Bạn đang ở: Trang chủ Trích đoạn Công phu và nguyên lý Mật tông Là vậy mà không là vậy trong tôn kính và bất kính
 
 
Mật tông

Là vậy mà không là vậy trong tôn kính và bất kính

Tâm từ bi trác tuyệt của Thiền sư Hakuin nước Nhật

 

"Trong tôn kính và bất kính..." Ai được tôn kính và ai bị bất kính? Bạn? Không bao giờ! Chỉ cái đang thay đổi, và cái đó không phải là bạn. Ai đó tôn kính bạn; nếu bạn nhận điều đó rằng người đó đang tôn kính bạn, bạn sẽ trong khó khăn. Người đó tôn kính một biểu lộ đặc thù trong bạn, không phải là bạn. Làm sao người đó có thể biết được bạn? Bạn thậm chí không biết bản thân bạn. Người đó tôn kính một biểu lộ đặc thù; người đó tôn kính cái gì đó mà đi vào trong nhân cách thay đổi của bạn. Bạn là tốt, là yêu; người đó tôn kính điều đó. Nhưng cái tốt này và cái yêu này chỉ ở trên ngoại vi. Khoảnh khắc tiếp bạn sẽ không là yêu, bạn có thể đầy với ghét. Có thể không có hoa - chỉ gai. Bạn có thể không hạnh phúc thế. Bạn có thể chỉ buồn, chán nản. Bạn có thể ác, giận. Thế thì người đó sẽ bất kính bạn. Thế rồi lần nữa lại biểu lộ của yêu. Người khác tới tiếp xúc không phải với bạn, mà với biểu lộ của bạn.

Nhớ điều này, họ không kính trọng và bất kính bạn đâu. Họ không thể làm được hai điều đó vì họ không biết bạn; họ không thể biết bạn được. Nếu ngay cả bạn còn không nhận biết về bản thân bạn, làm sao họ có thể nhận biết được? Họ có công thức riêng của họ, họ có lí thuyết riêng của họ, họ có cách đo và tiêu chí của họ. Họ có hòn đá thử của họ và họ nói, "Nếu một người là như thế và như thế chúng tôi sẽ tôn kính người đó, và nếu một người là như thế và như thế chúng tôi sẽ bất kính người đó." Cho nên họ hành động tương ứng theo tiêu chí của họ, và bạn không bao giờ ở gần hòn đá thử của họ - chỉ các biểu hiện của bạn.

Họ bao giờ cũng có thể gọi bạn là tội nhân một ngày nào đó và thánh nhân một ngày khác. Họ có thể gọi bạn là thánh nhân hôm nay, và ngày hôm sau họ có thể chống lại bạn, ném đá bạn đến chết. Cái gì đang xảy ra? Họ đi vào tiếp xúc với ngoại vi của bạn, họ không bao giờ đi vào tiếp xúc với bạn. Nhớ điều này, rằng bất kì cái gì họ nói, nó không về bạn. Bạn vẫn còn ở bên ngoài; bạn vẫn còn ở ngoài. Kết án của họ, ca ngợi của họ, bất kì cái gì họ làm đều không thực sự liên quan tới bạn, chỉ liên quan tới các biểu lộ của bạn theo thời gian.

Tôi sẽ kể cho bạn một giai thoại Thiền. Một sư trẻ sống gần Kyoto. Anh ta đẹp, trẻ, và cả thị trấn đều vừa lòng. Họ kính trọng anh ta. Họ tin anh ta là một thánh nhân lớn. Thế rồi một hôm mọi thứ thành lộn ngược. Một cô gái trở nên bị mang thai, và cô ấy kể cho bố mẹ cô ấy rằng sư này chịu trách nhiệm. Cho nên cả thị trấn quay sang chống lại anh ta. Họ tới, và họ đốt lều của anh ta. Lúc đó buổi sáng, và sáng rất lạnh, sáng mùa đông, và họ vứt đứa bé vào sư này.

Bố cô gái bảo anh ta, "Đây là con ông, cho nên nhận lấy trách nhiệm đi."

Sư này đơn giản nói, "Vậy thế sao?" Và thế rồi đứa bé bắt đầu khóc, cho nên anh ta quên về đám đông và bắt đầu chăm sóc đứa bé.

Đám đông tới và phá toàn thể chiếc lều, đốt nó thành than. Thế rồi đứa bé đói và sư này lại không có tiền, cho nên anh ta phải đi ăn xin trong thành phố cho đứa bé này. Ai sẽ cho anh ta cái gì bây giờ? Chỉ vài khoảnh khắc trước anh ta đã là thánh nhân lớn, và bây giờ anh ta là tội nhân lớn. Ai sẽ cho anh ta cái gì bây giờ? Bất kì chỗ nào anh ta thử, họ đóng cửa lại trước mặt anh ta. Họ kết án anh ta hoàn toàn.

Thế rồi anh ta tới cùng nhà ấy - tới nhà của cô gái này. Cô gái rất đau buồn, và thế rồi cô ấy nghe thấy đứa bé khóc và kêu, và sư này đang đứng đó chỉ nói, "Đừng cho tôi bất kì cái gì, tôi là tội nhân. Nhưng đứa bé này không phải là tội nhân; cô có thể đem sữa cho đứa bé này." Thế là cô gái thú nhận rằng chỉ để che giấu bố thực của đứa bé, cô ấy đã lấy tên của sư này. Anh ta tuyệt đối vô tội.

Thế là cả thị trấn lại quay ngược lại thái độ. Họ sụp xuống dưới chân anh ta, bắt đầu xin tha thứ. Và người bố của cô gái tới, nhận lại đứa bé với con mắt đầy nước mắt, nước mắt lăn ròng, và ông ấy nói, "Nhưng sao sư đã không nói như vậy trước đây? Sao sư đã không từ chối lúc sáng? Đứa bé không thuộc vào sư."

Sư này tương truyền đã nói, "Vậy thế sao?" Buổi sáng anh ta đã nói, "Vậy thế sao? Đứa bé này thuộc về tôi sao?" Và đến trưa anh ta nói, "Vậy thế sao? Đứa bé này không thuộc vào tôi sao?"

Đây là cách kinh này phải được áp dụng trong cuộc sống. Trong tôn kính và bất kính, bạn phải vẫn còn "là vậy mà không là vậy." Trung tâm bên trong nhất phải vẫn còn là cùng một điều, dù bất kì cái gì xảy ra cho ngoại vi. Ngoại vi nhất định thay đổi, nhưng bạn phải không thay đổi. Và vì bạn là hai, ngoại vi và trung tâm, đó là lí do tại sao các thuật ngữ đối lập, mâu thuẫn đã được dùng: "Là vậy mà không vậy..." Và bạn có thể áp dụng kĩ thuật này cho mọi cái đối lập: trong yêu và ghét, nghèo và giầu, thuận tiện và bất tiện, hay trong bất kì cái gì, vẫn còn "là vậy mà không là vậy."

Biết rằng thay đổi đang xảy ra chỉ cho ngoại vi của bạn; nó không thể xảy ra cho bạn, điều đó là không thể được. Cho nên bạn có thể vẫn còn tách rời, và việc tách rời này là không bị ép buộc. Bạn đơn giản biết nó là vậy. Đây không phải là việc tách rời bị ép buộc; đây không phải là nỗ lực về phần bạn để vẫn còn được tách rời. Nếu bạn cố duy trì tách rời, bạn vẫn ở ngoại vi; bạn đã không biết tới trung tâm. Trung tâm được tách rời; nó bao giờ cũng là vậy. Nó là siêu việt. Nó bao giờ cũng là cái ở bên ngoài. Bất kì cái gì xảy ra bên dưới đều không bao giờ xảy ra cho nó.

Thử điều này trong những tình huống phân cực đi. Liên tục cảm thấy cái gì đó trong bạn mà là cùng một thứ. Khi ai đó xúc phạm bạn, hội tụ bản thân bạn vào điểm nơi bạn chỉ lắng nghe người đó - không làm bất kì cái gì, không phản ứng - chỉ lắng nghe. Người đó đang xúc phạm bạn, và thế rồi ai đó đang ca ngợi bạn. Chỉ lắng nghe. Xúc phạm-ca ngợi, tôn kính-bất kính: chỉ lắng nghe. Ngoại vi của bạn sẽ bị làm rối. Nhìn vào nó nữa; không thay đổi nó. Nhìn vào nó; vẫn còn ở sâu trong trung tâm của bạn, nhìn từ đó. Bạn sẽ có sự tách rời mà không bị ép buộc, cái là tự phát, cái là tự nhiên.

Và một khi bạn có cảm giác về tách rời tự nhiên, không cái gì có thể làm rối bạn. Bạn sẽ vẫn còn im lặng. Bất kì cái gì xảy ra trong thế giới, bạn sẽ vẫn còn thản nhiên. Ngay cả ai đó giết bạn, chỉ thân thể sẽ bị chạm - không phải bạn. Bạn sẽ vẫn còn ở bên ngoài. Sự "bên ngoài" này dẫn bạn vào trong sự tồn tại, vào trong cái chính là phúc lạc, vĩnh hằng, vào trong cái là chân lí, cái bao giờ cũng hiện hữu, trong cái là bất tử, vào trong bản thân sự sống. Bạn có thể gọi nó là Thượng đế hay bạn có thể chọn từ của bạn. Bạn có thể gọi nó là niết bàn, bất kì cái gì bạn thích, nhưng chừng nào bạn chưa đi khỏi ngoại vi tới trung tâm và chừng nào bạn chưa trở nên nhận biết về cái vĩnh hằng trong bạn, tôn giáo còn chưa xảy ra cho bạn, mà việc sống cũng chưa xảy ra cho bạn. Bạn đang bỏ lỡ, đơn giản bỏ lỡ tất cả. Điều đó là có thể - bỏ lỡ cực lạc của việc sống.

Shankara nói rằng "Ta gọi một người là sannyasin là người biết cái gì là thay đổi và cái gì không thay đổi, người biết cái gì là chuyển động và cái gì là bất động." Điều này, trong triết học Ấn Độ, được biết là phân biệt - vivek. Phân biệt giữa hai cõi này, cõi của thay đổi và cõi của không đổi - điều này được gọi là vivek, phân biệt, nhận biết.

Kinh này có thể được dùng rất, rất sâu và rất dễ dàng với bất kì cái gì bạn đang làm. Bạn cảm thấy đói sao? Nhớ tới hai cõi này. Cơn đói chỉ có thể được cảm thấy bởi ngoại vi vì ngoại vi cần thức ăn, cần nhiên liệu. Bạn không cần thức ăn, bạn không cần bất kì nhiên liệu nào, nhưng thân thể cần chúng. Nhớ, khi cơn đói xảy ra nó đang xảy ra cho ngoại vi; bạn chỉ là người biết về nó. Nếu bạn mà không có đó, nó chắc đã không được biết tới. Nếu thân thể không có đó, nó chắc đã không xảy ra. Bởi sự vắng mặt của bạn, chỉ tri thức sẽ không có đó vì thân thể không thể biết được. Thân thể có thể có cơn đói, nhưng thân thể không thể biết được nó. Bạn biết nó; bạn không thể có nó.

Cho nên đừng bao giờ nói rằng "Tôi đói." Bao giờ cũng nói bên trong, "Tôi biết rằng thân thể tôi đói." Cho nhấn mạnh vào việc biết của bạn. Thế thì phân biệt này có đó. Bạn đang trở nên già: không bao giờ nói, "Tôi đang trở nên già." Chỉ nói, "Thân thể tôi đang trở nên già." Thế thì trong khoảnh khắc chết nữa bạn sẽ biết, "Tôi không chết; thân thể tôi đang chết. Tôi đang đổi thân thể, chỉ đổi nhà." Nếu phân biệt này sâu sắc, một ngày nào đó, đột nhiên, sẽ có chứng ngộ.

 

Từ “Vigyan Bhairav Mật tông - tập 3”

 
 
 
 

Bài  mới nhất

Bài  xem nhiều

Đăng  nhập