Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Công phu và nguyên lý Thiền Giai thoại Thiền
 
 
Thiền

Giai thoại Thiền

 

Giai thoại Thiền có thể trở thành lực biến đổi trong cuộc đời bạn. Vài phút này ở đây có thể tạo ra con người mới từ bạn. Chỉ một điều nhỏ phải được thực hiện: bảo tâm trí câm miệng, và đủ mạnh để không bị dính líu vào hay bị đồng nhất với quá trình suy nghĩ. Điều đó đã trở thành thói quen của chúng ta. Chúng ta gần như quên mất rằng chúng ta được sinh ra mà không có bất kì suy nghĩ nào. Mọi ý nghĩ đều không là gì ngoài bụi đã tụ lên bạn trong thời gian bạn đã lớn lên, và bụi này đang ngăn cản bạn khỏi thấy bản thân bạn.

Những giai thoại này là nhỏ nhưng là cách thức rất nhấn mạnh để loại bỏ bụi, để làm cho gương thành trong rõ, để cho bạn có thể thấy mặt nguyên thuỷ của bạn. Nó là mặt mà sự tồn tại đã trao cho bạn, không phải là mặt và nhân cách mà xã hội đã áp đặt lên bạn. Nhớ điều này, rằng nhân cách của bạn là việc áp đặt bởi người khác lên bạn. Với mọi ý định tốt, bố mẹ bạn, xã hội bạn, thầy giáo của bạn tất cả đã từng cố gắng rằng bạn phải không là bản thân bạn, bạn phải là ai đó khác. Và họ cung cấp mẫu người lí tưởng - người mà bạn phải là vậy.

Nhưng không may điều đó là không thể được; bạn không thể là bất kì người nào khác hơn người mà sự tồn tại đã dự định cho bạn là vậy. Nhưng bạn có thể bỏ lỡ định mệnh của bạn. Bạn không thể là định mệnh của bất kì ai khác, nhưng bạn có thể bỏ lỡ định mệnh riêng của bạn. Và cách bỏ lỡ nó là rất đơn giản: cố là ai đó khác, và dần dần, dần dần một nhân cách, mặt nạ giả mà không phải là bạn - cái bao gồm những mong đợi của người khác - sẽ nảy sinh và che phủ sự hồn nhiên của bạn. Và hồn nhiên đó là kho báu duy nhất của bạn, chính vĩnh hằng của bạn, cuộc sống bất tử của bạn.

 

Một lần, khi Động Sơn đang đi cùng một sư khác, họ thấy một lá rau trôi xuôi trên dòng suối thung lũng. Động Sơn nói, "Nếu không có ai trong núi sâu, làm sao có thể có lá rau ở đây? Nếu chúng ta đi ngược dòng chúng ta có thể tìm thấy người du hành ở đó."

Vạch đường qua bụi cây và đi nhiều dặm đường lên trên thung lũng, họ đột nhiên thấy một hình người gầy guộc, trông kì lạ. Đó là thầy Ryuzan. Tên ông ấy nghĩa là "Long Sơn," và ông ấy cũng được biết tới là Yinshan - Âm Sơn, nghĩa là, "ẩn trong núi."

 

... vì ông ấy đã ở đó trong núi, xa khỏi mọi người, chỉ ngồi đó không làm gì cả. Núi non im lặng....

Nếu bạn không làm gì cả, tâm trí bạn có thể liên tục kiên trì được bao lâu với các thứ mà đã trở thành lạc hậu, cái không liên quan tới bạn thêm nữa? Khi thời gian trôi qua ý nghĩ trở nên mảnh hơn, và một khoảnh khắc tới khi bạn đơn giản hiện hữu, không có ý nghĩ nào. Khoảnh khắc này khi bạn đạt tới sự quang đãng, chỗ mở của tâm thức bạn, là khoảnh khắc quí giá nhất, vì nó là bản tính bị che giấu của bạn. Nó là niềm huy hoàng của bạn, nó là điệu vũ của bạn, nó là niềm vui của bạn, nó là tự do của bạn. Một khi bạn đã đi vào trong nó không có cách nào để khổ, không có cách nào để căng thẳng, không có cách nào để phiền não - bạn đã đơn giản đi qua mọi điều đó, cái thường là bạn đồng hành của bạn.

Ryuzan, trong câu trả lời của ông ấy, chứng tỏ hiểu biết lớn của ông ấy.

 

Động Sơn và sư kia đặt túi đồ xuống và chào mừng Ryuzan.

Thế rồi Ryuzan nói, "Không có đường trên núi này - làm sao các ông tới được đây?"

Động Sơn nói, "Bỏ sang bên sự kiện không có đường, ông đã vào đâu?"

 

Bây giờ đây là những đối thoại lớn lao; chúng không còn nói về những con đường bình thường. Câu hỏi của Ryuzan không liên quan tới đường bình thường, nhưng dường như là trên bề mặt khi ông ấy hỏi, "Không có đường trên núi này - làm sao các ông tới được đây?" Bản thân Động Sơn đã là thầy. Bất kì ai khác ở vị trí ông ấy chắc đã là sự thất bại; người đó chắc đã không hiểu nghĩa rằng có chỗ trong bản thể chúng ta mà không đường nào dẫn tới - nhưng dầu vậy bạn có thể đạt tới đó, không có bất kì xe cộ nào, không có đường nào, không có hướng dẫn nào, không có bản đồ nào. Có một điểm trong bản thể chúng ta mà chúng ta có thể đạt tới vì chúng ta đã ở đó rồi - chúng ta không phải tới. Chúng ta chỉ phải rút lại ý nghĩ và tưởng tượng của mình, bỏ mọi cái là giả, và chỉ vẫn còn cùng trong sự đơn độc sâu sắc.

Động Sơn đã hiểu đích xác điều đó, rằng Ryuzan không nói về con đường bình thường. Ông ấy nói, "Bỏ sang bên sự kiện không có đường, ông đã vào đâu? Chúng ta có thể thảo luận về con đường sau. Với khoảnh khắc này... nếu ông có thể vào đây, tại sao chúng tôi không thể vào được, bỏ sang bên sự kiện không có đường?" Ông ấy đang biểu lộ hiểu biết Thiền của ông ấy rất rõ ràng; nếu ông có thể đạt tới đây mà không có con đường nào, tại sao chúng tôi không thể đạt tới được? Ông ấy đang đưa ra một phát biểu lớn thế mà có thể được dịch theo cả nghìn cách, với hàng nghìn ngụ ý.

Nó có nghĩa là nếu cho dù một người có thể thành phật, trong phật tính của mình, người đó tuyên bố phật tính của mọi người. Phật tính của ông ấy có nghĩa là con người có năng lực và tiềm năng là vị phật. Dù bạn trở thành phật hay không, điều đó không phải là vấn đề; nhưng tiềm năng của bạn đã biểu lộ rõ ràng, rằng đây là định mệnh của mọi tâm thức con người.

 

Ryuzan nói, "Tôi không tới bằng mây hay nước."

Thế rồi Động Sơn hỏi, "Ông đã sống bao lâu trên núi này?"

 

Ông ấy bỏ chủ đề này vì câu trả lời của Ryuzan mà rõ ràng rằng không có cách nào nói cả... mọi điều ông ấy có thể nói là ở chỗ ông ấy đã không đến bằng mây hay nước. Không có đường, nhưng ông ấy đã tới.

 

Thế rồi Động Sơn hỏi, "Ông đã sống bao lâu trên núi này?"

Ryuzan nói, "Việc trôi qua của mùa và năm không thể đạt tới nó."

 

Thời gian không phải là cách đo cho tâm thức. Trong bản thể sâu nhất của bạn, bạn bao giờ cũng đã ở đây, và bạn bao giờ cũng sẽ ở đây; bạn không bao giờ đi từ đây. Mọi thứ khác di chuyển quanh bạn - toàn thể thế giới di chuyển, mọi ngôi sao di chuyển. Không có vật nào ngoại trừ tâm thức, cái không di chuyển. Nhưng tâm thức của bạn là trung tâm của cơn xoáy lốc. Nó đơn giản vẫn còn ở đây.

Câu trả lời của Ryuzan hay thế: "Việc trôi qua của mùa và năm không thể đạt tới nó." Nó ở ngoài thời gian, cho nên việc trôi qua của mùa và năm... đừng hỏi câu hỏi ngu xuẩn.

Động Sơn hỏi, "Ông ở đây đầu tiên, hay núi ở đây đầu tiên?" Từ điểm mà ông ấy bị cự tuyệt, ông ấy thử cách khác để đem thời gian vào, và đem nó vào theo cách mà Ryuzan sẽ bị bắt. Ông ấy hỏi, Ông ở đây đầu tiên, hay núi ở đây đầu tiên?”

Ryuzan trả lời, "Tôi không biết ai ở đây đầu tiên. Tôi sống ở đây mà không bận tâm về núi và rừng, hay ai tới đầu tiên và ai tới thứ hai."

Đây là khác biệt giữa các tôn giáo khác và Thiền. Khi Động Sơn hỏi, " Ông ở đây đầu tiên, hay núi ở đây đầu tiên? "

Ryuzan trả lời, "Tôi không biết."

 

Chỉ con người của hiểu biết và nhận ra lớn mới có thể nói một cách hồn nhiên, "Tôi không biết."

 

Động Sơn nói, "Sao không biết?"

Ryuzan nói, "Tôi không tới từ cõi tinh tú hay cõi người."

Tôi không tới từ các thần - cõi tinh tú - và tôi không tới từ cõi người. Tâm thức của tôi không có tước hiệu, không có phân loại, nó đơn giản là vũ trụ. Tôi thực sự không tới từ bất kì chỗ nào, tôi đã ở đây.

 

Động Sơn nói, "Ông đã nhận ra chân lí nào mà ông tới cư ngụ ở đây trên núi này?"

Ryuzan nói, "Tôi thấy hai con bò đất sét đánh nhau, đi vào trong đại dương, và mãi cho tới giờ không có tin tức gì về chúng."

 

Theo một cách rất biểu tượng, ông ấy đang nói, "Tôi đã thấy, trong nhân loại, rằng mọi người đang đánh nhau vì bò đất sét." Thượng đế của ông là gì, ngoại trừ bò đất sét? Thấy rằng mọi người đang đánh nhau về các ý nghĩ và quan niệm và kinh sách và tượng và đền chùa, Ryuzan nói, "Thấy điều đó... và họ vẫn chưa giải quyết được. Tôi đã không nghe thấy tin tức nào về họ."

Lần đầu tiên, Động Sơn cúi lạy với kính trọng sâu sắc về Ryuzan, thấy rằng ông ấy không thể nào bị dính líu vào bất kì kì tranh cãi nào, ông ấy không thể bị buộc phải nói những điều mà không nên được nói. Ông ấy biết; đó là lí do tại sao ông ấy có thể nói "Tôi không biết."

Bình thường, những người không biết gì liên tục tuyên bố khôn ngoan của họ. Mọi Shankaracharyas và mọi giáo hoàng - không một người nào được chứng ngộ, nhưng họ là người đứng đầu tôn giáo. Bây giờ những người này sẽ cho loại hướng dẫn nào? Họ sẽ đầu độc tâm trí mọi người.

Nhưng Ryuzan, người có chân giá trị và dũng cảm để nói, "Tôi không biết," đang tuyên bố sự hồn nhiên của mình, sự thuần khiết như trẻ thơ của mình. Điều này làm cho Động Sơn cúi lạy với sự kính trọng sâu sắc với Ryuzan.

Thế rồi ông ấy hỏi Ryuzan, "Khách trong chủ là gì?" Đây là câu hỏi Thiền truyền thống, quyết định liệu thầy có thực là thầy hay chỉ là thầy giáo, con người của nhận ra hay chỉ là con người đã thu thập tri thức từ người khác, từ kinh sách.

"Khách trong chủ là gì?"

Ryuzan nói, "Núi lam được phủ bởi mây trắng."

Mây trắng là khách. Núi lam là chủ, vì nó sẽ còn lại, còn mây sẽ tới và đi. Cái mà tới và đi là khách, và cái còn lại là chủ. Nhưng ông ấy nói điều đó theo cách thơ ca rất hay. Thiền có tính thơ ca vô cùng: "Núi lam được phủ bởi mây trắng."

Động Sơn hỏi, "Chủ trong chủ là gì? Đó là câu hỏi truyền thống khác.

Ryuzan đã trả lời rất hay. Ông ấy nói, "Ông ấy không bao giờ đi ra ngoài cửa." Chủ không bao giờ đi ra ngoài cửa. Cái mà đi ra ngoài là tâm trí; nó đi quanh mọi nơi, Bangkok... bạn đang đi đâu ngay bây giờ, L.A chắc? Chính tâm trí đi, nhưng Avirbhava vẫn còn ở đây. Trong bạn, trong mọi người, tâm thức bao giờ cũng vẫn còn ở trong; nó không bao giờ đi ra ngoài cửa. Tâm trí du hành khắp thế giới. Khoảnh khắc tâm trí dừng du hành, bạn đi tới việc nhận ra lớn lao: rằng bạn không phải là người đã từng du hành. Bạn là người đã không di chuyển dù một li, người bao giờ cũng ở bên trong bạn tại trung tâm sâu nhất, không bao giờ rời khỏi chỗ đó.

Trong thiền của mình, chúng ta đang tìm người chủ. Tất cả chúng ta đều trở thành khách, và đã đi quá xa khỏi bản thể riêng của chúng ta. Trong thiền của mình, chúng ta đang cố quay lại và để cho khách hội nhập vào trong chủ. Khoảnh khắc bạn đi vào trong chính lãnh thổ của bạn, có bùng nổ ánh sáng lớn. Bạn không còn là con người; bạn đã trở thành vị phật. Bạn đã trở thành nhận biết thuần khiết, không bị hạn chế, vô giới hạn.

Câu trả lời của Ryuzan là hay thế:

 

"Ông ấy không bao giờ đi ra ngoài cửa."

Thế rồi Động Sơn hỏi, "Chủ và khách tách xa thế nào?"

Ryuzan nói, "Nước trên sông."

 

Ông ấy phải là một thầy lớn, của hiểu biết vô cùng. Ông ấy đang nói rằng chỉ như sông có sóng, những sóng đó là khách. Và khi sóng đã biến mất, khách đã biến mất trong chủ. Sông vẫn còn lại; sóng tới và đi.

 

Ryuzan nói, "Nước trên sông."

Thế rồi Động Sơn hỏi, "Khi khách và chủ gặp gỡ, cái gì được nói?"

Ryuzan nói, "Gió thoảng thuần khiết lướt qua trăng trắng." Chẳng cái gì được nói.

"Gió thoảng thuần khiết lướt qua trăng trắng."

 

Chỉ cái đẹp vô cùng, phúc lạc, phúc lành nảy sinh. Không cái gì được nói, thậm chí không lời chào.

Động Sơn xin lui và đi.

 

Từ "Thiền: Sét Kim cương"

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập