Các khái niệm trong cuộc sống

Khổ

Sao tôi cảm thấy nhiều đau thế trong việc buông bỏ mọi thứ gây cho tôi khổ?

Những thứ gây ra khổ của bạn phải cho bạn sướng nào đó nữa; bằng không vấn đề này không nảy sinh đâu. Nếu chúng là khổ thuần khiết bạn đã vứt bỏ chúng đi rồi. Nhưng trong cuộc sống, chẳng cái gì thuần khiết cả; mọi thứ đều bị trộn lẫn với cái đối lập của nó. Mọi thứ đều mang cái đối lập của nó trong bụng nó.

Điều bạn gọi là khổ, hãy phân tích nó, hãy thấm vào trong nó, và bạn sẽ thấy rằng nó cho bạn cái gì đó bạn muốn có. Có thể cái đó không phải là thực, có thể nó chỉ là hi vọng, có thể nó chỉ là hứa hẹn cho ngày mai, nhưng bạn sẽ níu bám lấy khổ, bạn sẽ níu bám lấy đau, trong hi vọng rằng ngày mai cái gì đó mà bạn bao giờ cũng ham muốn và khao khát sẽ xảy ra. Bạn chịu đựng khổ trong hi vọng về sướng. Nếu nó là khổ thuần khiết thì không thể nào níu bám được nó.

Hãy quan sát, hãy tỉnh táo hơn về khổ của bạn. Chẳng hạn, bạn đang cảm thấy ghen tuông. Điều đó tạo ra khổ. Nhưng hãy nhìn quanh - phải có cái gì đó tích cực trong nó. Nó cũng cho bạn bản ngã nào đó, cảm giác nào đó về bản thể mình tách rời khỏi người khác, một cảm giác cao siêu. Ghen tuông của bạn ít nhất cũng giả vờ là tình yêu. Nếu bạn không cảm thấy ghen tuông bạn sẽ nghĩ có thể bạn không yêu thêm nữa, và bạn níu bám lấy ghen tuông vì bạn muốn níu bám lấy tình yêu của mình - ít nhất cũng là ý tưởng về tình yêu. Nếu người đàn bà của bạn hay người đàn ông của bạn đi với ai đó khác và bạn không cảm thấy ghen tuông chút nào, bạn sẽ lập tức trở nên quan tâm rằng bạn không còn yêu nữa. Bằng không, trong hàng thế kỉ bạn đã từng được bảo rằng người yêu hay ghen tuông. Ghen tuông đã trở thành một phần cố hữu của tình yêu của bạn: không ghen tuông tình yêu của bạn chết; chỉ với ghen tuông cái gọi là tình yêu của bạn mới sống. Nếu bạn muốn yêu bạn sẽ phải chấp nhận ghen tuông của mình và khổ được nó tạo ra.

Và tâm trí bạn lại rất tinh ranh và rất láu lỉnh trong việc tìm cách hợp lí hoá. Nó sẽ nói, "Cảm thấy ghen tuông là điều tự nhiên." Và điều đó có vẻ như tự nhiên bởi vì mọi người khác đều làm cùng điều đó. Tâm trí bạn sẽ nói, "Tự nhiên là phải cảm thấy đau khi người yêu của mình rời bỏ mình, bởi vì mình đã yêu quá nhiều! Làm sao mình tránh được nỗi đau này, vết thương này, khi người yêu của mình rời bỏ mình?" Thực tế, bạn đang tận hưởng vết thương của mình nữa, theo cách rất tinh tế và vô ý thức. Vết thương của bạn đang cho bạn ý tưởng rằng bạn là người yêu lớn lao, rằng bạn đã yêu quá nhiều, rằng bạn đã yêu sâu sắc thế. Tình yêu của bạn sâu xa thế, bạn bị tan nát bởi vì người yêu đã rời bỏ bạn. Cho dù bạn không tan nát thì bạn cũng sẽ giả vờ bị tan nát - bạn sẽ tin vào dối trá riêng của mình. Bạn sẽ cư xử cứ dường như bạn đang trong khổ lớn lao, bạn sẽ kêu gào khóc lóc - và nước mắt của bạn có thể không đúng chút nào, nhưng chỉ để an ủi bản thân bạn rằng bạn là người yêu lớn lao, bạn phải kêu khóc.

Hãy quan sát mọi loại khổ: Hoặc nó có sướng nào đó trong nó mà bạn không sẵn sàn để mất, hoặc nó có hi vọng nào đó trong nó mà cứ lủng lẳng trước bạn như củ cà rốt. Và nó trông gần thế, ngay góc kia thôi, và bạn đã du hành lâu thế và bây giờ mục đích lại gần thế - sao lại vứt nó đi? Bạn sẽ tìm cách hợp lí hoá nào đó trong nó, đạo đức giả nào đó trong nó.
Mới vài ngày trước đây một người đàn bà đã viết cho tôi rằng người đàn ông của cô ấy đã rời bỏ cô ấy và cô ấy không cảm thấy khổ - cô ấy muốn biết cái gì sai với mình? "Sao tôi không cảm thấy khổ? Tôi quá cứng rắn, như đá sao? Tôi không cảm thấy khổ gì," cô ấy viết cho tôi. Cô ấy khổ bởi vì cô ấy không cảm thấy khổ! Cô ấy đang trông đợi bị tan nát. "Thế mà ngược lại," cô ấy viết, "tôi có thể thú nhận rằng tôi cảm thấy hạnh phúc - và điều đó làm cho tôi rất buồn. Đây là loại tình yêu gì vậy? Tôi cảm thấy hạnh phúc, nhẹ gánh; một tải trọng lớn đã biến mất khỏi con người tôi." Cô ấy hỏi tôi, "Điều đó có bình thường không? Tôi có đúng tất cả hay cái gì đó về cơ bản sai với tôi?"

Chẳng cái gì sai với cô ấy cả, cô ấy tuyệt đối đúng. Thực tế, khi những người yêu - sau một thời gian dài sống chung và tất cả mọi khổ sở nhất định xảy ra khi bạn ở cùng nhau - rời bỏ nhau, nó là việc làm nhẹ bớt. Nhưng thú nhận rằng điều đó làm nhẹ bớt là ngược lại bản ngã. Trong vài ngày, ít nhất bạn sẽ đi với khuôn mặt dài, với nước mắt chảy ra từ mắt - giả dối, nhưng đây là ý tưởng đã lan tràn trên thế giới.

Nếu ai đó chết và bạn không cảm thấy buồn bạn sẽ bắt đầu cảm thấy rằng cái gì đó chắc chắn sai với bạn. Làm sao bạn có thể tránh được nỗi buồn khi ai đó đã chết? Bởi vì chúng ta đã được bảo điều đó là tự nhiên, nó là bình thường, và mọi người đều muốn tự nhiên và bình thường. Nó không phải là bình thường, nó chỉ là trung bình. Nó không phải là tự nhiên, nó chỉ là thói quen được trau dồi lâu; bằng không chẳng có gì để khóc lóc than vãn cả. Cái chết chẳng phá huỷ cái gì. Thân thể là cát bụi và trở về với cát bụi, còn tâm thức có hai khả năng: Nếu nó vẫn ham muốn thì nó sẽ đi thêm vào bụng mẹ khác, hay nếu mọi ham muốn đã biến mất thế thì nó sẽ đi vào bụng của sự tồn tại, vào cái vĩnh hằng. Chẳng cái gì bị phá huỷ cả. Thân thể lại trở thành một phần của đất, đi vào nghỉ ngơi, còn linh hồn đi vào tâm thức vũ trụ hay đi vào thân thể khác.

Nhưng bạn than vãn và khóc lóc và bạn mang nỗi buồn trong nhiều ngày. Đấy chỉ là hình thức - hay nếu nó không phải là hình thức thì có mọi khả năng là bạn chưa bao giờ yêu người đã chết và bây giờ bạn cảm thấy ăn năn. Bạn chưa bao giờ yêu người này một cách toàn bộ và bây giờ không còn thời gian nữa. Bây giờ người này đã biến mất, bây giờ họ sẽ không bao giờ sẵn có nữa. Có thể bạn đã cãi nhau với chồng bạn và anh ấy đã chết trong đêm trong giấc ngủ của anh ấy - bây giờ bạn sẽ nói bạn khóc lóc bởi vì anh ấy đã chết, nhưng thực sự bạn đang khóc bởi vì bạn thậm chí đã không có khả năng xin anh ấy tha thứ. Bạn thậm chí đã không có khả năng nói lời chào tạm biệt. Cuộc cãi vã sẽ treo trên bạn như đám mây vĩnh viễn.

Nếu bạn sống từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc trong tính toàn bộ, thế thì không bao giờ có ăn năn, không mặc cảm. Nếu bạn đã yêu một cách toàn bộ, không có vấn đề gì. Một ngày nào đó nếu người yêu ra đi, điều đó đơn giản nghĩa là bây giờ con đường của chúng ta tách làm đôi. Chúng ta có thể nói lời tạm biệt, chúng ta có thể cảm ơn lẫn nhau. Chúng ta chia sẻ nhiều thế, chúng ta yêu nhiều thế, chúng ta đã làm giàu cho cuộc sống của nhau nhiều thế - cái gì có đó để mà khóc lóc và than vãn, và sao lại khổ?

Nhưng mọi người bị vướng mắc trong việc hợp lí hoá của mình tới mức họ không thể thấy được bên ngoài chúng. Và họ hợp lí hoá mọi điều. Ngay cả những điều hiển nhiên đơn giản cũng trở thành rất phức tạp.

Bạn hỏi tôi, "Sao tôi cảm thấy nhiều đau thế trong việc buông bỏ mọi thứ làm tôi khổ?" Bạn còn chưa được thuyết phục rằng chúng đang gây ra khổ cho bạn. Tôi đang nói rằng chúng đang gây ra khổ cho bạn, nhưng bạn còn chưa được thuyết phục. Và vấn đề không phải là việc nói của tôi về điều đó - điều căn bản là bạn sẽ phải hiểu: "Đây là những điều làm cho mình khổ." Và bạn sẽ phải thấy rằng có những đầu tư vào khổ của bạn. Nếu bạn muốn những đầu tư đó bạn sẽ phải học sống với khổ; nếu bạn muốn vứt bỏ khổ, bạn sẽ phải vứt bỏ những đầu tư đó nữa.

Bạn có quan sát điều đó không? Nếu bạn nói về khổ của mình cho mọi người, họ cho bạn sự thông cảm. Mọi người đều thông cảm với người khổ. Bây giờ, nếu bạn thích nhận được sự thông cảm từ mọi người bạn không thể vứt bỏ khổ của mình được; đó là đầu tư của bạn.

Chồng khổ về nhà, vợ yêu thương, thông cảm. Anh ta càng khổ nhiều, con anh ta càng chăm sóc anh ta hơn; anh ta càng khổ nhiều, bạn anh ta càng thân thiện với anh ta hơn. Mọi người đều chăm sóc cho anh ta. Khoảnh khắc anh ta bắt đầu trở nên hạnh phúc tất nhiên họ rút lại sự thông cảm của họ - người hạnh phúc không cần thông cảm. Người đó càng hạnh phúc, người đó càng thấy rằng chẳng ai chăm nom tới mình. Cứ dường như mọi người bỗng nhiên trở thành hà khắc, đông cứng. Bây giờ, làm sao bạn có thể vứt bỏ khổ của mình được?

Bạn sẽ phải vứt bỏ ham muốn này về sự chú ý, ham muốn này về việc nhận được sự thông cảm từ mọi người. Thực tế, ham muốn sự thông cảm từ mọi người là rất xấu - nó làm bạn thành kẻ ăn xin. Và hãy nhớ, thông cảm không phải là yêu; họ đang bắt buộc bạn, họ đang đáp ứng một loại nghĩa vụ - đó không phải là tình yêu. Họ có thể không thích bạn, nhưng dầu vậy họ sẽ thông cảm với bạn. Đây là xã giao, văn hoá, văn minh, hình thức - nhưng bạn đang sống trên những điều giả. Tất nhiên, nếu bạn trở nên hạnh phúc, nếu bạn vứt bỏ khổ của mình, đó sẽ là thay đổi triệt để trong phong cách sống của bạn; mọi sự có thể bắt đầu thay đổi.
Có lần một phụ nữ tới tôi, vợ của một trong những người giầu nhất ở Ấn Độ, và cô ấy bảo tôi, "Tôi muốn thiền nhưng chồng tôi chống lại điều đó."

Tôi hỏi cô ấy, "Sao chồng bạn lại chống thiền?"

Cô ấy nói, "Anh ấy bảo, 'Như em hiện thế, anh yêu em. Anh không biết điều gì sẽ xảy ra sau thiền. Nếu em bắt đầu thiền em nhất định thay đổi; thế thì anh không biết liệu anh sẽ có khả năng yêu em hay không, bởi vì em sẽ là người khác.'"

Tôi nói với người đàn bà này, "Chồng bạn có vấn đề ở đấy - chắc chắn mọi sự sẽ khác. Bạn sẽ tự do hơn, độc lập hơn. Bạn sẽ vui vẻ hơn, và chồng bạn sẽ phải học sống với người đàn bà mới. Anh ấy có thể không thích bạn theo cách đó, anh ấy có thể bắt đầu cảm thấy tự ti. Ngay bây giờ anh ấy cảm thấy cao hơn bạn."

Tôi bảo người đàn bà này, "Chồng bạn đúng đấy; trước khi bạn đi vào con đường của thiền, bạn phải xem xét nó, bởi vì có nguy hiểm đằng trước."

Cô ấy đã không nghe tôi; cô ấy bắt đầu thiền. Bây giờ cô ấy đã li dị. Cô ấy tới tôi sau vài năm và nói, "Thầy đã đúng. Tôi càng trở nên im lặng hơn, chồng tôi càng trở nên giận dữ hơn đối với tôi. Anh ấy chưa bao giờ bạo hành thế - cái gì đó kì lạ bắt đầy xảy ra," cô ấy bảo tôi. "Tôi càng trở nên im lặng và yên tĩnh thì anh ấy càng trở nên hung hãn hơn." Toàn thể tâm trí sô vanh đàn ông của anh ta bị lâm nguy. Anh ta muốn phá huỷ an bình và im lặng đang xảy ra cho người đàn bà này để cho anh ấy có thể vẫn còn cao hơn. Và bởi vì điều đó không thể xảy ra được theo cách anh ấy muốn, anh ấy đã li dị người đàn bà này.

Một thế giới thực kì lạ! Nếu bạn trở nên an bình, sự thân thiết của bạn với mọi người sẽ thay đổi bởi vì bạn là con người khác. Nếu sự thân thiết của bạn được gắn với khốn khổ của bạn, sự thân thiết có thể biến mất.

Tôi đã có một người bạn. Anh ấy là giáo sư trong cùng trường đại học nơi tôi đã là giáo sư; anh ấy là một người lao động xã hội lớn lao. Ở Ấn Độ, phải làm gì với goá phụ vẫn là vấn đế. Không ai muốn lấy họ, và đàn bà goá không được ủng hộ về cưới xin; điều đó dường như là tội lỗi. Và vị giáo sư này đã quyết định lấy một người đàn bà goá. Anh ấy không bận tậm liệu mình có yêu người đàn bà này hay không - mối quan tâm duy nhất của anh ấy là ở chỗ cô ấy phải là bà goá. Và anh ấy đã thuyết phụ một bà goá, dần dần cô ấy sẵn sàng.

Tôi bảo người này, "Trước khi anh lấy cú nhảy, hãy xem xét nó ít nhất ba ngày - hãy đi vào trong sự cô lập. Anh có yêu người đàn bà này không, hay đấy chỉ là việc phục vụ xã hội lớn lao mà anh đang làm?" Cưới người goá ở Ấn Độ được coi là điều gì đó rất cách mạng, điều gì đó rất triệt để. "Anh đang cố gắng chứng minh rằng anh là nhà cách mạng sao? Nếu anh cố gắng để chứng minh rằng anh là nhà cách mạng, thế thì anh nhất định gặp rắc rối đấy - khoảnh khắc anh cưới, cô ấy sẽ không còn là người goá và mối quan tâm của anh sẽ bị mất."

Anh ấy đã không nghe tôi. Anh ấy đã lấy... và sau sáu tháng anh ấy bảo tôi, "Anh đúng đấy." Anh ta khóc. Anh ta nói, "Tôi đã không thấy ra vấn đề: tôi đã yêu việc goá của cô ấy, không trong tình yêu với cô ấy vì bản thân cô ấy. Và bây giờ chắc chắc cô ấy không còn là người goá nữa."

Thế là tôi nói, "Anh hãy làm một điều - tự tử đi, làm cho cô ấy thành goá lần nữa, và để cho ai đó khác một cơ hội để là nhà cách mạng!" Bạn còn có thể làm được cái gì khác?

Tâm trí con người ngu xuẩn thế, vô thức thế. Nó trong giấc ngủ sâu, ngủ, ngáy.

Bạn không thể buông bỏ được những thứ làm cho bạn khổ bởi vì bạn còn chưa thấy sự đầu tư, bạn còn chưa nhìn sâu vào trong chúng. Bạn chưa thấy rằng có sướng nào đó bạn suy dẫn ra từ nỗi khổ của mình. Bạn sẽ phải vứt cả hai - và thế thì không có vấn đề gì. Trong thực tế, khổ và sướng chỉ có thể được vứt đi cùng nhau. Và thế thì cái nảy sinh là phúc lạc.
Phúc lạc không phải là sướng. Phúc lạc thậm chí không phải là hạnh phúc. Hạnh phúc bao giờ cũng bị gắn với bất hạnh và sướng bao giờ cũng bị gắn với đau. Vứt bỏ cả hai... Bạn muốn vứt khổ để cho bạn có thể hạnh phúc - điều đó là cách tiếp cận tuyệt đối sai. Bạn sẽ phải vứt bỏ cả hai. Thấy rằng chúng đều cùng nhau, người ta vứt chúng đi; bạn không thể chọn một phần.

Trong cuộc sống, mọi thứ đều có sự thống nhất hữu cơ. Đau và sướng không phải là hai điều. Thực sự, nếu chúng ta làm ra ngôn ngữ khoa học hơn, chúng ta sẽ vứt bỏ những từ này: đau và sướng. Chúng ta sẽ làm ra một từ thôi: đau-sướng, hạnh phúc bất hạnh, ngày đêm, sống chết. Đây là từng từ một vì chúng là không tách rời được. Và bạn muốn chọn một phần thôi: Bạn muốn chỉ có hoa hồng và không có gai, bạn muốn chỉ có ngày và không có đêm, bạn muốn chỉ có yêu và không ghét. Điều này sẽ không xảy ra đâu - điều này không phải là cách thức mọi sự đang là. Bạn sẽ phải vứt bỏ cả hai, và thế thì nảy sinh một thế giới hoàn toàn khác: thế giới của phúc lạc.

Phúc lạc là an bình tuyệt đối, không bị quấy rối bởi đau không bị quấy rối bởi sướng.

Để kỉ niệm lần thứ bốn mươi ngày cưới, Seymour và Rose trở về cùng căn phòng khách sạn tầng hai nơi họ đã trải qua tuần trăng mật.
"Bây giờ," Seymour nói, "cũng giống như đêm đầu tiên, chúng ta hãy cởi quần áo ra, vào góc phòng đối diện, tắt đèn đi, rồi chạy vào nhau và ôm nhau." Họ cởi quần áo, đi vào các góc phòng đối diện, tắt đèn đi và chạy về nhau. Nhưng giác quan định hướng của họ đã kém đi sau bốn mươi năm, cho nên Seymour bắt trượt Rose và ông ta lao thẳng ra cửa sổ. Ông ta nhào ra bãi cỏ trong sự sửng sốt.

Seymour gõ cửa sổ hành lang để gợi sự chú ý của người tiếp tân. "Tôi bị ngã từ tầng trên," ông ta nói. "Tôi trần truồng và tôi phải trở lại phòng của mình."

"Được thôi," người tiếp tân nói, "Không ai sẽ nhìn ông đâu."

"Anh có điên không đấy? Tôi phải bước qua khu tiếp tân mà tôi lại đang trần truồng đây."

"Không ai có thể nhìn được ông đâu," người tiếp tân nhắc lại. "Mọi người đều ở tầng trên đang cố lôi bà già ra khỏi quả đấm cửa!"

Mọi người đều ngu xuẩn thế! Không chỉ người trẻ đâu - bạn càng già, bạn càng trở nên ngu hơn. Bạn càng kinh nghiệm nhiều, dường như bạn càng tích luỹ nhiều ngu xuẩn hơn qua cuộc sống. Thực sự hãn hữu lắm một người mới bắt đầu quan sát, nhìn nhận cuộc sống riêng của mình và hình mẫu sống riêng của mình.

Hãy nhìn khổ của bạn là gì, ham muốn nào gây ra nó, và tại sao bạn đang níu bám lấy những ham muốn đó. Và đấy không phải là lần đầu tiên mà bạn níu bám lấy những ham muốn đó đâu; đây đã từng là hình mẫu của cả đời bạn và bạn đã chẳng đạt tới đâu cả. Bạn cứ đi theo vòng tròn, bạn chưa bao giờ đi tới sự trưởng thành thực sự nào. Bạn vẫn còn là đứa trẻ, ngu xuẩn. Bạn được sinh ra với thông minh mà có thể làm bạn thành vị phật, nhưng nó bị mất hút vào những điều không cần thiết.

Một nông dân chỉ có hai còn bò đực già bất lực đã mua một con bò đực mới, trẻ, cường tráng. Ngay lập tức con bò mới nhảy lên hết con bò cái này tới con bò cái khác trên đồng cỏ. Sau khi quan sát điều này trong một giờ, một trong những con bò già bắt đầu gõ chân xuống đất và thở phì phì.

"Có chuyện gì thế?" con kia hỏi. "Anh mới có ý tưởng gì sao?"

"Không," con bò đực thứ nhất nói, "nhưng tôi không muốn anh chàng trẻ kia nghĩ tôi là một trong những con bò cái."

Ngay cả trong tuổi già của mình mọi người vẫn cứ mang bản ngã của họ. Họ phải giả vờ, họ phải làm bộ làm tịch, và cả đời họ chẳng là gì ngoài câu chuyện dài về khổ. Dầu vậy họ vẫn phòng thủ cho nó. Thay vì thực sự thay đổi nó, họ rất phòng thủ.

Hãy vứt tất cả mọi tính phòng thủ đi, vứt mọi áo giáp đi. Hãy bắt đầu quan sát cách bạn sống cuộc sống thường ngày của mình, khoảnh khắc qua khoảnh khắc. Và bất kì điều gì bạn đang làm, hãy đi vào những chi tiết của nó. Bạn không cần phải đi tới nhà phân tâm, bạn có thể tự mình phân tích từng hình mẫu của cuộc sống của mình - nó là quá trình đơn giản thế! Hãy quan sát và bạn sẽ có khả năng thấy điều đang xảy ra, điều đã từng xảy ra cho tới giờ. Bạn đã từng chọn lựa, và đó đã từng là vấn đề - bạn đã từng chọn phần này chống lại phần khác, và chúng cả hai là cùng nhau. Đừng chọn lựa chút nào. Hãy quan sát và nhận biết mà không chọn lựa, và bạn sẽ thấy bản thân mình trong thiên đường.
_________________
Herenow-Consciousness-Alert

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập