Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Nhận biết và tỉnh táo Sự đồng nhất
 
 
Nhận biết và tỉnh táo

Sự đồng nhất

Who am I ? What is the Purpose of My Life? Read To Know

"Theo cách nào mà tâm trí nguyên bản được hiện đại hoá trở nên bị đồng nhất với bụi của tri thức và kinh nghiệm quá khứ?"

 

Tâm trí là thuần khiết, và không cái không thuần khiết nào có thể đi vào nó. Điều đó là không thể được. Tâm trí chỉ là phật tính - điều tối thượng. Và khi tôi nói “tâm trí,” tôi không ngụ ý tâm trí bạn, tôi đơn giản ngụ ý tâm trí nơi không cái tôi và người tồn tại. Bạn là không thuần khiết. Ngay đằng sau bạn là tâm trí nguyên bản. Bạn là bụi. Cho nên đầu tiên cố phân tích bạn là gì, và thế thì bạn sẽ có khả năng hiểu cách tâm trí nguyên bản trở nên bị đồng nhất với quá khứ, với kí ức, với bụi.

Bạn là gì? Ngay bây giờ, nếu tôi hỏi bạn, bạn là gì, bạn có thể trả lời theo hai cách. Một cách sẽ là trả lời bằng lời, và trong câu trả lời bằng lời bạn sẽ kể ra quá khứ của bạn. Bạn sẽ nói, "Tên tôi là thế này. Tôi thuộc vào gia đình này nọ, thuộc vào tôn giáo này nọ, thuộc vào đất nước này nọ. Tôi có giáo dục hay vô giáo dục, giầu hay nghèo." Đây toàn là những kinh nghiệm quá khứ, chúng không phải là bạn. Bạn đã hiện hữu qua chúng, bạn đã trải qua chúng, chúng đã là lối chuyển, nhưng quá khứ của bạn liên tục tích luỹ.

Đây sẽ là câu trả lời bằng lời, nhưng đây không phải là câu trả lời thực. Đây là tâm trí bạn biện minh, bản ngã giả. Ngay bây giờ, nếu bạn bỏ đi mọi quá khứ của bạn - nếu bạn quên bố bạn, bố mẹ bạn, gia đình bạn, tôn giáo của bạn, đất nước của bạn, mọi thứ là ngẫu nhiên - nếu bạn quên mọi cái là ngẫu nhiên và chỉ còn lại với bản thân bạn ở đây và bây giờ, thế thì bạn là ai? Không cái tên nào sẽ tới với ý thức của bạn, không hình tướng - chỉ nhận biết đơn giản rằng bạn hiện hữu. Bạn sẽ không có khả năng nói bạn là ai. Bạn sẽ đơn giản nói, "Tôi hiện hữu." Khoảnh khắc bạn trả lời cái "ai," bạn chuyển vào trong quá khứ.

Bạn là tâm thức đơn giản, tâm trí hồn nhiên. Ngay bây giờ, chính khoảnh khắc này, bạn hiện hữu. Bạn là ai? Chỉ một nhận biết đơn giản rằng "Tôi hiện hữu." Ngay cả cái "tôi" cũng không được cần tới. Bạn càng chuyển vào sâu hơn, bạn sẽ càng cảm thấy chỉ “hiện hữu,” sự tồn tại. Sự tồn tại này là tâm trí thuần khiết, nhưng sự tồn tại này không có hình tướng; đây là vô hình tướng - nirakar. Sự tồn tại này không có tên; nó là vô danh - anam.

Sẽ khó cho bạn được giới thiệu theo cách này mà bạn thực sự là vậy. Trong xã hội, trong quan hệ với những người khác, bạn sẽ cần cái tên nào đó, hình tướng nào đó. Quá khứ của bạn cung cấp cho bạn cái tên và hình tướng. Cái tên và hình tướng đó là hữu dụng. Không có chúng sẽ khó sống còn. Chúng được cần tới, nhưng chúng không là bạn; chúng chỉ là những cái nhãn. Vì nhu cầu tiện dụng này, tâm trí nguyên bản trở nên bị đồng nhất với cái tên và hình tướng.

Đứa trẻ được sinh ra. Nó là tâm thức đơn giản, nhưng bạn phải gọi nó, bạn phải cho nó cái tên. Lúc ban đầu, đứa trẻ sẽ dùng tên riêng của nó. Nó sẽ không nói, "Tôi cảm thấy đói"; nó sẽ nói, "Ram cảm thấy đói." "Ram" là tên của nó. Nó sẽ nói, "Ram cảm thấy rất giận." Chỉ về sau nó mới học rằng điều này không thể được dùng theo cách này; nó không thể gọi bản thân nó là "Ram". Ram là cái tên để nó được người khác gọi. Thế thì nó sẽ học việc dùng của "tôi."

Đầu tiên nó sẽ trở nên bị đồng nhất với "Ram," cái tên mà người khác gọi nó; thế rồi nó sẽ trở nên bị đồng nhất với "tôi." Đây là thứ tiện dụng. Bạn cần nó. Không có nó sự sống còn sẽ khó khăn. Vì sự cần thiết tiện dụng này, người ta trở nên bị đồng nhất. Bạn có thể đi ra ngoài sự đồng nhất này, và khoảnh khắc bạn bắt đầu đi ra ngoài và giành lại tâm thức nguyên bản của bạn, bạn đã bắt đầu thiền, và bạn có thể bắt đầu thiền chỉ khi bạn trở nên bị thất vọng với cái tên và hình tướng của bạn và thế giới thuộc vào nó.

Tôn giáo bắt đầu khi bạn trở nên bị thất vọng, thất vọng toàn bộ, với thế giới của tên và hình tướng và khi toàn thể sự việc có vẻ vô nghĩa. Nó là vậy! Chung cuộc nó là vô nghĩa. Cảm giác này về sự vô nghĩa của thế giới, cái được tạo ra quanh cái tên và hình tướng, làm cho bạn không thoải mái. Sự không thoải mái đó là bắt đầu của tìm kiếm tôn giáo. Bạn trở thành không thoải mái bởi vì với cái nhãn này bạn không thể trở nên bị đồng nhất toàn bộ. Cái nhãn vẫn còn là cái nhãn; bạn vẫn còn là điều bạn là. Cái nhãn này che phủ bạn một chút, nhưng nó không thể trở thành tính toàn bộ của bạn được. Và sớm hay muộn bạn trở nên chán với cái nhãn này. Bạn muốn biết bạn thực sự là ai. Và khoảnh khắc bạn hỏi một cách chân thành, "Tôi là ai?" bạn đang trên cuộc hành trình khác; bạn đang siêu việt lên.

Sự đồng nhất này là tự nhiên. Có lí do khác tại sao dễ trở nên bị đồng nhất thế. Đây là một căn phòng. Nếu tôi nói với bạn, "Nhìn vào phòng," bạn sẽ nhìn đi đâu? Bạn sẽ nhìn vào tường. Tường không phải là phòng: phòng chỉ là “chỗ không gian"; nó không phải là tường, tường chỉ là biên giới của không gian mà chúng ta gọi là "phòng." Nhưng nếu tôi bảo bạn nhìn vào phòng, bạn sẽ nhìn lên tường vì "chỗ không gian" không thể được nhìn vào.

Bạn chỉ là không gian bên trong; tên và hình tướng của bạn là tường. Chúng cho bạn biên giới, chúng cho bạn định nghĩa, chúng cho bạn chỗ xác định. Bạn có thể bị đồng nhất với các cái xác định đó; bằng không bạn chỉ là số không, shunya - hư không. Cái hư không đó có đó, không gian bên trong đó có đó.

Nhìn nó theo cách này. Bạn thở vào, bạn thở ra. Nếu bạn thở vào và thở ra một cách im lặng và không có suy nghĩ trong tâm trí, nếu bạn đơn giản ngồi dưới cây thở vào và thở ra, bạn sẽ cảm thấy cái gì? Bạn sẽ cảm thấy rằng có không gian bên ngoài, có không gian bên trong. Hơi thở đi vào không gian bên trong, hơi thở chuyển ra không gian bên ngoài, nhưng bạn ở đâu? Đơn giản có hai không gian. Họng bạn chỉ là cánh cửa, cửa đung đưa. Khi hơi thở đi vào, hơi thở đẩy cánh cửa và đi vào. Khi hơi thở đi ra, nó lại đẩy cánh cửa và đi ra. Họng của bạn chỉ là cánh cửa đung đưa, và có hai không gian - bên ngoài và bên trong. Và nếu cánh cửa này bị vỡ, thế thì thậm chí không có hai không gian - chỉ một không gian.

Bạn sẽ trở nên sợ nếu bạn cảm thấy hư không bên trong. Bạn muốn là cái gì đó xác định được, định nghĩa được. Không có người xác định bên trong; không gian bên ngoài là vô hạn và không gian bên trong cũng là vô hạn. Đó là lí do tại sao Phật nhấn mạnh rằng không có linh hồn, không có atman. Bạn chỉ là không gian trống vắng - vô hạn.

Khó cảm thấy bản thân người ta là không gian vô hạn này chừng nào bạn chưa làm nỗ lực gian nan. Người ta trở nên bị đồng nhất với biên giới. Cảm thấy bản thân người ta theo cách đó là dễ hơn - với các biên giới. Tên bạn chỉ là biên giới, thân thể bạn chỉ là biên giới, ý nghĩ của bạn chỉ là biên giới. Để tiện dụng bên ngoài, để thuận tiện riêng của bạn nữa, bạn trở nên bị đồng nhất. Thế thì, một khi bạn trở nên bị đồng nhất, việc tích luỹ diễn ra mãi, và với tích luỹ bạn cảm thấy sự hoàn thành của bản ngã. Bạn bị đồng nhất với của cải của bạn, thế thì bạn liên tục tích luỹ. Bạn có cảm giác bạn đang ngày càng lớn hơn, to hơn. Bạn có nhà lớn, thế rồi nhà lớn hơn, thế rồi nhà còn lớn hơn nữa, cho nên bạn cảm thấy rằng bạn đang ngày càng lớn hơn, và đó là cách tham được sinh ra.

Tham không là gì ngoài việc bành trướng, nỗ lực bành trướng của bản ngã. Nhưng dù bạn trở thành lớn thế nào trong bản ngã của bạn, bạn không bao giờ có thể trở thành vô hạn, và bạn là vô hạn bên trong. Nếu bạn có thể nhìn vào trong hư không bạn là vô hạn bên trong. Đó là lí do tại sao bản ngã không bao giờ được thoả mãn. Chung cuộc nó thất vọng. Nó không thể nào trở thành vô hạn được; nó sẽ vẫn còn hữu hạn.

Đây là cách người ta bao giờ cũng có sự không hài lòng tâm linh. Bạn là vô hạn. Không cái gì ít hơn sẽ giúp ích cho bạn và không cái gì ít hơn sẽ thoả mãn cho bạn. Nhưng mọi biên giới đều sẽ là hữu hạn. Điều đó là được cần, điều đó là cần thiết theo một cách nào đó, hữu dụng, nhưng nó không thực, nó không phải là chân lí. Chiếc gương bên trong này, tâm trí bên trong này, là tâm thức thuần khiết - chỉ là tâm thức.

Nhìn vào ánh sáng mà xem. Bạn nói căn phòng đầy ánh sáng, nhưng làm sao bạn thấy được ánh sáng? Bạn không bao giờ thấy bản thân ánh sáng, bạn không thể thấy được nó; bạn bao giờ cũng thấy cái gì đó được chiếu sáng. Ánh sáng rơi lên tường, ánh sáng rơi lên sách, ánh sáng rơi lên người khác. Nó được phản xạ trên các vật đó. Vì bạn có thể thấy các vật, bạn nói ánh sáng có đó. Khi bạn không thể thấy được các vật, bạn nói có bóng tối. Bạn chưa bao giờ thấy ánh sáng thuần khiết trong bản thân nó. Nó bao giờ cũng được thấy được phản xạ lên vật nào đó.

Ý thức thậm chí còn thuần khiết hơn ánh sáng. Nó là khả năng thuần khiết nhất trong sự tồn tại. Nếu bạn trở nên im lặng toàn bộ, mọi biên giới biến mất và bạn sẽ không có khả năng nói bạn là ai. Bạn đơn giản hiện hữu, vì không có vật nào để bạn có thể cảm thấy bản thân bạn được ở trong sự tương phản lên. Bạn không thể nói rằng bạn là chủ thể, linh hồn, hay ngay cả tâm thức. Vì sự thuần khiết này của tâm thức, bạn bao giờ cũng biết bản thân bạn qua cái gì đó khác; bạn không thể biết được bản thân bạn một cách trực tiếp. Cho nên khi bạn tạo ra biên giới, bạn cảm thấy rằng bạn biết bản thân bạn. Với cái tên bạn cảm thấy bạn biết bản thân bạn; với của cải bạn cảm thấy bạn biết bản thân bạn. Cái gì đó quanh bạn trở thành biên giới và tâm thức thuần khiết được phản xạ lại.

Khi Phật đạt tới chứng ngộ ông ấy nói, "Ta không còn nữa." Khi bạn đạt tới trạng thái đó bạn cũng sẽ nói, "Tôi không còn nữa," vì không có biên giới làm sao bạn có thể hiện hữu? Khi Shankara đạt tới, ông ấy nói, "Ta là tất cả." Cả hai ngụ ý cùng điều. Nếu bạn là "tất cả," bạn không còn nữa. Tất cả hay hư không - chỉ hai khả năng có đó, nhưng trong cả hai khả năng bạn đều không hiện hữu. Nếu bạn là tất cả, brahman, thế thì bạn không hiện hữu. Nếu bạn không hiện hữu, hư không toàn bộ, thế nữa bạn không hiện hữu. Vì điều này, chính phần cần thiết của cuộc sống là trở nên bị đồng nhất. Và nó là tốt, vì chừng nào bạn chưa trở nên bị đồng nhất bạn không thể trở nên không bị đồng nhất. Chừng nào bạn chưa trở nên bị đồng nhất, bạn không thể trở nên bị không đồng nhất! Ít nhất một lần, người ta phải trở nên bị đồng nhất.

Nó giống thế này: nếu bạn được sinh ra mạnh khoẻ và không bao giờ ốm, bạn sẽ không bao giờ nhận biết về mạnh khoẻ của bạn. Bạn không thể thế được, vì nhận biết về mạnh khoẻ cần bối cảnh của bệnh và ốm. Bạn sẽ phải ngã bệnh để biết rằng bạn đã mạnh khoẻ hay mạnh khoẻ là gì. Cực kia sẽ được cần. Khoa học bí truyền phương Đông nói đây là lí do tại sao thế giới hiện hữu, để cho bạn có thể trải nghiệm rằng bạn là thiêng liêng. Thế giới cho sự tương phản.

Đi vào trong trường học, và bạn sẽ thấy rằng thầy giáo đang viết lên bảng đen bằng phấn trắng. Ông ấy có thể viết lên bảng trắng nữa, nhưng thế thì nó sẽ là vô nghĩa vì nó sẽ không thấy được, nó sẽ không được thấy. Chỉ trên bảng đen người ta mới có thể viết bằng phấn trắng để cho nó có thể được nhìn thấy. Bảng đen là cần thiết cho việc viết mầu trắng trở thành thấy được.

Thế giới chỉ là bảng đen, và bạn trở thành thấy được vì nó. Đây là tính cực cố hữu, và nó là tốt. Đó là lí do tại sao ở phương Đông chúng ta không bao giờ nói rằng thế giới là xấu; chúng ta coi nó hệt như trường học, việc huấn luyện. Nó là tốt vì chỉ trong tương phản bạn mới có khả năng biết sự thuần khiết của bạn. Khi bạn đi vào trong thế giới bạn trở nên bị đồng nhất. Với sự đông nhất bạn đi vào; thế giới bắt đầu. Cho nên bạn sẽ phải ngã bệnh để biết mạnh khoẻ bên trong của bạn.

Đây đã là câu hỏi cơ bản trên khắp thế giới: Tại sao thế giới này có đó? Tại sao nó hiện hữu? Nhiều câu trả lời đã được cho, nhưng những câu trả lời đó chỉ là thừa. Chỉ thái độ này dường như là rất sâu và có nghĩa - rằng thế giới chỉ là bối cảnh; không có nó bạn không thể trở nên nhận biết về tâm thức bên trong của bạn.

Tôi sẽ kể cho bạn một câu chuyện. Một người - rất giầu, giầu nhất nước ông ấy - trở nên bị rối trí, trở nên thất vọng. Ông ấy cảm thấy rằng cuộc sống là vô nghĩa. Ông ấy có mọi thứ mà có thể được mua, nhưng tất cả những cái có thể được mua đều chứng tỏ là vô nghĩa. Chỉ cái gì đó không thể được mua mới có thể có nghĩa thực. Ông ấy có mọi thứ ông ấy có thể mua - ông ấy có thể mua được cả thế giới - nhưng làm cái gì bây giờ? Ông ấy đã thất vọng và bất mãn sâu sắc bên trong. Cho nên ông ấy thu thập mọi thứ quí giá của mình, các đồ trang sức, vàng, đá quí, mọi thứ vào một cái túi lớn, và ông ấy bắt đầu cuộc hành trình chỉ để tìm ra một người có thể cho ông ấy cái gì đó có giá trị, một thoáng nhìn về hạnh phúc. Thế thì mọi thứ kiếm được của cả đời ông ấy sẽ là quà tặng cho người này. Ông ấy đi từ thầy giáo nọ tới thầy giáo kia, du hành và du hành, nhưng không ai có khả năng cho ông ấy ngay cả một thoáng nhìn. Và ông ấy sẵn sàng cho mọi thứ - toàn thể vương quốc của ông ấy.

Thế rồi ông ấy tới một làng và hỏi tìm Mulla Nasruddin, một người khổ hạnh fakir sống ở đó. Một dân làng nói với ông ấy, "Mulla Nasruddin ngồi ngay bên ngoài thị trấn, thiền dưới cây. Ông ra đó đi, và nếu ông ấy không thể cho ông thoáng nhìn về hạnh phúc thế thì quên chuyện đó đi. Thế thì ông có thể đi khắp hang cùng ngõ hẻm của thế giới, nhưng ông sẽ vẫn không bao giờ có được nó. Nếu ông ấy không thể cho ông một thoáng nhìn, thế thì không có khả năng nào."

Thế là người này rất háo hức. Ông ấy đi tới Nasruddin người đang ngồi dưới cây. Mặt trời đã lặn. Người này nói, "Tôi đã tới vì chủ định này. Tài sản kiếm được của cả đời tôi ở đây trong túi này, và tôi sẽ trao chúng cho ông nếu ông có thể cho tôi một thoáng nhìn về hạnh phúc.”

Mulla Nasruddin lắng nghe. Buổi tối đang buông xuống; trời trở nên tối. Không trả lời ông ấy, Mulla Nasruddin vồ lấy chiếc túi từ người giầu và chạy đi. Tất nhiên, người giầu này đuổi theo ông ta vừa kêu khóc và la lên. Đường sá trong làng này thì Mulla Nasruddin biết quá tường tận; nhưng người giầu này lại không biết đường vì ông ấy là người lạ, cho nên ông ấy không thể tìm được Nasrudin. Từ khắp làng mọi người trong cả làng bắt đầu đi theo họ. Nasruddin chạy lòng vòng. Người này phát điên. Ông ấy than, "Tôi đã bị cướp mọi của cải cả đời tôi. Tôi là người đáng thương! Tôi đã trở thành người ăn xin!" Ông ấy khóc - khóc như bất kì cái gì.

Thế rồi Nasruddin tới cùng cây đó, và ông ta đặt cái túi trước cây và đi ra sau cây trốn ở đó. Người này tới đó, ông ấy ngã lên chiếc túi, và bắt đầu khóc trong hạnh phúc. Nasrudin nhìn từ đằng sau cây và nói, "Ông có hạnh phúc không, ông bạn? Ông đã có thoáng nhìn chút ít chưa?”

Người này nói, "Tôi hạnh phúc như bất kì người nào có thể hạnh phúc trên thế gian này."

Cái gì đã xảy ra? Để có đỉnh, thung lũng được cần. Để cảm thấy hạnh phúc, bất hạnh được cần. Để biết điều thiêng liêng, thế giới được cần. Thế giới chỉ là thung lũng. Người này vẫn thế, chiếc túi vẫn thế. Không cái gì mới đã xảy ra, nhưng bây giờ ông ấy nói rằng ông ấy hạnh phúc - hạnh phúc như bất kì người nào có thể hạnh phúc trên thế gian này - và chỉ vài phút trước ông ấy đã khổ. Không cái gì đã thay đổi. Người này vẫn thế, chiếc túi vẫn thế, cây vẫn thế. Không cái gì đã thay đổi, nhưng người này bây giờ hạnh phúc, nhảy múa. Tương phản đã xảy ra. Tâm thức trở nên bị đồng nhất vì qua đồng nhất thế giới hiện hữu và qua thế giới bạn có thể thu lại bản thân bạn.

Khi Phật đạt tới, ông ấy được hỏi, "Ông đã đạt được cái gì?" Ông ấy nói, "Chẳng được cái gì. Ngược lại, ta đã mất nhiều. Ta đã không đạt tới bất kì cái gì vì bây giờ ta biết rằng bất kì cái gì ta đã đạt tới bao giờ cũng có đó; nó là bản tính của ta. Nó chưa bao giờ bị lấy đi khỏi ta, cho nên ta đã không đạt tới bất kì cái gì. Ta đã đạt tới cái mà đã có đó, cái đã được đạt tới rồi. Ta đã đánh mất chỉ dốt nát của ta."

Đồng nhất là dốt nát. Nó là một phần của trò chơi lớn này - leela càn khôn này, trò chơi càn khôn này - rằng bạn sẽ phải đánh mất bản thân bạn để tìm ra bản thân bạn lần nữa. Việc đánh mất bản thân bạn chỉ là cách thức, cách thức duy nhất để thu lại bản thân bạn. Nếu bạn đã đánh mất quá nhiều, bạn có thể thu lại. Nếu bạn còn chưa đánh mất bản thân bạn đủ, bạn sẽ phải đánh mất thêm. Và không cái gì có thể được làm trước điều đó; không giúp đỡ nào là có thể trước điều đó. Chừng nào bạn chưa bị mất hoàn toàn trong thung lũng, trong bóng tối, trong sansara, trong thế giới, không cái gì có thể được làm. Đánh mất để cho bạn có thể thu lại. Điều này có vẻ ngược đời, nhưng đây là cách thế giới là vậy, cách chính quá trình này là vậy.

 

Từ “Vigyan Bhairav Mật tông - tập 2”

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập