Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Thầy và đệ tử Cô Vân và Đạo Nguyên
 
 
Thầy và đệ tử

Cô Vân và Đạo Nguyên

Một hôm Cô Vân, nghĩa là mây đơn độc, ghé thăm Thiền sư Đạo Nguyên. Đạo Nguyên dẫn câu ngạn ngữ, "một sợi tóc chọc thủng vô số lỗ," để hỏi anh ta một cách cẩn thận. Cô Vân tin cậy Đạo Nguyên và buông xuôi theo Đạo Nguyên.
 
Bạn có thấy sự kì lạ mà loạt bài này được dành cho mây và giai thoại này về Cô Vân, điều có nghĩa là ‘mây’ - và không chỉ là mây, mà còn là ‘mây đơn độc'. Mây đơn độc có cái đẹp, chói sáng trong ánh mặt trời, đi theo tự do.
Đạo Nguyên là một trong những Thiền sư nổi tiếng nhất.
Đạo Nguyên dẫn câu ngạn ngữ cho Cô Vân, "một sợi tóc chọc thủng vô số lỗ..."
Bất kì người nào chắc sẽ hỏi ông ấy nghĩa của nó là gì. Cô Vân cũng bị chất đầy với ham muốn hỏi, nhưng đây là cách đệ tử cư xử.... để hỏi anh ta một cách cẩn thận. Cô Vân tin cậy, vì để hỏi một câu hỏi với thầy, bạn trước hết phải sẵn sàng đón nhận câu trả lời. Nó là quá trình khác toàn bộ với điều bạn đã được dạy trong trường phổ thông và cao đẳng và đại học. Trong Thiền bạn có thể hỏi câu hỏi chỉ nếu bạn sẵn sàng nhận câu trả lời. Cho nên trước hết phải lau sạch bản thân bạn.
Anh ta ở lại với Đạo Nguyên, tin cậy Đạo Nguyên và buông xuôi theo Đạo Nguyên.
Từ này ‘buông xuôi' là một trong những từ khó, vì ở phương Tây nó bao giờ cũng có nghĩa mất mặt - quân đội đầu hàng, quốc gia đầu hàng - nó không có hàm ý đúng. Trong ngôn ngữ phương Đông nó không liên quan gì tới đầu hàng của quân đội hay quốc gia, nó có nghĩa rằng bạn đã nhìn vào trong mắt thầy, bạn đã cảm thấy sự hiện diện của thầy, thầy đã chạm vào tim bạn. Không cái gì được nói, nhưng thầy đã tràn ngập bạn. Bạn chỉ là người lạ, nhưng thầy đã mở toàn thể trái tim thầy. Từ sự biết ơn bạn cúi lạy thầy.
Nó chính là một cử chỉ biểu tượng rằng bạn sẵn sàng nhận; rằng bạn sẽ không chống cự, bạn sẽ tin cậy; rằng nó sẽ không là mối quan hệ giữa thầy giáo và học trò. "Tôi muốn là đệ tử, tôi đang đi tìm thầy và trong thầy tôi cảm thấy sự tươi tắn, làn gió thoảng, việc toả sáng. Mặc dầu nhiều điều phải được hỏi, và tôi có nhiều câu hỏi, tôi buông xuôi."
Sau đó, anh ta không có ham muốn đi bất kì chỗ nào khác - một khi bạn đã tìm thấy thầy của bạn, ham muốn đi bất kì chỗ nào khác biến mất - cho nên anh ta đã đổi áo choàng và ở lại đó. Anh ta đã mặc áo choàng của đệ tử của Đạo Nguyên.
 
Trước đó lâu, Đạo Nguyên đã chuyển sang chỗ khác và Cô Vân đã đi cùng thầy. Một hôm, khi Cô Vân đang thu dọn bình bát, anh ta đột nhiên đạt tới chứng ngộ, và ngay lập tức đi vào phòng của Đạo Nguyên với nghi lễ đầy đủ.
 
Đi với nghi lễ đầy đủ có hơi khó hiểu chút ít. Toả ra ánh sáng bên trong - trong mắt có cái gì đó mới, trong cử chỉ có duyên dáng mới - khi một người trở nên chứng ngộ, người đó không còn như cũ, người đó đơn giản trở thành lễ hội.
Đạo Nguyên hỏi ông ấy, "Ông đã hiểu cái gì? Tại sao ông xuất hiện mà như đi hội thế? Tại sao ông đột nhiên đã trở thành lễ hội ánh sáng, cái gì đã xảy ra?"
Cô Vân nói, "Tôi không hỏi về một sợi tóc; vô số lỗ là gì?" Nhiều năm trước, Đạo Nguyên đã nói lời dẫn này khi Cô Vân tới lần đầu tiên, và giờ ông ấy đã từng chờ đợi lâu thế.
Chúng ta đã quên mất cách đợi; nó gần như là không gian bị bỏ quên lãng. Và kho báu lớn nhất của chúng ta là khả năng đợi khoảnh khắc đúng. Toàn thể sự tồn tại chờ đợi khoảnh khắc đúng này. Ngay cả cây cũng biết điều đó - khi nào là lúc đem tới hoa và khi nào là lúc buông bỏ mọi lá và đứng trần trụi giữa trời. Chúng vẫn là đẹp trong sự trần trụi đó, chờ đợi tán lá mới với tin cậy lớn rằng cái cũ đã qua, và cái mới sẽ sớm tới, và lá mới sẽ bắt đầu mọc ra. Chúng ta đã quên chờ đợi, chúng ta muốn mọi thứ trong sự vội vàng. Đó là tổn thất lớn cho nhân loại.
Khi lần đầu tiên anh ta vào đền của Đạo Nguyên.... Giờ nhiều năm đã trôi qua và anh ta đã đợi, đã thiền, vẫn còn im lặng, quan sát thầy, và đi cùng thầy tới bất kì chỗ nào thầy đi. Anh ta chỉ trở thành cái bóng, hoàn toàn buông xuôi, và anh ta không bao giờ nêu ra câu hỏi nào. Những điều này phải được ghi lại: rằng anh ta không bao giờ hỏi câu hỏi, mặc dầu đã có câu hỏi, nhưng anh ta chờ đợi. Anh ta biết rằng thầy biết; thầy biết rằng câu hỏi nào đó có đó trong anh ta, và bất kì khi nào thời gian chín, thầy sẽ trả lời nó.
Và thời gian này đã tới. Đây là những khoảnh khắc mà giáo dục hiện đại làm cho chúng ta tuyệt đối không có khả năng hiểu. Chúng ta không thể hiểu được làm sao một hôm, khi Cô Vân đang thu dọn bình bát, anh ta đột nhiên đạt tới chứng ngộ; chúng ta không thể hiểu được điều đó. Giáo dục hiện đại không cho chúng ta manh mối. Không có lí do cho anh ta trở nên chứng ngộ; nhưng chứng ngộ không phải là cái gì đó thấy được - nó là việc chờ đợi của anh ta, im lặng không hỏi, trong tin cậy sâu sắc, cái đã chín muồi. Bình bát không phải là nguyên nhân của nó. Nó là cái gì đó bên trong, cũng giống như đứa trẻ nhỏ lớn lên trong bụng mẹ.
Trong im lặng và chờ đợi cái gì đó bên trong bạn liên tục lớn lên, bản thể đích thực của bạn. Và một ngày nào đó nó nhảy ra và trở thành ngọn lửa, và toàn thể nhân cách của bạn bị tan tành, bạn là người mới. Và người mới này biết lễ hội là gì; người mới này biết nước cam lồ vĩnh hằng của cuộc sống là gì.
Lập tức sau chứng ngộ anh ta đi với nghi lễ đầy đủ, với chân giá trị lớn. Lần đầu tiên anh ta biết tới bản thân mình là thiêng liêng, lần đầu tiên anh ta biết tới bản thân mình là vĩnh hằng, lần đầu tiên anh ta trở thành một phần của điều huyền bí của cái toàn thể. Hoa hồng đã nở. Anh ta đã đi vào với làn gió mới, với hương thơm mới và với mọi nghi lễ. Đạo Nguyên hỏi, "Cái gì đã xảy ra?"
Tại khoảnh khắc này ông ấy nghĩ đó là lúc hỏi câu hỏi này. Ông ấy đã chờ đợi lâu, anh ta xứng đáng....
Anh ta nói, "Tôi không hỏi về một sợi tóc."
Tại sao anh ta không hỏi về một sợi tóc? Vì bây giờ anh ta đã thấy rằng bản thân mình là một sợi tóc. Tôi đã gọi điều đó là sét kim cương; cũng giống như chiếc giáo, nhận biết đi vào trong bản thể bạn.
Một cách biểu dụ Thiền đã gọi nó là ‘một sợi tóc’. Nó rất mảnh, rất nhanh, rất bất thần; trong một khoảnh khắc bạn chết và lại được sinh ra. Anh ta nói, "Tôi không hỏi về một sợi tóc - điều đó tôi đã giải quyết rồi - nhưng về vô số lỗ là gì? Điều đó tôi chưa thể hình dung ra."
Đạo Nguyên cười to và nói, "Chọc thủng."
Dần dần, dần dần ông sẽ trở thành nhận biết, vì mũi giáo của ông đã chọc thủng mọi lỗ thủng đó; nhưng nó đã là trung gian nữa, để cho ông không thể thấy được mọi tầng của tâm trí, nhân cách, ý nghĩ, xúc động của ông. Chúng tất cả đều đã bị chọc thủng. Nhiều lỗ hổng thế đã được làm ra trong ông. Chỉ đợi thêm chút nữa và ông sẽ hiểu.
Cô Vân cúi lạy lần nữa. Lần đầu anh ta cúi lạy trong tin cậy, bây giờ anh ta đang cúi lạy trong việc biết. Tin cậy của anh ta đã không sai, anh ta đã tin cậy vào chân đúng, anh ta đã ở quanh người đúng.
 
Cô Vân cúi lạy. Sau đó trở đi, anh ta xin được hầu hạ như người hầu riêng của Đạo Nguyên, chăm nom y bát của thầy.
 
Điều đó chỉ ra sự khiêm tốn của người đã chứng ngộ. Bình thường mọi người nghĩ rằng người chứng ngộ phải trở thành rất đặc biệt, gần như ngoài tầm với của chúng ta. Điều đó là không đúng. Nếu bạn thấy ai đó giả vờ là cao, siêu đẳng, thế thì bạn có thể coi đương nhiên người đó không biết gì. Chứng ngộ, thức tỉnh tới bản thể bạn, cũng là thức tỉnh tới bản thể của mọi người. Con người của chứng ngộ trở thành tuyệt đối khiêm tốn, không ai cả.
Từ thời thơ ấu của mình tôi đã nghe nói điều đó nhiều lần thế, từ những người lớn tuổi, bố tôi, bác tôi, họ hàng khác của tôi: "Cách con đang lớn lên con sẽ kết thúc trong hư không." Tất nhiên nghĩa của họ không là một điều, nhưng tôi đã kết thúc trong hư không. Không biết điều đó họ đã nói ra chân lí.
Bạn ở đây chỉ để học cách là hư không, cách là không ai cả.
 
Từ "Thiền: Sét Kim cương"
 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập