Tình yêu và từ bi

Từ bi

Maneesha, Thiền là bất kì cái gì trừ cái không tốt, cái không duyên dáng. Nó là từ bi thuần khiết. Và từ bi được kiểm nghiệm trong hoàn cảnh chỉ khi bạn nghĩ gần như không thể nào là từ bi được.
Giai thoại nhỏ này về Thiền sư lớn, Nam Tuyền, có tác động vô cùng cho tất cả các bạn hiểu – không chỉ về mặt trí tuệ, mà với toàn thể bản thể bạn. Cảm thấy nghĩa này trong mọi tế bào của thân thể, tâm trí và linh hồn bạn. Rất khó tìm được câu chuyện như vậy trong lịch sử của bất kì tôn giáo nào khác.
 
Nam Tuyền sống ở một lều nhỏ trên núi, một hôm một sư lạ tới thăm ông ấy lúc ông ấy chuẩn bị ra đồng đi làm.
 
Từng và mọi lời đều phải được hiểu rõ ràng. Người lạ không được mọi người chấp nhận. Chính việc là người lạ tạo ra sợ trong bạn, vì người đó là không thể dự đoán được. Rời khỏi lều để đi làm trên đồng, bảo người lạ này nghỉ lại, cần tin cậy mênh mông, tin cậy mà cho dù bị phản bội, vẫn không thể bị phá huỷ.
Ông ấy thậm chí đã không hỏi tên của sư này, không hỏi sư này từ đâu tới, không hỏi chủ định của sư này là gì, sư này muốn gì từ ông ấy. Không câu hỏi chút nào... Như thế là cách tiếp cận của Thiền – không câu hỏi chút nào, nhưng chấp nhận sâu sắc tính lạ của mọi thứ.
Mọi điều này là biểu tượng. Bạn có biết tre bên ngoài Phòng Phật không? Bạn có biết những người này và mây bay qua và mưa không? Mọi thứ đều là lạ và đó là cái đẹp của nó. Cũng như tre và hoa và hoa hồng và mây và sao được chấp nhận mà không có tên tuổi, đẳng cấp, đất nước, giống nòi, cùng điều đó đáng phải là cách tiếp cận tới con người chứ. Tại sao bạn phân biệt? Tại sao bạn hỏi một người về tên của người đó, chủ định của người đó? Bạn làm điều đó để cho bạn có thể bỏ nỗi sợ về người lạ.
Thực ra, mọi người đều là người lạ, ngay cả vợ bạn hay chồng bạn hay con bạn. Bạn có biết con bạn không? Chúng là người lạ cũng như tre hay có lẽ thậm chí còn hơn, vì chúng tới từ bạn nhưng chúng không là từ bạn – chúng tới từ cõi bên kia. Vậy mà bạn đã không hỏi đứa trẻ, "Tại sao con đã tới?"
Đó là cách tiếp cận của Thiền. Nam Tuyền đã không hỏi sư lạ này. Ngược lại, ông ấy đón chào ông này, nói, "Ông cứ coi như ở nhà ông đi.”
Trong một giai thoại nhỏ, trong vài lời chính điều bản chất có thể được diễn đạt. "Ông cứ coi như ở nhà ông đi."
Một người như Nam Tuyền không sở hữu bất kì cái gì: toàn thể sự tồn tại là nhà của ông ấy; chiếc lều nhỏ này không thể giới hạn được ông ấy, không thể trở thành đồ sở hữu của ông ấy.
Ông ấy nói với người lạ, "Ông cứ coi như ở nhà ông đi. Nấu bất kì cái gì ông thích mà ăn trưa, thế rồi đem chút thức ăn còn lại cho tôi theo đường đi tới chỗ làm việc của tôi."
Bạn có thấy không? Ông ấy không nói, "Chuẩn bị bữa trưa cho tôi." Ông ấy nói, "Chuẩn bị bữa trưa cho ông và nếu cái gì đó còn sót lại, đem nó cho tôi ở cánh đồng nơi tôi đang làm việc."
 
Nam Tuyền làm việc chăm chỉ mãi tới tối, và về nhà rất đói. Sư lạ đã nấu cơm và tự mình ăn bữa trưa ngon lành, thế rồi đổ mọi thức ăn thừa đi và đập vỡ mọi đồ nấu bếp. Nam Tuyền thấy sư này đang ngủ an bình trong lều trống, nhưng khi ông ấy duỗi người mệt mỏi nằm bên cạnh người lạ này, người này đứng dậy và đi mất.
 
Ngay cả vậy, Nam Tuyền đã không hỏi cái gì đã xảy ra cho đồ ăn thừa. Ông ấy đã không hỏi, "Mọi đồ ăn thừa đâu rồi? Và ông đi đâu?" Thái độ không hỏi hướng tới sự tồn tại, sự chấp nhận hồn nhiên thuần khiết rằng người lạ phải đang làm bất kì cái gì người đó cảm thấy đúng cần làm.
 
Nhiều năm sau, Nam Tuyền kể lại giai thoại này cho đệ tử của mình, với lời bình, "Ông ta là sư tốt thế - thậm chí tới giờ ta vẫn còn nhớ ông ta."
 
Đây là điều rất bản chất của từ bi, của yêu, của tin cậy. Bạn không thể phản bội lại nó: bằng việc phản bội nó, bạn đang phản bội bản thân bạn. Sư lạ đó đã làm mọi thứ để phá huỷ tin cậy của Nam Tuyền vào nhân tính. Nhưng ngược lại, tin cậy của Nam Tuyền đã trải qua thử lửa.
 
Nhiều năm sau, ông ấy nói, "Ông ta là sư tốt thế - thậm chí tới giờ ta vẫn còn nhớ ông ta."
 
Nếu bạn có thể hiểu cách tiếp cận của không điều kiện, không phán xét... Có mọi khả năng rằng Nam Tuyền chắc đã phán xét rằng, "Cha này đã chứng tỏ là tuyệt đối vô giá trị với tin cậy của mình." Thế thì tin cậy là rất nhỏ; tin cậy của Nam Tuyền là lớn như toàn thể bầu trời. Ông này làm hại gì? Tất nhiên Nam Tuyền mất bữa ăn, đồ nấu bếp của ông ấy bị đập vỡ, nhưng đây là những thứ nhỏ bé. Chỉ tâm trí tầm thường mới quan tâm tới những thứ này. Những người giầu có bên trong, người biết tới vương quốc Thượng đế của họ, sẽ không bận tâm tới những điều như thế. "Anh chàng đó phải có lí do riêng của ông ta; mình là ai mà phán xét? Ít nhất ông ta đã không giết mình. Ông ta đã không đốt lều. Ông ta đã là anh chàng tốt thế," Nam Tuyền nói. "Thậm chí tới giờ ta vẫn còn nhớ ông ta – sự hào phóng của ông ta, an bình của ông ta, việc đi im lặng của ông ta không làm phiền tới ta."
Từ bi chỉ có thể là vô giới hạn. Nếu bạn đặt giới hạn lên từ bi của bạn, bạn đang lừa bản thân bạn vì bên ngoài giới hạn đó, hoài nghi đang chờ đợi. Bên ngoài giới hạn đó là bắt đầu của không tin cậy. Người đó đã làm hại gì mà bạn phải làm mất kinh nghiệm quí giá về tin cậy? Thực ra, người lạ này đã cho Nam Tuyền một cơ hội để nhìn bản thân ông ấy rằng ông ấy không giận, rằng ông ấy không nghi ngờ, rằng từ bi của ông ấy là không bị giới hạn. Ông ấy cám ơn người lạ này và về sau ông ấy nói, "Ông ta là sư tốt thế - thậm chí tới giờ ta vẫn nhớ ông ta."
Nếu bạn có thể trải nghiệm điểm này, toàn thể cuộc đời bạn sẽ được biến đổi. Thế thì toàn thể sự tồn tại này không còn là lạ nữa, nó trở thành rất quen thuộc. Bạn ở nhà tại mọi chỗ. Không người nào, thậm chí không con vật, chim chóc, con chim cúc cu này, những cây tre đứng im lặng này... chúng tất cả đều trở thành bạn bè. Bạn bắt đầu sống trong thơ ca, bạn bắt đầu sống trong điệu vũ mà không biết tới hoài nghi.
Tôn giáo đã từng trao đồng tiền giả cho mọi người có tên là niềm tin. Nếu bạn nhìn và từ điển, niềm tin và tin cậy và đức tin dường như đồng nghĩa. Chúng không đồng nghĩa đâu: niềm tin bao giờ cũng là niềm tin vào giả thuyết nào đó; đức tin bao giờ cũng từ sợ; tin cậy có phẩm chất khác toàn bộ - nó là từ hiểu biết, từ yêu. Một khi bạn bắt đầu sống từ yêu, chỉ thế thì bạn mới biết tôn giáo là gì. Thiền là dạng thuần khiết nhất của tôn giáo.
 
Từ "Thiền: Bước nhảy lượng tử từ tâm trí sang vô trí"
 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập