Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Các khái niệm trong cuộc sống Các trung tâm của con người: rốn, tâm, đầu
 
 
Các khái niệm trong cuộc sống

Các trung tâm của con người: rốn, tâm, đầu

Image result for chakras

 

Con người được sinh ra với một trung tâm, nhưng con người vẫn còn hoàn toàn quên lãng nó. Con người có thể sống mà không biết tới trung tâm của mình, nhưng con người không thể hiện hữu mà không có trung tâm. Trung tâm là móc nối giữa con người và sự tồn tại; nó là rễ. Bạn có thể không biết nó, tri thức là không bản chất cho trung tâm này hiện hữu, nhưng nếu bạn không biết nó bạn sẽ dẫn tới cuộc sống vô rễ - dường như không rễ. Bạn sẽ không cảm thấy bất kì nền đất nào, bạn sẽ không cảm thấy bản thân bạn có cơ sở; bạn sẽ không cảm thấy ở nhà trong vũ trụ. Bạn sẽ vô nhà.

Tất nhiên, trung tâm này có đó, nhưng bởi vì không biết nó nên cuộc sống của bạn sẽ chỉ là sự trôi giạt - vô nghĩa, trống rỗng, không đạt tới đâu cả. Bạn sẽ cảm thấy dường như bạn đang sống mà không có cuộc sống, trôi giạt, chỉ chờ chết. Bạn có thể liên tục trì hoãn từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác, nhưng bạn biết rất rõ rằng việc trì hoãn sẽ không dẫn bạn tới đâu cả. Bạn đang để thời gian trôi qua, và cảm giác đó về thất vọng sâu sắc sẽ theo bạn như cái bóng. Con người được sinh ra có trung tâm, nhưng không có hiểu biết về trung tâm này. Tri thức này phải được thu lấy.

Bạn có trung tâm. Trung tâm có đó; bạn không thể hiện hữu mà không có nó. Làm sao bạn có thể tồn tại mà không có trung tâm? Làm sao bạn có thể tồn tại mà không có chiếc cầu giữa bạn và sự tồn tại?... hay nếu bạn thích, dùng từ ‘Thượng đế'. Bạn không thể tồn tại mà không có móc nối sâu sắc. Bạn có rễ trong điều thiêng liêng. Mọi khoảnh khắc bạn sống qua những rễ đó, nhưng những rễ đó ở dưới đất. Cũng như với bất kì cây nào, rễ ở dưới đất; cây vô nhận biết về rễ riêng của nó. Bạn cũng có rễ. Việc được bắt rễ đó là trung tâm của bạn. Khi tôi nói con người được sinh ra cùng nó, tôi ngụ ý có khả năng rằng bạn có thể trở nên nhận biết về việc được bắt rễ của bạn. Nếu bạn trở nên nhận biết, cuộc sống của bạn trở thành thực tại; bằng không cuộc sống của bạn sẽ chỉ giống như giấc ngủ say, giấc mơ.

Điều Abraham Maslow đã gọi là "tự thực tại hoá mình" thực sự không là gì ngoài việc trở nên nhận biết về trung tâm bên trong của bạn từ đó bạn được móc nối với toàn bộ vũ trụ, trở nên nhận biết về rễ của bạn: bạn không một mình, bạn không có tính nguyên tử, bạn là một phần của toàn thể vũ trụ này. Vũ trụ này không phải là thế giới xa lạ. Bạn không là người lạ, vũ trụ này là nhà của bạn. Nhưng chừng nào bạn chưa tìm ra rễ của bạn, trung tâm của bạn, vũ trụ này vẫn còn là cái gì đó xa lạ, cái gì đó bên ngoài.

Sartre nói rằng con người sống dường như con người đã bị ném vào thế giới. Tất nhiên, nếu bạn không biết trung tâm của bạn, bạn sẽ cảm thấy việc bị ném, dường như bạn đã bị ném vào trong thế giới. Bạn là người ngoài; bạn không thuộc vào thế giới này và thế giới này không thuộc vào bạn. Thế thì sợ hãi, thế thì lo âu, thế thì phiền não nhất định là kết quả. Một người như người ngoài trong vũ trụ nhất định cảm thấy lo âu sâu sắc, khiếp đảm, sợ hãi, phiền não. Toàn thể cuộc sống của người đó sẽ chỉ là cuộc tranh đấu, vật lộn, và vật lộn được mang định mệnh là thất bại. Con người không thể thành công được vì một phần không bao giờ có thể thành công chống lại cái toàn thể.

Bạn không thể thành công chống lại sự tồn tại. Bạn có thể thành công cùng nó, nhưng không bao giờ thành công khi chống lại nó. Và đó là khác biệt giữa người tôn giáo và người phi tôn giáo. Người phi tôn giáo chống lại vũ trụ; người tôn giáo hiện hữu cùng vũ trụ. Người tôn giáo cảm thấy ở nhà. Người đó không cảm thấy mình đã bị ném vào trong thế giới, người đó cảm thấy mình đã trưởng thành trong thế giới. Nhớ sự khác biệt giữa việc bị ném và việc trưởng thành.

Khi Sartre nói con người bị ném vào trong thế giới, chính từ này, chính việc phát biểu này chỉ ra rằng bạn không thuộc vào thế giới. Và từ này, việc chọn từ ‘bị ném’ này ngụ ý rằng bạn đã bị ép buộc mà không có sự nhất trí của bạn. Cho nên thế giới này dường như là thù địch. Thế thì phiền não sẽ là kết quả.

Nó có thể khác đi chỉ nếu bạn không bị ném vào trong thế giới, mà bạn đã trưởng thảnh như một phần, như một phần hữu cơ. Thực sự, sẽ là tốt hơn mà nói rằng bạn là vũ trụ được trưởng thành trong một chiều đặc biệt mà chúng ta gọi là “con người." Vũ trụ trưởng thành trong đa chiều - trong cây, trong núi, trong sao, trong hành tinh... trong đa chiều. Con người cũng là một chiều của trưởng thành. Vũ trụ đang thực hiện bản thân nó qua nhiều, nhiều chiều. Con người cũng là một chiều đi cùng với chiều cao và đỉnh. Không cây nào có thể trở nên nhận biết về rễ của nó; không con vật nào có thể trở nên nhận biết về rễ của nó. Đó là lí do tại sao không có lo âu cho chúng.

Nếu bạn không nhận biết về rễ của bạn, về trung tâm của bạn, bạn không bao giờ có thể nhận biết về chết của bạn. Chết chỉ dành cho người. Nó chỉ tồn tại cho người vì chỉ người mới có thể trở nên nhận biết về rễ của mình, nhận biết về trung tâm của mình, nhận biết về tính toàn bộ của mình và việc bắt rễ của mình trong vũ trụ.

Nếu bạn sống mà không có trung tâm, nếu bạn cảm thấy bạn là người ngoài, thế thì phiền não sẽ là kết quả. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy rằng bạn ở nhà, rằng bạn là sự trưởng thành, việc nhận ra tiềm năng của bản thân sự tồn tại - dường như bản thân sự tồn tại đã trở nên nhận biết trong bạn, dường như nó đã thu được nhận biết trong bạn - nếu bạn cảm thấy cách đó, nếu bạn thực sự nhận ra cách đó, kết quả sẽ là phúc lạc.

Phúc lạc là kết quả của sự thống nhất hữu cơ với vũ trụ, và phiền não là kết quả của sự thù nghịch. Nhưng chừng nào bạn còn chưa biết tới trung tâm bạn nhất định cảm thấy việc bị ném, dường như sự sống đã bị áp đặt lên bạn. Trung tâm này mà có đó, mặc dầu con người không nhận biết về nó, là mối quan tâm của những lời kinh này mà chúng ta sẽ thảo luận. Trước khi chúng ta đi vào trong Vigyana Bhairava Mật Tông và các kĩ thuật của nó liên quan tới trung tâm, hai hay ba điều nữa cần nói.

Một: khi một người được sinh ra, người đó được bắt rễ trong một chỗ đặc biệt, trong một chakra (luân xa) đặc biệt - trung tâm - và đó là rốn. Người Nhật Bản gọi nó là hara - đan điền; do đó mới có thuật ngữ hara-kiri. Hara-kiri nghĩa là tự tử. Về nghĩa đen thuật ngữ này ngụ ý giết chết hara - xương sống, trung tâm. Hara là trung tâm; phá huỷ trung tâm này là nghĩa của hara-kiri. Nhưng theo một cách nào đó, tất cả chúng ta đều cam kết với hara-kiri. Chúng ta đã không giết chết trung tâm này, nhưng chúng ta đã quên mất nó, hay chúng ta không bao giờ nhớ tới nó. Nó có đó chờ đợi, và chúng ta đã trôi giạt đi xa mãi khỏi nó.

Khi đứa trẻ được sinh ra nó được bắt rễ trong rốn, trong hara; nó sống qua hara. Nhìn đứa trẻ thở - rốn của nó phồng lên xẹp xuống. Nó thở bằng bụng, nó sống bằng bụng - không bằng đầu, không bằng tâm. Nhưng dần dần nó sẽ phải trôi giạt đi xa.

Đầu tiên nó sẽ phát triển trung tâm khác - đó là tâm, trung tâm của xúc cảm. Nó sẽ học yêu, nó sẽ được yêu, và trung tâm khác này sẽ phát triển. Trung tâm này không là trung tâm thực, trung tâm này là sản phẩm phụ. Đó là lí do tại sao các nhà tâm lí nói rằng nếu đứa trẻ không được yêu, nó sẽ không bao giờ có khả năng yêu.

Nếu đứa trẻ được nuôi lớn trong tình huống không có yêu - tình huống lạnh lẽo, không người nào yêu và cho hơi ấm - bản thân nó sẽ không bao giờ có khả năng yêu bất kì người nào trong cuộc sống của nó vì chính trung tâm này sẽ không phát triển. Tình yêu của người mẹ, tình yêu của người bố, gia đình, xã hội - họ giúp phát triển trung tâm đó. Trung tâm đó là sản phẩm phụ; bạn không được sinh ra cùng nó. Cho nên nếu nó không được giúp đỡ để lớn lên, nó sẽ không lớn lên. Nhiều, nhiều người không có trung tâm yêu. Họ liên tục nói về yêu, và họ liên tục tin rằng họ yêu, nhưng họ thiếu trung tâm này, cho nên làm sao họ có thể yêu được? Khó mà có được người mẹ yêu, và rất khó và hiếm hoi có được người bố yêu. Mọi người bố, mọi người mẹ, nghĩ rằng mình yêu. Không dễ dàng thế đâu. Yêu là sự trưởng thành khó khăn, rất khó. Nhưng nếu yêu không có đó lúc bắt đầu cho đứa trẻ, bản thân nó sẽ không bao giờ có khả năng yêu.

Đó là lí do tại sao toàn thể nhân loại sống mà không có yêu. Bạn liên tục sinh ra trẻ con, nhưng bạn không biết cách cho chúng trung tâm yêu. Thay vì thế, ngược lại, xã hội càng trở nên văn minh, nó càng ép buộc việc ở trung tâm thứ ba, cái là trí tuệ. Rốn là trung tâm nguyên thuỷ. Đứa trẻ được sinh ra cùng nó; nó không phải là sản phẩm phụ. Không có nó sự sống là không thể được, cho nên nó được cho. Trung tâm thứ hai là sản phẩm phụ. Nếu đứa trẻ nhận được yêu, nó đáp ứng. Trong việc đáp ứng này, một trung tâm lớn lên trong nó: đó là trung tâm của tâm. Trung tâm thứ ba là lí trí, trí tuệ, cái đầu. Giáo dục, logic và huấn luyện tạo ra trung tâm thứ ba; cái đó nữa cũng là sản phẩm phụ.

Nhưng chúng ta sống ở trung tâm thứ ba. Trung tâm thứ hai gần như vắng bóng - hay cho dù nếu nó hiện diện, thế thì nó không hoạt động; hay cho dù nếu nó đôi khi hoạt động, nó hoạt động không đều đặn. Nhưng trung tâm thứ ba, cái đầu, trở thành lực cơ bản trong cuộc sống vì toàn thể cuộc sống phụ thuộc vào trung tâm thứ ba này. Nó là tiện dụng. Bạn cần nó để suy luận, logic, suy nghĩ. Cho nên mọi người sớm hay muộn đều trở thành được hướng theo cái đầu; bạn bắt đầu sống trong cái đầu.

Đầu, tâm, rốn - đây là ba trung tâm. Rốn là trung tâm được cho, trung tâm nguyên thuỷ. Tâm có thể được phát triển, và điều tốt là phát triển nó vì lí trí. Lí trí cũng cần phát triển, nhưng lí trí phải không được phát triển với cái giá của tâm - vì nếu lí trí được phát triển với cái giá của tâm thế thì bạn bỏ lỡ móc nối này và bạn không thể đi tới rốn lần nữa. Việc phát triển là từ lí trí tới sự tồn tại tới hiện hữu. Chúng ta hãy cố hiểu điều đó theo cách này.

Trung tâm rốn là trong việc hiện hữu; trung tâm của tâm là trong việc cảm; trung tâm đầu là trong việc biết. Việc biết là xa nhất với việc hiện hữu - việc cảm là gần hơn. Nếu bạn bỏ lỡ trung tâm cảm, thế thì rất khó tạo ra chiếc cầu giữa lí trí và hiện hữu - thực sự, rất khó. Đó là lí do tại sao người yêu có thể nhận ra việc ở nhà của mình trong thế giới dễ hơn nhiều so với người sống qua trí tuệ.

Văn hoá phương Tây về căn bản nhấn mạnh vào trung tâm đầu. Đó là lí do tại sao ở phương Tây mối quan tâm sâu sắc được cảm thấy cho con người. Và mối quan tâm sâu sắc là với việc không nhà cửa của người đó, trống rỗng của người đó, việc bị bật rễ của người đó. Simone Weil đã viết một cuốn sách, Nhu cầu về rễ. Con người phương Tây cảm thấy bị bật rễ, dường như không có rễ. Lí do là vì chỉ cái đầu đã trở thành trung tâm. Tâm đã không được huấn luyện, nó bị thiếu.

Việc đập của tim không phải là tâm của bạn, nó chỉ là hoạt động sinh lí. Cho nên nếu bạn cảm thấy việc đập, đừng hiểu lầm rằng bạn có tâm. Tâm là cái gì đó khác.  Tâm nghĩa là năng lực để cảm; đầu nghĩa là năng lực để biết. Tâm nghĩa là năng lực để cảm và hiện hữu nghĩa là năng lực để là một - là một với cái gì đó... năng lực để là một với cái gì đó.

Tôn giáo quan tâm tới hiện hữu; thơ ca quan tâm tới tâm; triết học và khoa học quan tâm tới đầu. Hai trung tâm này, đầu và tâm, là những trung tâm ngoại vi, không phải là trung tâm thực, chỉ là trung tâm giả. Trung tâm thực là rốn, hara - đan điền. Làm sao đạt tới nó lần nữa? Hay làm sao nhận ra nó?

Bình thường đôi khi điều đó xảy ra - hiến hoi, ngẫu nhiên điều đó xảy ra - rằng bạn tới gần hara. Khoảnh khắc đó sẽ trở thành khoảnh khắc phúc lạc, rất sâu. Chẳng hạn, trong dục đôi khi bạn tới gần hara, vì trong dục tâm trí bạn, ý thức của bạn chuyển xuống đó lần nữa. Bạn phải bỏ cái đầu của mình và rơi xuống. Trong cực thích dục sâu sắc, đôi khi chuyện xảy ra là bạn ở gần hara của bạn. Đó là lí do tại sao có nhiều mê say thế về dục. Không thực sự dục cho bạn kinh nghiệm phúc lạc đâu, thực ra, đó là hara cho.

Trong khi rơi xuống hướng tới dục bạn đi qua hara, bạn chạm vào nó. Nhưng với con người hiện đại ngay cả điều đó đã trở thành không thể được, bởi vì với con người hiện đại ngay cả dục cũng là việc của não, việc tâm trí. Ngay cả dục cũng đã đi vào trong đầu; người đó nghĩ về nó. Đó là lí do tại sao có nhiều phim thế, nhiều tiểu thuyết thế, nhiều văn đàn thế, những sách khiêu dâm và tương tự. Con người nghĩ về dục, nhưng điều đó là ngớ ngẩn. Dục là kinh nghiệm; bạn không thể nghĩ về nó. Và nếu bạn bắt đầu nghĩ về nó, sẽ ngày càng khó hơn để trải nghiệm nó vì nó không phải là mối quan tâm của cái đầu chút nào. Lí trí không được cần.

Và con người càng cảm thấy không có khả năng đi sâu và trong dục, người đó càng nghĩ về nó nhiều hơn. Điều đó trở thành cái vòng luẩn quẩn. Và người đó càng nghĩ nhiều về nó, nó càng trở thành mang tính não hơn. Thế thì ngay cả dục cũng trở thành vô tích sự. Nó đã trở thành vô tích sự ở phương Tây, một thứ lặp lại, nhàm chán. Không cái gì được thu lấy, bạn chỉ liên tục lặp lại một thói quen cũ. Và chung cuộc bạn cảm thấy thất vọng - dường như bạn đã bị lừa. Tại sao? Vì thực sự, ý thức không rơi trở lại trung tâm này.

Chỉ khi đi qua hara bạn mới cảm thấy phúc lạc. Cho nên bất kì cái gì có thể là nguyên nhân, bất kì khi nào bạn đi qua hara bạn cảm thấy phúc lạc. Chiến binh trên chiến trường đôi khi đi qua hara, nhưng các chiến binh hiện đại thì không vì họ không phải là chiến binh chút nào. Người ném bom vào thành phố thì đang ngủ. Người đó không phải là chiến binh; người đó không phải là chiến sĩ; người đó không phải là một kshatriya - không phải là Arjuna chiến đấu.

Đôi khi người ta ở trên bờ vực của chết, người ta bị ném trở lại hara. Với chiến binh chiến đấu bằng kiếm, bất kì khoảnh khắc nào chết đều trở thành có thể, bất kì khoảnh khắc nào người đó có thể không còn nữa. Và khi chiến đấu bằng kiếm bạn không thể nghĩ được. Nếu bạn nghĩ, bạn sẽ không còn nữa. Bạn phải hành động mà không nghĩ vì nghĩ cần thời gian; nếu bạn đang chiến đấu với chiếc kiếm bạn không thể nghĩ được. Nếu bạn nghĩ thế thì người kia sẽ thắng, bạn sẽ không còn nữa. Không có thời gian để nghĩ, và tâm trí cần thời gian. Vì không có thời gian để nghĩ và suy nghĩ sẽ có nghĩa là chết, ý thức rút hết khỏi đầu - nó đi tới hara, và chiến binh có kinh nghiệm phúc lạc. Đó là lí do tại sao có nhiều mê say thế về chiến tranh. Dục và chiến tranh đã là hai mê say, và lí do là thế này: bạn đi qua hara. Bạn đi qua nó trong bất kì hiểm nguy nào.

Nietzsche nói, sống một cách nguy hiểm. Tại sao? Vì trong nguy hiểm bạn bị ném trở lại hara. Bạn không thể nghĩ được; bạn không thể làm mọi sự bằng tâm trí. Bạn phải hành động ngay lập tức.

Một con rắn bò qua. Đột nhiên bạn thấy rắn và có cú nhảy. Không có việc suy nghĩ có chủ định về nó, rằng "Có rắn." Không có suy luận tam đoạn luận; bạn không tranh cãi bên trong tâm trí, "Bây giờ có rắn và rắn là nguy hiểm, cho nên mình phải nhảy." Không có suy diễn logic như thế này. Nếu bạn suy luận kiểu này, thế thì bạn sẽ không sống chút nào. Bạn không thể suy luận. Bạn phải hành động một cách tự phát, ngay lập tức. Hành động tới trước nhất và thế rồi suy nghĩ tới. Khi bạn đã nhảy rồi, thế thì bạn nghĩ.

Trong cuộc sống bình thường, khi không có nguy hiểm bạn nghĩ trước, thế rồi bạn hành động. Trong nguy hiểm, toàn thể quá trình này được đảo ngược lại; bạn hành động trước và thế rồi bạn nghĩ. Hành động đó khi tới trước là không có suy nghĩ ném bạn về trung tâm nguyên thuỷ của bạn - hara. Đó là lí do tại sao có mê say với nguy hiểm.

Bạn đang lái xe mỗi lúc một chạy nhanh hơn, và đột nhiên một khoảnh khắc tới khi mọi khoảnh khắc là nguy hiểm. Bất kì khoảnh khắc nào và sẽ không còn sống. Trong khoảnh khắc đó của sự chờ đợi, khi chết và sống ở gần nhau nhất có thể, hai điểm ở gần và bạn ở giữa, tâm trí dừng lại: bạn bị ném về hara. Đó là lí do tại sao có nhiều mê say thế với xe hơi, việc lái xe - lái nhanh, lái điên khủng. Hay bạn đang đánh bạc và bạn đặt cược mọi thứ bạn có - tâm trí dừng lại, có nguy hiểm. Khoảnh khắc tiếp bạn có thể trở thành kẻ ăn xin. Tâm trí không thể vận hành; bạn bị ném về hara.

Nguy hiểm có hấp dẫn của chúng vì trong nguy hiểm ý thức bình thường, hàng ngày của bạn không thể vận hành. Nguy hiểm đi sâu. Tâm trí bạn không được cần; bạn trở thành vô trí. Bạn hiện hữu! Bạn ý thức, nhưng không có suy nghĩ. Khoảnh khắc đó trở thành có tính thiền. Thực sự, trong đánh bạc, người đánh bạc đang tìm kiếm trạng thái thiền của tâm trí. Trong nguy hiểm - trong chiến đấu, trong đấu kiếm, trong chiến tranh - con người bao giờ cũng tìm kiếm trạng thái thiền.

Phúc lạc đột nhiên bùng phát, bùng nổ trong bạn. Nó trở thành việc mưa rào bên trong. Nhưng những điều này là việc xảy ra, ngẫu nhiên. Một điều là chắc chắn: bất kì khi nào bạn cảm thấy phúc lạc bạn ở gần hara. Điều đó là chắc chắn không thành vấn đề nguyên nhân gì; nguyên nhân là không liên quan. Bất kì khi nào bạn đi qua gần trung tâm nguyên thuỷ bạn đều được rót đầy với phúc lạc.

 

Từ “Vigyan Bhairav Mật tông - tập 1”

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập