Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Nhận biết và chứng ngộ Các khái niệm trong cuộc sống Tôn giáo của tâm trí hay tôn giáo của trái tim
 
 
Các khái niệm trong cuộc sống

Tôn giáo của tâm trí hay tôn giáo của trái tim

Chân lí là một, nhưng nó có thể được tiếp cận tới theo nhiều cách. Chân lí là một, nhưng nó có thể được diễn đạt theo nhiều cách.

Hai cách là rất bản chất; mọi cách đều có thể được chia vào hai phân loại. Hiểu tính cực cơ bản đó là tốt.

Hoặc bạn tiếp cận tới chân lí qua tâm trí hoặc bạn tiếp cận tới chân lí qua trái tim. Cho nên có hai kiểu tôn giáo trên thế giới -- cả hai đều thực, cả hai đều có nghĩa, nhưng cả hai đối lập lẫn nhau -- tôn giáo của tâm trí và tôn giáo của trái tim.

Tôn giáo của tâm trí tin rằng nếu bạn trở nên vô ý nghĩ, nếu tâm trí bị bỏ đi, bạn đạt tới chân lí. Tâm trí là rào chắn; vô trí sẽ là cổng. Phật giáo, Jaina giáo, Đạo giáo -- đây là những tôn giáo của tâm trí. Chúng là tôn giáo của phân tích sâu, tôn giáo của nhận biết sâu, tôn giáo của chứng ngộ.

Thế rồi có những tôn giáo của trái tim: Do Thái giáo, Ki tô giáo, Hồi giáo, Hindu giáo. Họ tin rằng cn đường đi qua trái tim, rằng trái tim phải được tan biến trong người được yêu, trong điều Thiêng liêng.

Những tôn giáo thứ nhất là tôn giáo của thiền. Từ 'meditation' không đích xác đúng nhưng không có từ khác để dịch dhyana trong tiếng Anh, vì ngôn ngữ này không bao giờ biết tôn giáo của thiền cho nên từ này không tồn tại. Mọi ngôn ngữ phương Tây, thực ra, đã chỉ biết tới tôn giáo của trái tim cho nên họ có từ hoản hảo cho con đường đó -- lời cầu nguyện. Nhưng với dhyana họ không có từ nào cho nên từ meditation là từ duy nhất có thể được dùng. Thực ra, dhyana đích xác ngụ ý cái đối lập; dhyana ngụ ý chính điều ngược lại. Từ 'meditation' bắt nguồn từ gốc Hi Lạp 'medonai' điều ngụ ý nghĩ về. Từ 'meditation' ngụ ý nghĩ về, còn dhyana, điều chúng ta đang dịch là meditation, ngụ ý làm sao không nghĩ; làm sao hiện hữu trong trạng thái vô ý nghĩ; làm sao đi tới điểm mà bạn hiện hữu nhưng không có việc nghĩ; trạng thái của vô trí, nhận biết thanh tịnh. Nhưng meditation là từ duy nhất cho nên chúng ta sẽ dùng nó.

Thiền là cực điểm của việc tìm kiếm Phật giáo. Thiền là việc nở hoa tối thượng của con đường thiền. Từ 'zen' bắt nguồn từ dhyana. Dhyanan trở thành 'chen' trong tiếng Trung Quốc, thế rồi 'chen' trở thành 'zen' ở Nhật Bản. Nhớ điều này: Thiền khởi nguồn ở Ấn Độ với Phật Gautam. Khi Phật Gautam đạt tới chứng ngộ tối thượng của ông ấy, trạng thái vô trí, thế giới đi tới biết con đường của phân tích, con đường của tư duy đúng, con đường của việc nhớ đúng, và con đường của cách làm tan biến mọi suy nghĩ bằng việc trở nên ngày càng nhận biết hơn về các ý nghĩ. Chỉ bằng việc quan sát ý nghĩ, dần dần, dần dần chúng mờ nhạt đi -- bạn đơn giản trở thành người quan sát, bạn không bị đồng nhất với việc nghĩ của bạn, bạn đứng sang bên và bạn liên tục quan sát, dường như bạn đang đứng bên vệ đường và quan sát giao thông. Tâm trí giống như việc giao thông, rất tuần hoàn, liên tục đi theo vòng tròn, rất lặp lại, gần như cái máy. Bạn liên tục làm cùng điều lặp đi lặp lại mãi. Toàn thể cuộc sống của bạn không là gì ngoài việc lặp lại được kéo dài, rất tuần hoàn. Tâm trí là vòng tròn tượng trưng, vòng tròn, và nó chuyển động. Nếu bạn quan sát, dần dần bạn trở nên nhận biết về vòng tròn này, về cái vòng luẩn quẩn của tâm trí. Lặp đi lặp lại nó mang tới cùng xúc động: cùng giận, cùng căm ghét, cùng tham, cùng bản ngã.... Và bạn đi tiếp mãi. Bạn chỉ là nạn nhân.

Một khi bạn trở nên nhận biết về tâm trí và bạn bắt đầu quan sát nó, chiếc cầu bị gẫy, bạn không còn bị đồng nhất với tâm trí nữa. Một khi bạn không bị đồng nhất với tâm trí, tâm trí biến mất vì nó cần sự hợp tác của bạn để có đó.

Mười ngày sắp tới chúng ta sẽ nói về Thiền. Nhưng để hiểu nó đúng, bạn phải hiểu cái đối lập nữa - cái đối lập trở thành sự tương phản, bối cảnh.

Con đường của cầu nguyện không phân tích; nó không cố nhận biết hay tỉnh táo. Ngược lại, con đường của cầu nguyện làm tan biến bản thân nó một cách hoàn toàn trong lời cầu nguyện. Bạn phải không chứng kiến, bạn phải không là người quan sát; bạn phải bị say sưa như người say và mất hút, hoàn toàn mất hút.

Trên con đường của cầu nguyện, yêu là mục đích. Bạn phải yêu thương; bạn phải tràn đầy yêu tới mức bản ngã của bạn tan biến trong yêu của bạn, tan chảy trong yêu của bạn. Trên con đường của cầu nguyện, Thượng đế là một giả thuyết cần thiết. Tôi gọi nó là giả thuyết vì nó là một nhu cầu trên con đường của cầu nguyện nhưng nó không  phải là nhu cầu trên con đường thiền.

Trên con đường thiền không Thượng đế nào được cần, do đó có ảnh hưởng và hấp dẫn về Thiền ở phương Tây. Thượng đế đã trở thành gần như không thể nào hiểu thấu được. Chính từ 'Thượng đế' có vẻ bẩn thỉu. Khoảnh khắc bạn nói 'Thượng đế' bạn lảng tránh mọi người. Do đó có hấp dẫn về Thiền ở phương Tây. Ki tô giáo đang chết vì giải thuyết đó đã được dùng quá nhiều, đã bị khai thác quá nhiều. Cái kia, chính cái đối lập, được cần tới.

Trên con đường của cầu nguyện bạn phải bị say; trên con đường của thiền bạn phải tỉnh táo. Trong cả hai con đường bản ngã biến mất. Nếu bạn tỉnh táo đầy đủ không có bản ngã vì trong nhận biết hoàn toàn bạn trở thành trong suốt tới mức bạn không tạo ra bất kì cái bóng nào. Nếu bạn say hoàn toàn, trong yêu sâu sắc với Thượng đế, lần nữa bạn biến mất -- vì trong yêu bạn không thể hiện hữu. Điều tối thượng là như nhau: bản ngã biến mất. Và khi bản ngã không có đó bạn đi tới biết chân lí là gì.

Không ai đã bao giờ có khả năng nói nó là gì; không ai sẽ bao giờ có khả năng nói nó là gì. Kinh nghiệm này là tối thượng, bao la tới mức nó là không thể xác định được. Nó là vô giới hạn thế nó không thể bị đặt vào trong lời -- lời là rất hẹp và kinh nghiệm này là bao la vô cùng. Nhưng từ cả hai con đường, mọi người đạt tới cùng đích.

Chân lí là một. Vedas nói, 'Chân lí là một nhưng nó đã được thấy theo những cách khác nhau bởi những người thấy.'

Cho nên nhớ điều đó. Mọi tôn giáo về căn bản, về bản chất, đều dẫn tới cùng đích. Ngay cả khi chúng dường như rất đối lập, ngay cả khi chúng dường như đối lập đối xứng, chúng vẫn dẫn tới cùng đích.

 

Từ "Tùng tùng cắc tùng"

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập