Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Nhận biết và tỉnh táo Bốn giai đoạn phát triển tâm thức
 
 
Nhận biết và tỉnh táo

Bốn giai đoạn phát triển tâm thức

Ba gunas - ổn định, hoạt động, và trơ ì - có bốn giai đoạn: được xác định, không xác định, được chỉ dẫn, và không biểu lộ.

 

Ba gunas này có bốn giai đoạn. Thứ nhất, Patanjali gọi "cái được xác định." Bạn có thể gọi nó là vật chất; đó là thứ được xác định nhiều nhất quanh bạn. Thế rồi, "cái không được xác định" - bạn có thể gọi nó là tâm trí; cái đó nữa cũng có đó, được bạn liên tục cảm thấy, nhưng là yếu tố không được xác định. Bạn không thể xác định tâm trí là gì. Bạn biết nó, bạn sống nó liên tục, nhưng bạn không thể xác định được nó. Vật chất có thể được xác định nhưng không phải tâm trí. Và thế rồi "cái được chỉ dẫn" - cái được chỉ dẫn thậm chí còn tinh tế hơn cái không được xác định: nó là cái ngã. Bạn chỉ có thể chỉ dẫn về nó. Bạn thậm chí không thể nói nó là không được xác định vì nói cái gì đó là không được xác định là cách thức tinh tế để định nghĩa nó, vì điều đó nữa là một định nghĩa. Nói rằng cái gì đó là không được xác định... bạn đã định nghĩa nó theo cách phủ định rồi; bạn đã nói cái gì đó về nó. Cho nên, thế thì, có một tầng tinh tế của sự tồn tại, chính là cái ngã, cái được chỉ dẫn ra. Và thế rồi bên ngoài nó lại có cái tinh tế nhất, chính là "cái không biểu lộ" - không được chỉ dẫn - cái đó là vô ngã.

Cho nên: vật chất, tâm trí, cái ngã, vô ngã - đây là bốn giai đoạn của tất cả ba guna này.

Nếu bạn ở sâu trong ngủ say bạn sẽ giống như vật chất. Con người của ngủ say gần như là vật chất, sống tẻ nhạt; bạn không thấy người đó sống. Thế rồi có phẩm chất thứ hai, tâm trí. Nếu rajas, hoạt động, là quá nhiều, thế thì bạn trở nên quá nhiều về tâm trí. Thế thì bạn rất, rất hoạt động - tâm trí liên tục hoạt động, bị ám ảnh với hoạt động, liên tục trong tìm kiếm bận bịu mới. Ai đó hỏi Edmund Hillary, người đầu tiên lên tới đỉnh Everest, "Tại sao? Tại sao ông đã nhận rủi ro đó?" Ông ấy nói, "Bởi vì đỉnh Everest có đó, con người phải đi lên." Chẳng có gì cả.... Tại sao con người đi lên mặt trăng? Bởi vì mặt trăng có đó. Làm sao bạn có thể tránh được nó? Bạn phải đi lên. Con người của hoạt động liên tục trong tìm kiếm bận rộn. Con người không thể vẫn còn không bận rộn, đó là vấn đề của con người. Không bận rộn con người là địa ngục; bận rộn con người quên đi bản thân mình.

Nếu tamas, trơ ì, là quá nhiều, bạn trở thành giống như vật chất. Nếu rajas là quá nhiều bạn trở thành tâm trí: tâm trí là hoạt động. Đó là lí do tại sao tâm trí phát điên. Thế rồi, nếu sattva là quá nhiều bạn trở thành cái ngã, bạn trở thành atma. Nhưng điều đó nữa cũng là không cân bằng. Nếu tất cả ba ở trong cân bằng thế thì cái thứ tư tới, vô ngã. Đó là bản thể thực của bạn nơi thậm chí không có cảm giác về "cái tôi" tồn tại, đó là lí do tại sao có thuật ngữ "vô ngã."

Đây là bốn giai đoạn - ba giai đoạn mất thăng bằng, và giai đoạn thứ tư của thăng bằng. Thứ nhất là được xác định, thứ hai là không được xác định, thứ ba là được chỉ dẫn, thứ tư thậm chí không được chỉ dẫn, vô chỉ dẫn; và cái thứ tư là cái thực nhất. Giai đoạn thứ nhất dường như là thực nhất vì bạn sống trong giai đoạn thứ nhất. Giai đoạn thứ hai dường như là rất gần bởi vì bạn sống trong tâm trí. Giai đoạn thứ ba dường như là có chút ít xa xôi, nhưng bạn có thể hiểu được. Giai đoạn thứ tư dường như đơn giản không thể tin được - vô ngã sao? Brahman, Thượng đế, bất kì cái gì bạn đặt tên cho nó, dường như rất xa xăm, dường như gần không tồn tại; và đó là cái có tính tồn tại nhất.

Trích từ "Yoga: Alpha và Omega - Tập 5"

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập