Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Phật và chứng ngộ Nếu mây không quấn quanh núi, ánh trăng sẽ xuyên thấu sóng hồ
 
 
Phật và chứng ngộ

Nếu mây không quấn quanh núi, ánh trăng sẽ xuyên thấu sóng hồ

Maneesha, chứng ngộ là nhận biết, hiểu biết tức khắc; nó không liên quan gì tới tâm trí hợp lí, triết lí hay thượng đế học. Nó chỉ là một cử chỉ, không phải lời. Nó là ở đây, chính khoảnh khắc này, chính bản chất của Thiền.
Đây là giai thoại hay, đặc biệt cho tối nay, khi có nhiều im lặng thế và chim đang hót và tre đang im lặng lắng nghe. Những khoảnh khắc như thế không thể thu lại trong ngôn ngữ và khoảnh khắc bạn thu chúng lại, bạn phá huỷ chúng. Chúng bao giờ cũng trinh nguyên; đó là chính bản chất của chúng.
 
Thuý Nghiêm, tưởng mình đã đạt tới cái gì đó của Thiền...
 
Nhớ lấy, rất dễ nghĩ rằng bạn đã đạt tới cái gì đó của Thiền. Nhưng việc nghĩ chẳng liên quan gì tới Thiền. Nó là rào chắn. Nếu bạn nghĩ bạn đã đạt tới cái gì đó của Thiền, bạn đã lỡ. Thiền là không suy nghĩ, im lặng hân hoan bên trong bản thân bạn, điệu vũ của tâm thức mà không có bất kì biên giới nào của lời, ý nghĩ.
Thuý Nghiêm là sai từ chính lúc đầu khi ông ấy nghĩ rằng ông ấy đã đạt tới cái gì đó của Thiền. Thứ hai, Thiền là không thể được đạt tới trong nhiều lần từng phần. Nó là tuyệt đối phi Mĩ. Hoặc bạn có nó trong tính toàn thể của nó hoặc bạn không có nó. Nhưng theo từng phần, nó không sẵn có. Không cái gì có thể được làm về điều đó: đây là chính bản chất của mọi thứ.
Cho nên theo cả hai cách tính ông ấy đều sai. Thứ nhất, ông ấy nghĩ, và Thiền ở bên ngoài việc nghĩ; thứ hai, ông ấy nghĩ rằng ông ấy đã có được cái gì đó của Thiền. Bạn không thể có được cái gì đó của Thiền. Nó không bao giờ tới theo từng phần và từng mảnh: nó không phải là cửa hiệu bán lẻ, nó là bán sỉ. Khi nó tới, nó tới một cách toàn bộ tới mức nó không để lại không gian nào cho bất kì ý nghĩ nào.
Nhưng Thuý Nghiêm, tưởng mình đã đạt tới cái gì đó của Thiền, rời khỏi thiền viện của Từ Minh, thầy ông ấy. Những giai thoại này đang được sống lại ở đây lần nữa. Chúng ta không đọc chúng, chúng ta đang sống chúng; không có cách khác để hiểu chúng.
Có nhiều sannyasins đã bỏ đi, cứ tưởng họ đã đạt tới cái gì đó. Thuý Nghiêm chỉ là biểu tượng. Somendra nghĩ anh ấy đã đạt tới cái gì đó, Rajen nghĩ anh ấy đã đạt tới cái gì đó. Và có nhiều Somendras và nhiều Rajens.
Bất kì người nào trong các bạn đừng thuộc vào hạng đó, vì rất dễ dàng cho tâm trí thuyết phục bạn rằng bạn đã đạt tới nó. Thế thì bạn nghĩ, "Mình làm cái gì ở đây?" Nhớ điều này, khi tâm trí bạn nói, "Trời, mình đã đi vào không gian không biết gì thế này? Mình không thể hình dung được ra nó là cái gì - hương vị, sự dịu ngọt, hương thơm, niềm vui, bài ca không lời, âm nhạc không nhạc cụ nào."
Câu ngạn ngữ Trung Quốc cổ là: ‘Nhạc sĩ trở nên hoàn hảo, người đó vứt nhạc cụ đi. Cung thủ trở nên hoàn hảo, người đó quên cung và tên'. Khi thiền nhân đi tới chính trung tâm của mình, có điệu vũ, phúc lạc mênh mông ngập tràn người đó, nhưng không có ý nghĩ. Cảnh giác với suy nghĩ. Đó là kẻ thù số một của bạn.
 
Thuý Nghiêm, tưởng mình đã đạt tới cái gì đó của Thiền, rời khỏi thiền viện của Từ Minh, khi ông ấy vẫn còn là một sư trẻ, đi du hành khắp Trung Quốc.
Nhiều năm sau, khi Thuý Nghiêm trở về thăm thiền viện, thầy giáo già của ông ấy hỏi, "Nói cho ta tóm tắt về phật giáo."
 
Những loại câu hỏi này là rất đặc biệt cho Thiền: chúng không nói bạn nghe thấy gì; chúng không ngụ ý điều bạn hiểu; chúng chỉ là những chỉ dẫn. Với việc hỏi, "Nói cho ta tóm tắt về phật giáo," ông ấy không hỏi như giáo sư. Bất kì ai cũng có thể tóm tắt, bất kì học giả nào cũng có thể làm điều đó. Thầy không yêu cầu tóm tắt Phật giáo, thầy đang yêu cầu bạn chứng tỏ việc hiểu của bạn, "Ông đã về tới nhà chưa? Ông đã có được nó chưa?"
Thuý Nghiêm đã trả lời, và ông ấy lại bỏ lỡ. Đây đã là lúc; nếu như ông ấy vẫn còn im lặng, chỉ mở và sẵn có cho thầy, ông ấy chắc đã lập tức trở thành chính việc tóm tắt về Phật giáo, chính việc tóm tắt về sự tồn tại. Nhưng ông ấy đã trả lời. Thiền không phải là thứ hỏi-đáp. Bạn không thể trả lời bằng lời được: chỉ im lặng mới có thể cho bằng chứng rằng bạn đã hiểu. Nhưng ông ấy đã không thể vẫn còn im lặng.
 
Ông ấy đã trả lời, "Nếu mây không quấn quanh núi, ánh trăng sẽ xuyên thấu sóng hồ."
Từ Minh giận dữ nhìn học trò cũ của mình. Ông ấy nói, "Ông đang già đi! Tóc ông đã ngả sang trắng, và răng ông thưa đi, vậy mà ông vẫn có ý tưởng như vậy về thiền. Làm sao ông có thể thoát được sinh và tử?"
 
Thoát khỏi sinh và tử là cách mô tả việc đi vào trong cái siêu việt, cái không bao giờ sinh và không bao giờ tử.
 
Nước mắt đẫm mặt Thuý Nghiêm khi ông ấy cúi đầu. Sau vài phút ông ấy hỏi, "Xin thầy nói cho tôi tóm tắt về phật giáo."
Thầy nói, "Nếu mây không quấn quanh núi, ánh trăng sẽ xuyên thấu sóng hồ."
 
Cái hay là ở chỗ cùng câu trả lời đã được Thuý Nghiêm đưa ra. Nó đã không đúng và bây giờ nó đúng. Điều được nói không thành vấn đề, nhưng từ nguồn nào, từ hiểu biết nào, từ im lặng nào mới là vấn đề.
Thuý Nghiêm đã đơn giản lặp lại như con rối. Câu trả lời đó được viết trong nhiều lời kinh thế. Nó đã không phải là câu trả lời riêng của ông ấy. Đó là lí do tại sao thầy nổi giận, giận từ từ bi, giận bởi vì, "Ông đang già đi! Làm sao ông sẽ xoay xở để không được sinh ra lần nữa? Thời gian ngắn thế và ông vẫn là con vẹt."
Mọi bác học, mọi roshis, mọi giáo sư, mọi giáo sĩ, mọi giáo hoàng đều chỉ là vẹt! Và họ làm hại mênh mông cho nhân loại tới mức điều đó là không thể nào tính nổi.
 
Thuý Nghiêm đã lặp lại câu trả lời theo nghi thức - cũng hệt như ông Shankaracharya của Puri đang làm - mà thậm chí không hiểu nghĩa. Thầy giận, vì đó là lúc Thuý Nghiêm phải hiểu kinh nghiệm bản chất, có tính tồn tại, điều làm cho một người thành phật. Điều ông ấy vẫn là vẹt làm cho thầy giận.
Thế rồi thầy hỏi, "Làm sao ông có thể thoát được sinh và tử?"
Một điểm rất bản chất cần được nhớ: điều lời không thể làm được, nước mắt làm được. Nước mắt đẫm mặt Thuý Nghiêm. Ông ấy có thể thấy từ bi của thầy qua cơn giận này. Và ông ấy có thể thấy rằng bản thân ông ấy đơn giản lặp lại lời kinh. Nó không phải là hiểu biết riêng của ông ấy.
 
Nước mắt đẫm mặt Thuý Nghiêm khi ông ấy cúi đầu. Sau vài phút ông ấy hỏi, "Xin thầy nói cho tôi tóm tắt về phật giáo."
 
Bây giờ ông ấy chấp nhận: "Tôi không biết, xin thầy nói cho tôi." Và thầy nói cùng điều. Nhưng cái gì đó đã thay đổi trong Thuý Nghiêm, điều đó bạn phải hiểu. Nước mắt đã đẫm không chỉ trên mặt ông ấy, và cả tâm trí ông ấy. Cúi đầu là cử chỉ nói lên, "Tôi đã giả vờ là người biết, nhưng tôi hoàn toàn dốt nát. Tôi thậm chí không xứng đáng chạm chân thầy." Việc chấp nhận này của hồn nhiên và nước mắt này tạo ra tình huống mới toàn bộ cho cùng câu: "Nếu mây không quấn quanh núi, ánh trăng sẽ xuyên thấu sóng hồ."
Trước khi thầy giáo kết thúc việc nói, Thuý Nghiêm đã chứng ngộ.
Chứng ngộ là im lặng thuần khiết, im lặng của vô trí. Tâm trí bạn liên tục huyên thuyên, bô lô ba la. Bạn có thấy nó trong thiền không? Bạn có nghĩ nó tới từ đâu đó bên ngoài không? Nó ở bên trong bạn và bạn đang che giấu nó. Và nỗ lực của tôi là thuyết phục bạn đừng che giấu nó, không kìm nén nó, tống nó ra ngoài. Có lẽ nước mắt có thể tới mắt bạn hay tiếng cười và hiểu biết sâu sắc có thể nảy sinh.
Nếu Thuý Nghiêm có thể trở nên được chứng ngộ, sao bạn không thể? Đó là quyền tập ấm của mọi người.
 
Từ "Thiền: Bước nhảy lượng tử từ tâm trí sang vô trí"
 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập