Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Nhận biết và tỉnh táo Robot và người chủ nhận biết
 
 
Nhận biết và tỉnh táo

Robot và người chủ nhận biết

 Artificial intelligence: when humans coexist with robots ...

Chỉ qua thiền bạn sẽ có khả năng học cái gì là hình ảnh giả và cái gì là mặt thực, đích thực. Tất nhiên, tâm trí là tự động, và bất kì cái gì bạn đã làm đều đã trở thành máy móc. Khó đập vỡ tính máy móc này.

Điều đầu tiên cần được hiểu: tính máy móc là sự cần thiết của cuộc sống - và thân thể bạn có cơ chế bên trong. Colin Wilson đã gọi nó là robot bên trong, bạn có con robot bên trong bạn. Một khi được huấn luyện, một khi bạn được huấn luyện về bất kì cái gì, huấn luyện đó được truyền cho con robot này. Bạn có thể gọi nó là kí ức, bạn có thể gọi nó là tâm trí, - bất kì cái gì - nhưng từ robot là tốt vì nó tuyệt đối là máy móc, tự động. Nó vận hành theo cách riêng của nó.

Bạn học lái xe. Khi bạn đang học, bạn sẽ phải nhận biết, tỉnh táo. Nguy hiểm có đó. Bạn không biết cách lái xe và bất kì cái gì cũng có thể xảy ra, cho nên bạn sẽ phải tỉnh táo. Đó là lí do tại sao việc học cực nhọc thế, người ta phải tỉnh táo thường xuyên. Khi bạn đã học xong việc lái xe, việc lái xe đã được trao cho phần robot của tâm trí bạn. Bây giờ bạn có thể liên tục hút thuốc, hát, nghe radio hay nói chuyện với bạn, hay thậm chí yêu bạn gái của bạn. Bạn có thể liên tục làm bất kì cái gì và phần robot của con người bạn sẽ lái xe.

Bạn sẽ không được cần tới; bạn được giảm nhẹ gánh nặng. Con robot sẽ làm mọi thứ. Bạn thậm chí sẽ không phải nhớ rẽ ở đâu; bạn không cần nhớ. Con robot sẽ biết chỗ rẽ, chỗ dừng, chỗ không dừng, phải làm gì và không làm gì. Bạn không được cần tới; bạn được giảm nhẹ việc này. Robot làm mọi thứ.

Nếu cái gì đó rất bất thần xảy ra, tai nạn nào đó hay cái gì đó mà robot không thể xử trí được vì nó không được huấn luyện trong việc đó, chỉ thế thì bạn sẽ được cần tới. Đột nhiên sẽ có cái giật mình trong thân thể bạn. Robot sẽ bị thay thế và bạn sẽ thế chỗ của nó. Bạn có thể cảm thấy cái giật mình đó. Khi đột nhiên bạn cảm thấy rằng tai nạn sắp xảy ra, có giật mình bên trong. Robot chuyển đi mất; nó nhường chỗ cho bạn. Bây giờ bạn lái xe. Nhưng khi tai nạn được tránh khỏi, lần nữa robot sẽ tiếp quản. Bạn sẽ thảnh thơi và robot sẽ lái xe.

Và điều này là cần thiết cho cuộc sống vì có nhiều thứ thế phải làm - nhiều thứ thế! Và nếu không có robot làm chúng, bạn sẽ không có năng lực làm chúng chút nào. Cho nên robot được cần, nó là sự cần thiết.

Tôi không chống lại robot. Đi và trao cho robot bất kì cái gì bạn học, nhưng vẫn còn là người chủ. Không cho phép robot trở thành người chủ. Đây là vấn đề: robot sẽ cố là người chủ, vì robot là hiệu quả hơn bạn. Sớm hay muộn robot sẽ nói với bạn, "Về hưu hoàn toàn đi. Ông không được cần. Tôi có thể làm mọi thứ hiệu quả hơn."

Vẫn còn là người chủ. Cái gì có thể được làm để cho bạn vẫn còn là người chủ của robot? Chỉ một điều là có thể, và đó là: đôi khi, không có nguy hiểm nào, nắm lấy dây cương trong tay bạn. Bảo robot thảnh thơi, đi vào chỗ ngồi, và lái xe - không có nguy hiểm nào, vì trong nguy hiểm nó lại tự động, giật mình, thay thế robot bằng bạn là tự động.

Bạn đang lái xe: đột nhiên, không có bất kì sự cần thiết nào, bảo robot thảnh thơi. Bạn vào chỗ ngồi và lái xe. Bạn đang bước đi: đột nhiên nhớ và bảo thân thể rằng "Bây giờ mình sẽ bước đi một cách có ý thức. Robot không được phép. Mình là người chủ và mình sẽ di chuyển thân thể một cách có ý thức." Bạn đang nghe tôi: đó là phần robot đang nghe tôi. Đột nhiên cho cái giật mình với nó; không cho phép tâm trí bước vào. Nghe tôi trực tiếp, một cách có ý thức.

Tôi ngụ ý gì khi tôi nói nghe một cách có ý thức? Khi bạn đang nghe một cách vô ý thức, bạn chỉ được hội tụ vào tôi và bạn đã quên bản thân bạn hoàn toàn. Tôi tồn tại, người nói tồn tại, nhưng người nghe là vô ý thức. Bạn không nhận biết về bản thân bạn là người nghe. Khi tôi nói cầm dây cương trong tay bạn, tôi ngụ ý nhận biết về hai điểm: người nói và người nghe. Và nếu bạn nhận biết về hai điểm này, người nói và người nghe, bạn đã trở thành người thứ ba - nhân chứng.

Việc chứng kiến này sẽ giúp bạn vẫn còn là người chủ. Và nếu bạn là người chủ, robot của bạn không thể quấy rối cuộc sống của bạn. Nó đang quấy rối cuộc sống của bạn. Toàn bộ cuộc sống của bạn đã trở thành đống lộn xộn vì con robot này. Nó giúp đỡ, nó hiệu quả, nhưng nó liên tục lấy mọi thứ từ bạn - ngay cả những thứ không đáng được trao cho nó.

Bạn đã rơi vào yêu: điều đó là đẹp lúc ban đầu vì nó chưa được trao cho robot. Bạn đang học. Bạn sống động, nhận biết, tỉnh táo, và yêu có cái đẹp. Nhưng sớm hay muộn robot sẽ tiếp quản điều đó. Bạn sẽ trở thành chồng hay vợ, và bạn sẽ trao trách nhiệm cho robot.

Thế rồi bạn sẽ nói với vợ bạn, "Anh yêu em," nhưng bạn sẽ không nói điều đó. Robot sẽ nói điều đó, máy quay đĩa. Thế thì đó là thứ được ghi lại. Bạn chỉ chơi nó lặp đi lặp lại, và vợ bạn sẽ hiểu nó - vì bất kì khi nào robot của bạn nói, "Anh yêu em," nó chẳng ngụ ý cái gì. Và khi vợ bạn nói, "Em yêu anh," bạn nữa sẽ biết nó chẳng là gì cả, vì một câu được máy quay đĩa cho chỉ tạo ra tiếng ồn. Nó không tạo ra nghĩa nào; không có nghĩa trong nó.

Thế thì bạn sẽ muốn làm mọi thứ, vậy mà bạn không làm nó. Thế thì yêu trở thành gánh nặng và người ta thậm chí muốn trốn khỏi yêu. Mọi tình cảm của bạn, mọi mối quan hệ của bạn bây giờ được chỉ đạo bởi robot. Đó là lí do tại sao đôi khi bạn nhấn mạnh không làm điều nào đó, nhưng robot khăng khăng rằng bạn làm nó vì robot được huấn luyện để làm nó. Và bạn bao giờ cũng thua và robot bao giờ cũng thành công.

Bạn nói, "Mình sẽ không giận lần nữa," nhưng lời nói của bạn là vô nghĩa vì robot được huấn luyện. Và việc huấn luyện đã là lâu dài, cho nên chỉ một câu trong tâm trí rằng "Mình sẽ không giận lần nữa," sẽ không có bất kì tác dụng nào. Robot này đã được huấn luyện lâu rồi. Cho nên lần sau khi ai đó xúc phạm bạn, quyết định của bạn không giận sẽ chẳng giúp ích gì. Robot sẽ nhận trách nhiệm ngay lập tức và robot sẽ làm bất kì cái gì nó được huấn luyện để làm. Và thế rồi đến cuối, khi robot đã làm nó, bạn sẽ hối hận.

Nhưng khó khăn, khó khăn sâu sắc là điều này, rằng ngay cả việc hối hận này cũng được làm bởi robot, vì bạn bao giờ cũng làm điều đó - sau giận bạn đã hối hận. Robot đã học thủ đoạn đó nữa; nó sẽ hối hận, và bạn lại sẽ làm cùng điều.

Đó là lí do tại sao nhiều lần bạn cảm thấy rằng bạn đã làm cái gì đó, đã nói cái gì đó, đã cư xử theo cách nào đó, mặc cho bản thân bạn. Cách diễn đạt này, ‘mặc cho bản thân bạn’ ngụ ý gì? Nó ngụ ý rằng có cái ngã khác bên trong bạn mà có thể hành động, mà có thể làm cái gì đó mặc bạn. Ai là cái ngã đó? Robot đấy!

Phải làm gì? Đừng lấy lời nguyện rằng "Mình sẽ không giận lần nữa." Chúng là tự chuốc lấy thất bại; chúng sẽ không dẫn bạn tới đâu cả. Thay vì thế, ngược lại, bất kì cái gì bạn đang làm, làm nó một cách có ý thức đi. Nhận trách nhiệm từ robot - với bất kì điều bình thường nào. Khi ăn, ăn một cách có ý thức. Không ăn một cách máy móc, như bạn đã từng làm mọi ngày. Khi hút thuốc, hút một cách có ý thức. Không cho phép tay bạn đưa vào bao thuốc một cách vô ý thức, không đem điếu thuốc ra một cách vô ý thức. Có ý thức, tỉnh táo - và có khác biệt.

Tôi có thể giơ tay lên một cách máy móc, chỉ không có nhận biết nào; tôi có thể giơ tay lên với đầy nhận biết chảy trong tay tôi. Thử điều đó đi! Bạn sẽ cảm thấy khác biệt. Khi bạn nhận biết, tay bạn sẽ được giơ lên rất chậm rãi, rất im lặng, và bạn sẽ cảm thấy rằng tay được rót đầy với nhận biết. Và khi tay được rót đầy với nhận biết, tâm trí bạn sẽ vô ý nghĩ, vì toàn thể nhận biết sẽ chuyển vào tay. Bây giờ không năng lượng nào còn lại cho suy nghĩ.

Khi bạn giơ tay lên một cách tự động, máy móc, bạn liên tục nghĩ và tay bạn liên tục di chuyển. Ai đang di chuyển tay đó? Robot của bạn. Tự bản thân bạn di chuyển nó đi! Làm điều đó ban ngày vào bất kì lúc nào, trong khi làm bất kì cái gì. Nhận trách nhiệm từ robot. Bạn sẽ sớm có khả năng có quyền làm chủ trên robot. Nhưng đừng thử điều đó trong những tình huống khó khăn - điều đó là tự tử. Chúng ta bao giờ cũng thử với những tình huống khó khăn, nhưng bởi vì khó khăn đó bạn không bao giờ thắng. Bắt đầu bằng những tình huống đơn giản, nơi mà cho dù bạn không hiệu quả thì cũng không sinh ra hại gì.

Chúng ta bao giờ cũng thử với những tình huống khó khăn. Chẳng hạn, một người nghĩ, "Mình sẽ không giận." Giận là tình huống rất khó khăn và robot sẽ không bỏ việc đó cho bạn. Và tốt hơn cả là robot nên làm điều đó vì nó biết nhiều hơn bạn. Bạn quyết định về dục - không làm cái gì đó hay làm cái gì đó - nhưng bạn không thể đi theo nó suốt được. Robot sẽ tiếp quản. Tình huống này là rất phức tạp, và việc giải quyết hiệu quả hơn được cần nên bạn có thể cho nó quyền ngay bây giờ.

Chừng nào bạn chưa trở nên nhận biết hoàn hảo tới mức bạn có thể xử trí bất kì tình huống phức tạp nào mà không có sự giúp đỡ của robot, robot sẽ không cho phép bạn làm điều đó. Và đây là cơ chế phòng thủ rất cần thiết. Nếu mà khác đi, bạn chắc sẽ làm ra đống lộn xộn lớn của đời bạn - nếu bạn định liên tục lấy mọi thứ khỏi robot trong những tình huống khó khăn.

Thử đi! Bắt đầu với những thứ đơn giản như bước đi. Thử với điều này; không có hại gì. Bạn có thể nói với robot rằng "Sẽ không có hại gì đâu. Mình chỉ bước đi, lấy vài bước, và mình không đi bất kì đâu - chỉ bước đi thôi. Cho nên không cần bạn; mình có thể không hiệu quả."

Và thế rồi nhận biết và bước đi chậm rãi. Được rót đầy với nhận biết trong toàn thân bạn. Khi một chân chuyển đi, chuyển đi cùng với nó. Khi một chân rời khỏi đất, bỏ đất lại với nó. Khi chân kia chạm đất, chạm đất cùng nó. Nhận biết hoàn hảo. Không làm bất kì cái gì khác với tâm trí; chỉ quay toàn thể tâm trí vào nhận biết.

Điều đó sẽ là khó vì robot sẽ can thiệp liên tục. Mọi khoảnh khắc robot sẽ thử và sẽ nói, "Cậu đang làm gì đấy? Mình có thể làm tốt hơn cậu." Và nó có thể làm điều đó tốt hơn. Cho nên thử điều đó với những thứ không nghiêm trọng, với những thứ không phức tạp, thứ đơn giản thôi.

Phật đã nói cho đệ tử của ông ấy bước đi, ăn và ngủ với nhận biết. Nếu bạn có thể làm những điều đơn giản này, thế thì bạn cũng sẽ biết cách đi vào trong những thứ khó khăn với nhận biết. Thế thì bạn có thể thử.

Nhưng chúng ta bao giờ cũng thử với những thứ khó; thế thì chúng ta bị thất bại. Thế thì cảm giác thất bại cho bạn bi quan sâu sắc về bản thân bạn. Bạn bắt đầu nghĩ rằng bạn không thể làm được bất kì cái gì. Điều đó là rất giúp ích cho robot. Robot bao giờ cũng giúp bạn làm cái gì đó khi bạn gặp khó khăn vì thế thì bạn bị thất bại. Thế thì robot có thể nói với bạn, "Để điều đó cho tôi. Tôi bao giờ cũng có thể làm nó tốt hơn bạn có thể làm nó."

Bắt đầu với những thứ đơn giản thôi. Phật tử Thiền, các Thiền sư, đã từng nhiều lần thế tương truyền đã làm điều này. Khi Bosho được hỏi, "Thiền của thầy là gì? Sadhana, kỉ luật tâm linh của thầy là gì?" ông ấy nói, "Khi ta cảm thấy đói ta ăn và khi ta cảm thấy buồn ngủ ta đi ngủ. Có vậy thôi."

Người vừa hỏi nói, "Nhưng điều này tất cả chúng tôi đều làm mà. Cái gì đặc biệt về nó?" Bosho lặp lại điều đó lần nữa. Ông ấy nói, "Khi ta đói ‘ta’ ăn và khi ta cảm thấy buồn ngủ ‘ta’ ngủ." Và đó là khác biệt. Khi ông cảm thấy đói robot của ông ăn, khi ông cảm thấy buồn ngủ robot của ông ngủ. Bosho nói "ta", và đó là khác biệt.

Nếu bạn trở nên nhận biết hơn trong công việc hàng ngày của bạn, trong cuộc sống bình thường của bạn, nhận biết sẽ tăng trưởng. Và với nhận biết đó bạn sẽ không chỉ là một thứ máy móc. Lần đầu tiên bạn trở thành người - bây giờ bạn không là người. Và người có mặt và thứ máy móc có nhiều mặt nạ - không mặt.

Nếu bạn là người - sống động, tỉnh táo, nhận biết - bạn có thể có sự tồn tại đích thực. Nếu bạn chỉ là thiết bị máy móc, bạn không thể có sự tồn tại đích thực. Từng khoảnh khắc sẽ thay đổi bạn; từng tình huống sẽ thay đổi bạn. Bạn sẽ chỉ là thứ trôi nổi không có cốt lõi bên trong, không có hiện hữu bên trong. Nhận biết cho bạn sự hiện diện bên trong. Không có nó bạn cảm thấy rằng bạn hiện hữu, nhưng bạn không hiện hữu.

Ai đó đã hỏi Phật, "Tôi muốn phục vụ nhân loại. Xin nói cho tôi cách tôi có thể phục vụ." Phật nhìn người ngày rất sâu, xuyên thấu, với từ bi sâu sắc, và thế rồi ông ấy nói, "Nhưng ông ở đâu? Ai sẽ phục vụ nhân loại? Ông chưa hiện hữu. Trước hết hiện hữu đi, và khi ông hiện hữu, ông không cần hỏi ta. Khi ông hiện hữu, ông sẽ làm cái gì đó mà chỉ xảy ra cho ông mà là điều đáng làm."

Gurdjieff lưu ý rằng mọi người tới với khái niệm rằng mình hiện hữu, rằng mình đã hiện hữu. Ai đó tới Gurdjieff và hỏi, "Tôi rất không lành mạnh bên trong. Tâm trí tôi liên tục trong xung đột, trong mâu thuân, cho nên nói cho tôi xem tôi có thể làm gì để làm tan biến tâm trí này, để có an bình tâm trí, bình thản bên trong." Gurdjieff nói, "Đừng nghĩ về tâm trí, ông không thể làm gì được về nó đâu. Điều đầu tiên là hiện diện đã. Trước hết ông phải hiện hữu; thế rồi ông có thể làm cái gì đó. Ông không hiện hữu."

Cái gì được ngụ ý bởi điều này "Ông không hiện hữu?" Nó ngụ ý rằng bạn là robot, thứ máy móc, làm việc theo luật máy móc. Bắt đầu tỉnh táo đi. Gắn nhận biết với bất kì cái gì bạn đang làm - và bắt đầu với những thứ đơn giản.

 

Từ “Vigyan Bhairav Mật tông - tập 2”

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập