Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Công phu và nguyên lý Mật tông Lệ thuộc và giải thoát
 
 
Mật tông

Lệ thuộc và giải thoát

MASTER YOUR OWN LIFE: Six strategies for attaining freedom and ...

 

Vì, trong chân lí, lệ thuộc và tự do là tương đối, những lời này chỉ dành cho những người bị kinh hãi với vũ trụ. Vũ trụ này là phản xạ của tâm trí. Như ông thấy nhiều mặt trời trong nước từ một mặt trời, cho nên thấy lệ thuộc và giải thoát.

 

Đây là một kĩ thuật rất sâu, một trong những kĩ thuật sâu nhất, và chỉ những tâm trí rất hiếm hoi mới thử nó. Thiền dựa trên kĩ thuật này. Kĩ thuật này nói một điều rất khó - khó hiểu thấu, không khó để trải nghiệm. Nhưng hiểu thấu trước hết là được cần.

Kinh này nói rằng thế giới và niết bàn không phải là hai thứ, chúng là một; rằng cõi trời và địa ngục không phải là hai thứ, chúng là một; và rằng lệ thuộc và giải thoát không phải là hai thứ, chúng là một. Điều đó là khó vì chúng ta chỉ quan niệm được cái gì đó một cách dễ dàng nếu nó ở dưới dạng các đối lập cực.

Chúng ta nói rằng thế giới này là lệ thuộc, cho nên làm sao thoát ra khỏi thế giới này và được giải thoát? Thế thì giải thoát là cái gì đó đối lập, cái không phải là lệ thuộc. Nhưng kinh này nói rằng cả hai đều là một thứ - giải thoát và lệ thuộc - và chừng nào bạn chưa được tự do khỏi cả hai, bạn không được tự do. Lệ thuộc trói buộc, và giải thoát cũng vậy. Lệ thuộc là nô lệ, và giải thoát cũng vậy.

Cố hiểu điều này. Nhìn một người đang cố đi ra ngoài lệ thuộc. Người đó đang làm gì? Người đó bỏ nhà, người đó bỏ gia đình, người đó bỏ giầu có, người đó bỏ mọi thứ của thế gian, người đó bỏ xã hội chỉ để thoát ra khỏi lệ thuộc, ra khỏi gông cùm của thế gian. Thế rồi người đó tạo ra gông cùm mới cho bản thân mình. Những gông cùm đó là phủ định.

Tôi đã thấy một thánh nhân người không thể chạm vào tiền. Ông ấy được kính trọng - ông ấy nhất định được kính trọng bởi những người điên vì tiền. Ông ấy đã chuyển sang cực kia. Nếu bạn để tiền vào tay ông ấy, ông ấy sẽ ném nó đi dường như có chất độc nào đó hay dường như bạn đã để con bọ cạp nào đó vào tay ông ấy. Ông ấy sẽ vứt nó đi và ông ấy sẽ trở nên hoảng sợ. Run run tinh tế tới với thân thể ông ấy. Cái gì xảy ra? Ông ấy đã tranh đấu với tiền. Ông ấy phải đã là người tham - tham quá nhiều. Chỉ thế thì ông ấy mới có thể chuyển sang cực đoan này. Ông ấy có thể đã bị ám ảnh quá nhiều với tiền. Ông ấy vẫn còn bị ám ảnh, nhưng bây giờ theo chiều đảo lại. Tuy nhiên, ám ảnh này vẫn có đó.

Tôi đã thấy một sannyasin không thể nhìn được vào mặt đàn bà. Anh ta trở nên sợ. Anh ta bao giờ cũng sẽ nhìn xuống, anh ta sẽ không bao giờ nhìn lên nếu đàn bà có đó. Vấn đề là gì? Anh ta phải đã dâm dục quá nhiều, bị ám ảnh với dục. Anh ta vẫn bị ám ảnh, nhưng thế rồi anh ta đã chạy tới đàn bà này nọ và bây giờ anh ta chạy khỏi đàn bà - khỏi người này người kia. Nhưng anh ta vẫn bị ám ảnh bởi đàn bà. Dù anh ta theo đuổi hay hay anh ta chạy đi, ám ảnh của anh ta vẫn còn. Anh ta nghĩ rằng bây giờ anh ta được giải thoát khỏi đàn bà, nhưng đây là sự lệ thuộc mới. Bạn không thể trở nên được giải thoát bằng phản ứng. Điều bạn đi ngược lại sẽ trói buộc bạn theo cách phủ định. Thứ bạn chống lại sẽ trói buộc bạn một cách phủ định; bạn không thể thoát khỏi nó. Nếu ai đó chống lại thế giới và ủng hộ giải thoát, người đó không thể được giải thoát; người đó sẽ vẫn còn trong thế giới. Thái độ chống đối là lệ thuộc.

Kinh này là rất sâu, nó nói "Vì, trong chân lí, lệ thuộc và tự do là tương đối..." Chúng không đối lập, chúng là tương đối. Tự do là gì? Bạn nói, "Không lệ thuộc." Và lệ thuộc là gì? Bạn nói, "Không tự do." Bạn có thể định nghĩa chúng cái nọ bằng cái kia. Chúng cũng giống như nóng và lạnh, không đối lập. Nóng là gì và lạnh là gì? Chúng chỉ là các mức độ của cùng một hiện tượng - các cấp bậc nhiệt độ - nhưng hiện tượng là như nhau, và chúng là tương đối. Nếu có nước lạnh trong xô này và trong xô khác có nước nóng và bạn đưa cả hai tay vào - một tay trong nước nóng và một tay trong nước lạnh - bạn sẽ cảm thấy cái gì? Các nhiệt độ khác nhau.

Và nếu ban đầu bạn làm lạnh cả hai bàn tay trong băng thế rồi bạn cho cả hai tay vào trong nước nóng và nước lạnh, cái gì sẽ xảy ra? Bây giờ lần nữa bạn sẽ cảm thấy khác biệt. Tay lạnh của bạn bây giờ sẽ cảm thấy nóng hơn trong nước nóng so với nó đã cảm trước đây. Và nếu tay kia của bạn đã trở thành lạnh, lạnh hơn nhiều so với nước lạnh, thế thì nước đó bây giờ sẽ có vẻ nóng; bạn sẽ không cảm thấy nó là mát. Điều đó là tương đối. Chỉ có các mức độ khác nhau, nhưng hiện tượng là như nhau.

Mật tông nói rằng lệ thuộc và giải thoát, sansara và moksha, không phải là hai thứ, nhưng là hiện tượng tương đối - của cùng một điều. Cho nên mật tông là duy nhất. Mật tông nói rằng bạn phải được giải thoát không chỉ khỏi lệ thuộc; bạn phải được giải thoát khỏi moksha nữa. Chừng nào bạn chưa được giải thoát khỏi cả hai, bạn không được giải thoát.

Cho nên điều thứ nhất: đừng cố chống lại bất kì cái gì vì bạn sẽ đi tới cái gì đó thuộc vào nó. Nó có vẻ đối lập, nhưng nó không đối lập. Không chuyển từ dục sang brahmacharya. Nếu bạn đang cố đi từ dục sang brahmacharya, brahmacharya của bạn sẽ không là gì ngoài tính dục. Không chuyển từ tham sang không tham vì cái không tham đó sẽ lại là tham tinh vi. Đó là lí do tại sao nếu một truyền thống dạy là không tham, nó cho bạn động cơ lợi nhuận nào đó trong nó.

Tôi đã ở cùng với một thánh nhân, và ông ấy nói cho những người đi theo ông ấy, "Nếu các ông bỏ tham các ông sẽ được nhiều trong thế giới kia. Nếu các ông bỏ tham, các ông sẽ thu được nhiều trong thế giới kia!" Những người tham, tham về thế giới kia, sẽ bị ảnh hưởng bởi điều này. Họ có thể được động viên, và họ sẽ sẵn sàng bỏ nhiều thứ để được. Nhưng động cơ để thu được vẫn còn lại; bằng không làm sao người tham có thể đi hướng tới không tham được? Động cơ nào đó phải có đó mà hoàn thành cho cái tham của người đó một cách sâu sắc.

Cho nên đừng tạo ra các cực đối lập. Mọi cái đối lập đều có liên quan; chúng là những mức độ của cùng một hiện tượng. Nếu bạn trở nên nhận biết về điều này, bạn sẽ nói rằng cả hai cực là như nhau. Nếu bạn có thể cảm thấy điều này, rằng cả hai cực là như nhau, và nếu việc cảm này làm sâu sắc lên, bạn sẽ được giải thoát khỏi cả hai. Thế thì bạn không ủng hộ sansara không ủng hộ moksha. Thực sự, thế thì bạn không hỏi bất kì cái gì; bạn đã dừng việc hỏi. Trong việc dừng đó, bạn được giải thoát. Trong việc cảm đó rằng mọi sự là như nhau, tương lai sẽ rơi rụng đi. Bây giờ bạn có thể đi đâu? Dục và brahmacharya cả hai là như nhau, cho nên người ta đi về đâu? Và nếu tham và không tham là như nhau và bạo hành và bất bạo hành là như nhau, người ta phải đi về đâu?

Không có chỗ nào mà đi. Thế thì chuyển động dừng lại; không có tương lai. Bạn không thể ham muốn bất kì cái gì vì mọi ham muốn sẽ là như nhau; khác biệt sẽ chỉ ở mức độ. Bạn có thể ham muốn cái gì? Đôi khi tôi hỏi mọi người - khi họ tới tôi, tôi hỏi họ - "Bạn thực sự ham muốn cái gì?" Ham muốn của họ được dựa vào họ như họ vậy. Nếu họ tham, ham muốn của họ là không tham; nếu họ dâm dục, bị ám ảnh với dục, họ ham muốn brahmacharya, làm sao ở bên ngoài dục, vì họ khổ trong dục của họ.

Nhưng ham muốn này về brahmacharya dựa trên, được bắt rễ, trong tính dục của họ. Họ hỏi, "Làm sao thoát ra khỏi thế giới này?" Thế giới là quá nhiều trên họ, họ bị nặng gánh quá nhiều và họ đang níu bám quá nhiều, vì thế giới không thể làm bạn nặng gánh chừng nào bạn không bám vào nó. Gánh nặng là trong đầu bạn - không phải vì gánh nặng nhưng vì bạn, bạn đang mang nó. Và họ đang mang toàn thế giới; thế thì họ bị nặng gánh. Và trong kinh nghiệm này về khổ có nảy sinh một ham muốn mới về cái đối lập, cho nên họ bắt đầu khao khát cái đối lập.

Họ đã đuổi theo tiền bạc, cho nên bây giờ họ đuổi theo thiền. Họ đã đuổi theo cái gì đó trong thế giới này; bây giờ họ đuổi theo cái gì đó ở thế giới kia. Nhưng việc đuổi vẫn còn, và việc đuổi là vấn đề. Đối thể là không liên quan. Ham muốn là vấn đề. Điều bạn ham muốn là vô nghĩa. Bạn ham muốn, đó là vấn đề, và bạn liên tục đổi đối thể. Hôm nay bạn ham muốn A, ngày mai bạn ham muốn B, và bạn nghĩ bạn đang thay đổi. Thế rồi ngày kia bạn ham muốn C, và bạn nghĩ bạn được biến đổi. Nhưng bạn vẫn còn là cùng người. Bạn ham muốn A, bạn ham uốn B, bạn ham muốn C, và A-B-C không phải là bạn. Bạn ham muốn - cái đó là bạn, và cái đó vẫn còn là cùng một thứ. Bạn ham muốn lệ thuộc, thế rồi bạn bị thất vọng, chán ngán; thế rồi bạn ham muốn giải thoát. Bạn ham muốn, và ham muốn là lệ thuộc.

Cho nên bạn không thể ham muốn giải thoát. Ham muốn là lệ thuộc, cho nên bạn không thể ham muốn giải thoát. Khi ham muốn dừng lại, giải thoát hiện hữu. Đó là lí do tại sao kinh này nói, "trong chân lí, lệ thuộc và tự do là tương đối." Cho nên đừng trở nên bị ám ảnh với cái đối lập.

"Những lời này chỉ dành cho những người bị kinh hãi với vũ trụ." Những lời này về lệ thuộc và tự do dành cho những người bị kinh hãi với vũ trụ.

"Vũ trụ này là phản xạ của tâm trí." Bất kì cái gì bạn thấy trong vũ trụ này đều là phản xạ. Nếu nó có vẻ giống như lệ thuộc, điều đó ngụ ý nó là phản xạ của bạn. Nếu nó có vẻ giống như giải thoát, lần nữa nó lại là phản xạ của bạn.

"Như ông thấy nhiều mặt trời trong nước từ một mặt trời, cho nên thấy lệ thuộc và giải thoát." Mặt trời mọc, và có nhiều ao - bẩn và sạch, lớn và nhỏ, đẹp và xấu - và một mặt trời phản xạ trong nhiều ao. Người liên tục đếm các phản xạ sẽ nghĩ rằng có nhiều, nhiều mặt trời. Người không nhìn vào các phản xạ nhưng nhìn vào thực tại sẽ thấy một mặt trời. Thế giới, như bạn nhìn vào nó, phản xạ bạn. Nếu bạn dâm dục, toàn thế giới dường như là dâm dục. Nếu bạn là kẻ trộm, toàn thế giới dường như là trong cùng nghề này.

Một lần Mulla Nasruddin và vợ anh ta đi câu cá, và chỗ câu là vùng hạn chế, chỉ những người có bằng mới được câu cá ở đó. Đột nhiên một cảnh sát xuất hiện, cho nên vợ Mulla nói, "Mulla ơi, anh có bằng nên anh chạy đi. Trong khi đó thì em sẽ trốn."

Thế là Mulla bắt đầu chạy. Anh ta chạy và chạy và chạy, và viên cảnh sát đuổi theo. Tất nhiên, Mulla bỏ vợ ở đó, và viên cảnh sát đuổi theo anh ta. Mulla chạy và chạy cho tới khi anh ta cảm thấy rằng bây giờ tim anh ta sắp nổ tung. Nhưng đến lúc đó viên cảnh sát bắt được anh ta. Viên cảnh sát cũng vã mồ hôi, và anh ta nói, "Bằng của anh đâu?" Thế là Mulla chìa giấy tờ của mình ra. Viên cảnh sát xem giấy tờ và chúng đều ổn. Thế là anh ta nói, "Tại sao anh chạy, Nasruddin? Tại sao anh đã chạy?"

Nasruddin nói, "Tôi đi tới bác sĩ, và bác sĩ bảo sau mọi bữa ăn đều phải chạy nửa dặm."

Viên cảnh sát nói, "Được, nhưng anh thấy tôi đuổi theo anh, săn đuổi anh, la hét, vậy sao anh không dừng lại?"

Nasruddin nói, "Tôi tưởng rằng ông có thể cũng tới cùng ông bác sĩ đó."

Điều đó là logic; nó là điều đang xảy ra. Bất kì cái gì bạn thấy khắp xung quanh bạn đều nhiều phần là phản xạ của bạn hơn bất kì cái gì thực có đó. Bạn nhìn vào bản thân bạn được soi gương ở mọi nơi. Khoảnh khắc bạn thay đổi, phản xạ thay đổi. Khoảnh khắc bạn trở nên im lặng toàn bộ, toàn thế giới trở nên im lặng. Thế giới không phải là lệ thuộc: lệ thuộc là phản xạ. Và thế giới không phải là giải thoát; giải thoát lại là phản xạ.

Phật thấy toàn thế giới trong niết bàn. Một Krishna thấy toàn thế giới mở hội trong cực lạc, trong phúc lạc; không có khổ. Nhưng mật tông nói rằng bất kì cái gì bạn thấy đều là phản xạ chừng nào mọi việc thấy còn chưa biến mất, và chỉ gương được thấy mà không cái gì phản xạ trong nó. Đó là chân lí.

Nếu cái gì đó được thấy, nó chỉ là phản xạ. Chân lí là một; nhiều chỉ có thể là phản xạ. Một khi điều này được hiểu - không về mặt lí thuyết, mà về mặt tồn tại, qua kinh nghiệm - bạn được giải thoát, được giải thoát khỏi cả lệ thuộc và giải thoát.

Naropa, khi ông ấy trở nên chứng ngộ, đã được ai đó hỏi, "Ông có đạt tới giải thoát bây giờ không?"

Naropa nói, "Có và không cả hai. Có, tôi không trong lệ thuộc, và không vì giải thoát đó cũng là phản xạ của lệ thuộc. Tôi nghĩ về nó vì lệ thuộc."

Nhìn điều đó theo cách này: bạn ốm thế thì bạn khao khát khoẻ. Khao khát đó về khoẻ là một phần của ốm của bạn. Nếu bạn thực sự khoẻ, bạn sẽ không khao khát khoẻ. Làm sao bạn khao khát được? Nếu bạn thực sự khoẻ, khao khát này ở đâu? Cần gì? Nếu bạn thực sự khoẻ, bạn không bao giờ cảm thấy rằng bạn khoẻ. Chỉ người ốm, bị bệnh mới cảm thấy rằng họ là khoẻ. Nhu cầu là gì? Làm sao bạn có thể cảm thấy rằng bạn là khoẻ? Nếu bạn được sinh ra đã khoẻ và bạn không bao giờ ốm, bạn có khả năng cảm thấy khoẻ của bạn không? Khoẻ có đó, nhưng nó không thể được cảm thấy. Nó có thể được cảm thấy chỉ qua tương phản, qua cái đối lập. Chỉ qua cái đối lập mọi sự mới được cảm thấy. Nếu bạn ốm, bạn có thể cảm thấy khoẻ - và nếu bạn cảm thấy khoẻ, nhớ lấy, bạn vẫn ốm.

Cho nên Naropa nói, "Có và không cả hai. `Có' vì không có lệ thuộc bây giờ, nhưng với lệ thuộc giải thoát cũng  đã biến mất; đó là lí do tại sao `Không'. Nó là một phần của điều đó. Bây giờ tôi ở ngoài cả hai - không trong lệ thuộc không trong giải thoát."

Đừng làm tôn giáo là tìm kiếm, là ham muốn. Đừng làm moksha, giải thoát, niết bàn, thành đối thể của việc ham muốn. Nó xảy ra khi không có việc ham muốn.

 

Từ “Vigyan Bhairav Mật tông - tập 3”

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập