan ông ấy. Ông ấy nói, "Chuyện gì xảy ra vậy? Bố cháu chết rồi sao?"

Tôi nói, "Bác đừng bận tâm về những điều này. Bác làm điều cháu nói; đấy không phải là mối quan tâm của bác! Bác chỉ việc cắt trọc đầu cho cháu thôi, cạo sạch vào."

Ông ấy nói, "Xong rồi đấy! Đó là công việc dễ nhất. Biết bao nhiêu lần bác bị rắc rối. Mọi người nói với bác, 'Cạo râu đi,' và bác quên mất và bác cạo đầu họ. Họ nói, 'Ông đã làm cái gì vậy?' Và bác nói, 'Nhiều nhất tôi có thể nói cho ông là đừng trả tiền cho điều đó - có vấn đề gì nào?'"

Tôi hay ngồi trong cửa hàng của ông ấy bởi vì bao giờ cũng có cái gì đó buồn cười xảy ra. Ông ấy sẽ cắt một nửa râu mép của ai đó rồi nói, "Đợi nhé, tôi vừa chợt nhớ ra một công việc cần kíp." Và người này sẽ nói, "Nhưng tôi bị buộc ngồi đây trong chiếc ghế của ông với nửa bộ ria cắt rồi. Tôi không thể đi khỏi cửa hàng được!" Ông ấy sẽ nói, "Đơn giản hãy đợi ở đó."

Và thế rồi nhiều giờ trôi qua và người đó vẫn ngồi ở đó..."Người này là cái loại ngốc gì vậy?"

Một lần tôi phải giúp cạo râu mép cho một người. Tôi nói, "Bây giờ bác tự do nhé. Đừng bao giờ quay lại đây lần nữa... bởi vì người đó đã chẳng làm hại mấy cho bác, ông ấy chỉ quên mất."

Cho nên ông thợ cạo nói, "Phải đấy. Đấy không phải là mối quan tâm của tôi. Nếu ông ấy chết, thì ông ấy chết."

Ông ấy cạo trọc đầu tôi, và tôi về nhà. Tôi đi qua cửa hàng. Bố tôi nhìn và tất cả các khách hàng của ông ấy cũng nhìn. Họ nói, "Có chuyện gì vậy? Đây là đứa trẻ con ai? Bó nó đã chết rồi."

Bố tôi nói, "Nó là con trai tôi và tôi vẫn còn sống sờ sờ ra đây! Nhưng tôi biết nó đã làm điều gì đó. Nó đã trả lời tôi đích đáng đấy."

Bất kì chỗ nào tôi tới mọi người đều hỏi, "Có chuyện gì vậy? Ông ấy hoàn toàn mạnh khoẻ cơ mà."

Tôi nói, "Mọi người chết vào bất kì tuổi nào. Bác lo nghĩ về ông ấy, bác không lo nghĩ về tóc cháu."

Đó là điều cuối cùng bố tôi đã làm cho tôi, bởi vì ông ấy biết rằng câu trả lời có thể còn nguy hiểm hơn! Ngược lại, ông ấy đã mua dầu nào đó vẫn dùng cho việc mọc tóc. Đó là dầu rất đắt, bắt nguồn từ Bengal từ loại hoa nào đó, javakusum. Nó rất đắt, hiếm, chỉ những người giầu nhất mới dùng - và không phải bởi đàn ông mà chỉ đàn bà - để giữ cho tóc dài nhất có thể được. Ở Bengal tôi đã bắt gặp những đàn bà có tóc dài chấm đất - dài mét rưỡi, mét tám. Dầu đó đơn giản có tác dụng, cực kì công hiệu cho tóc.

Tôi nói, "Bây giờ bố hiểu chứ."

Ông ấy nói, "Bố đã hiểu. Con dùng dầu này nhanh lên; trong vài tháng tóc con sẽ mọc lại."

Tôi nói, "Bố tạo ra cả đống lộn xộn này. Cái gì có đó để mà ngượng cơ chứ? Bố có thể đã nói, 'Nó là con gái đấy.' Con chẳng phản đối gì về điều đó cả. Nhưng bố không nên can thiệp vào con theo cách bố đã làm. Điều đó là bạo hành, man rợ. Thay vì nói điều gì đó với con, bố đơn giản bắt đầu cắt tóc con."

Không ai cho phép bất kì ai được là chính mình. Và bạn đã học tất cả những ý tưởng đó sâu sắc tới mức dường như bạn là các ý tưởng của mình. Thảnh thơi đi. Quên tất cả những ước định đó đi, vứt chúng như lá khô rụng khỏi cây. Tốt hơn cả cứ là cây trụi thùi lụi không lá nào còn hơn có lá nhựa và tán lá nhựa và hoa nhựa; điều đó là xấu.

Khuôn mặt nguyên thuỷ đơn giản ngụ ý rằng bạn không bị chi phối bởi bất kì loại đạo đức, tôn giáo, xã hội, cha mẹ, thầy giáo, tu sĩ nào, không bị chi phối bởi bất kì ai. Sống cuộc sống của bạn tương ứng theo cảm nhận bên trong riêng của bạn - bạn có nhạy cảm - và bạn sẽ có khuôn mặt nguyên thuỷ.

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập