Các khái niệm trong cuộc sống

Maya

Tại sao có những người như Phật Gautam kiên trì tới mức toàn thể sự tồn tại - ngoại trừ việc chứng kiến của bạn về cái ngã, ngoại trừ nhận biết của bạn - đều chỉ là phù du, được làm bằng chất liệu như mơ được làm? Họ không nói rằng những cây này không có đó. Họ không nói rằng những cột trụ này không có đó. Đừng hiểu lầm vì từ 'ảo tưởng'.
Trong tiếng Anh bạn không có việc dịch đích xác của từ maya; trong tiếng Anh, hoặc cái gì đó là thực hoặc nó là ảo tưởng. Maya ở giữa hai điều này: Nó có vẻ thực, nhưng nó không thực. Nó dường như là thực, nhưng nó không là thực. Trong tiếng Anh không có từ dịch đích xác cho maya. Nó đã được dịch thành ảo tưởng, nhưng ảo tưởng không phải là từ đúng. Ảo tưởng không tồn tại. Thực tại tồn tại. Maya chỉ là ở giữa - nó gần như tồn tại. Khi có liên quan tới hoạt động hàng ngày, nó có thể được coi là thực tại. Chỉ theo nghĩa tối thượng, từ đỉnh chiếu sáng của bạn, nó trở thành không thực, ảo tưởng.
Vấn đề là ở chỗ điều trở thành ảo tưởng trong kinh nghiệm về chứng ngộ không thể được quan niệm như ảo tưởng bởi những người không chứng ngộ. Làm sao bạn có thể nghĩ rằng vợ bạn, chồng bạn, nhà bạn, xe của bạn, hàng xóm của bạn... rằng mọi thứ này chỉ là mơ?
Nó không phải là mơ theo cách bạn biết mơ hiện hữu; do đó từ `maya' phải được giữ không dịch, vì maya không ngụ ý mơ. Nó đơn giản nghĩa là các thứ không vĩnh hằng không thể được chấp nhận là thực. Chúng được sinh ra, chúng có đó, và chúng thường xuyên chết đi. Từ chính khoảnh khắc cái gì đó được sinh ra, nó bắt đầu chết đi - đây là loại thực tại gì vậy?
Sinh của bạn đã là bắt đầu của chết. Kể từ đó bạn đã không làm bất kì cái gì ngoại trừ chết đi - mọi ngày, liên tục - mặc dầu quá trình này là rất chậm. Nó có thể mất bẩy mươi năm hay tám mươi năm để đạt tới nấm mồ của bạn, nhưng bạn đang di chuyển tới nó từ khi bạn rời khỏi nôi... một cách nhất quán... không bao giờ lấy một ngày nghỉ, không bao giờ đi lạc lối. Không có cách nào đi lạc lối! Bất kì cái gì bạn làm, bất kì chỗ nào bạn đi, bạn đều đang đi hướng tới nghĩa địa. Một ngày nào đó bạn đã không có... một ngày nào đó bạn lại không có - mặc dầu bạn đã tồn tại trong bẩy mươi năm.
Mơ của bạn cũng tồn tại, trong lúc này. Nó có thể chỉ bẩy phút, hay bẩy mươi phút, nhưng điều đó không tạo ra khác biệt gì. Mơ được sinh ra, nó còn lại đó... bạn bị ảnh hưởng bởi nó, như bạn bị ảnh hưởng bởi bất kì cái gì thực, và thế rồi nó chết.
Cùng điều này là bản chất của cái gọi là thực tại của chúng ta. Có lẽ nó ở trên qui mô lớn hơn, mơ kéo dài lâu hơn. Nhưng hàng triệu người đã sống ở đây trước chúng ta, và chúng ta không biết ngay cả tên của họ. Chúng ta không biết rằng họ đã rơi vào yêu, rằng họ đã tranh đấu, rằng họ đã bị giết, bị sát hại, rằng họ đã tự tử, rằng họ đã trở thành thủ tướng, tổng thống, siêu giầu... và họ tất cả đã biến mất dường như họ không là gì ngoài việc viết lên nước - hay nhiều nhất là viết lên cát. Điều đó kéo dài một chốc, thế rồi gió mạnh tới và mọi thứ viết ra biến mất.
Theo những người chứng ngộ, cái chỉ là viết trên nước... hay nó có thể viết trên cát, hay nó có thể viết trên đá kéo dài hàng nghìn năm - khác biệt chỉ là thời gian; ngoài ra không có khác biệt. Khác biệt chỉ về phương tiện - nước, cát, hay đá. Việc viết là như nhau: một ngày nào đó nó đã không có, với thời gian nào đó nó còn lại, một ngày nào đó nó lại sẽ không có.
Mọi thứ tới từ hư không và mọi thứ di chuyển vào trong hư không: đó là nghĩa của maya. Nó không ngụ ý cái không thực, vì ngay cả việc viết trên cát là thực. Ngay cả viết trên nước có thực tại riêng của nó, mặc dầu nó rất thoáng qua - bạn thậm chí chưa viết xong và nó đã biến mất! Việc viết trên đá sẽ kéo dài trong hàng nghìn năm. Vậy mà một điều là chắc chắn: chúng tất cả là thực, nhưng một ngày nào đó chúng tới từ hư không, và một ngày nào đó chúng quay trở lại trong hư không. Đó là nghĩa của từ `maya'. Nó không tương đương với ảo tưởng.
Con người của chứng ngộ nhìn toàn thể sự tồn tại là maya. Nó đi vào trong sự tồn tại, nó biến mất. Nó không phải là thực tại vĩnh hằng, cái không bao giờ bắt đầu và không bao giờ kết thúc.
Toàn thể việc tìm kiếm chân lí là về cái bao giờ cũng còn như nó vậy. Nó không đi vào trong sự tồn tại cũng không đi ra khỏi sự tồn tại. Và hàng nghìn người tìm kiếm đã đi tới cùng một kết luận: rằng chỉ có một thứ, chỉ một thứ trong toàn thể sự tồn tại bao giờ cũng còn như nó vậy, và đó là nhận biết của bạn.
Ngoại trừ nhận biết, mọi thứ đều là maya.
Duy nhất nhận biết, người quan sát bên trong bạn, thuộc vào thực tại vĩnh hằng - là thực tại duy nhất. Nó không bao giờ sinh... không bao giờ diệt. Nó bao giờ cũng vậy, và nó bao giờ cũng sẽ vậy.

 

Từ "Thiền sư lớn Đại Huệ"

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập